Afgelopen maand gebeurden er gemiddeld 3 dodelijke ongevallen per dag in de Italiaanse Alpen. De trieste cijfers tonen aan hoe steeds meer mensen onvoorbereid beginnen aan bergsport. Dat merkt erkende berggids Bart Overlaet. "Video's op sociale media tonen niet wat er allemaal nodig is voor een veilige bergtocht, waardoor mensen er gewoon zelf aan beginnen zonder nadenken."
83 doden en 5 vermisten in 1 maand in Italiaanse Alpen: "Sociale media niet voldoende als voorbereiding op bergwandelen"
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
In het kort
In de Italiaanse Alpen vielen in een maand tijd 83 doden en raakten 5 mensen vermist
Dat aantal ligt een pak hoger dan andere jaren
Berggids Bart Overlaet merkt dat bergwandelaars en -beklimmers steeds slechter voorbereid aan hun toch beginnen
De klimaatverandering zorgt voor andere omstandigheden die niet ideaal zijn voor onervaren bergsporters
Heel wat mensen die gered moeten worden weigeren de factuur van de reddingsactie te betalen
In een maand tijd zijn er in de Italiaanse bergen 83 doden en 5 vermisten geteld. Dat vertelt Maurizio Dellantonio, hoofd van de Italiaanse reddingsacties, aan Italiaanse media. "Ik kan me geen zomer herinneren met zoveel doden in de bergen. We zijn alle grenzen overschreden."
20 procent meer interventies dan gemiddeld: een ongewoon hoog cijfer dus, ook voor berggidsen die al lang meedraaien, zoals Bart Overlaet. Hij is internationaal erkend berggids en klimt al 46 jaar, net nog in de Zwitserse Alpen.
"Ik schrok er wel van. De Italiaanse Alpen worden niet aanzien als een gevaarlijke regio." Als het niet de regio is, hoe komt het dan wel dat er zoveel doden vallen? "Mensen zijn te slecht voorbereid", benadrukt Overlaet meermaals.
Foute schoenen, te frisse kleren of geen gps
Bergsport is een risicosport, een goede voorbereiding is dus essentieel. "Er zijn gevaren aan verbonden en die gevaren hebben consequenties. Dan moet je de juiste maatregelen durven en kunnen nemen. Zelfs dan blijft er een risico bestaan, wat nog maar eens benadrukt dat je er niet onvoorbereid aan mag beginnen."
Overlaet maakt met voorbeelden duidelijk hoe bergwandelaars of -beklimmers zelfs de meest evidente zaken niet op orde hebben. "De foute schoenen: als die niet voorzien zijn voor de ondergrond, is een valpartij snel gebeurd."
Een kaart en kompas is soms iets onbekends of ze hebben zelfs geen gps. Dan sta je daar
Bart Overlaet, erkende berggids
En een valpartij is vooral snel gebeurd bij bergwandelen. "Klimmers zijn constant beveiligd. De kans dat ze vallen is kleiner. Als je bij bergwandelen ten val komt, is er geen houden meer aan en gaat het soms over honderden meters dat iemand naar beneden valt."
Ook de veranderingen in het weer zijn iets waar mensen niet genoeg op voorzien zijn. "In de Alpen is er nu een koufront gepasseerd met veel sneeuwval. Mensen hebben vaak geen kleding die daarop voorzien is."
Plus, veel sneeuw zorgt voor weinig zicht. "Dan zie je dat mensen niet altijd hebben nagedacht over oriëntatie. Een kaart en kompas is soms iets onbekends of ze hebben zelfs geen gps bij. Dan sta je daar."
Online video's doen het eenvoudig lijken
Er moet met de vinger naar sociale media gewezen worden als oorzaak voor die slechte voorbereiding. De populariteit van bergsport groeit, dus ook de video's op Instagram en TikTok.
"En die video's zijn leuk om naar te kijken, maar tonen vaak niet welke voorbereiding en kennis daar allemaal achter schuilt." Dat geeft mensen het gevoel dat iedereen het kan. "Zonder lessen, zonder stages of zonder vragen aan ervaren mensen: ze beginnen er gewoon aan."
De gedachte "het zal wel lukken" is niet de juiste, volgens Overlaet. "In de bergen wandelen is niet hetzelfde als hier in België. Je moet risico's snel kunnen inschatten en als je die ervaring of kennis mist, kan het snel fout aflopen."
Reddingsactie weigeren te betalen
Als het dan foutloopt en er reddingsacties op poten gezet moeten worden, hebben sommige bergsporters veel noten op hun zang en weigeren ze te betalen. "Het gaat om de helft van de mensen, zelfs als we eigenlijk hun leven hebben gered", verklaart Dellantonio bij de Italiaanse krant Corriere della Sera.
Onbegrijpelijk en een nieuw fenomeen, noemt Overlaet het. Hij wijt het opnieuw aan de slechte voorbereiding. "Ze hebben waarschijnlijk geen verzekering en zijn dus geen lid van een bergsportfederatie."
Het lijkt wel alsof de mensheid wil ontsnappen aan de ondragelijke temperaturen in de steden
Maurizio Dellantonio, hoofd van de Italiaanse reddingsacties
Dan durft de factuur snel oplopen. De Italiaanse reddingsdienst zegt dat het verschilt per regio, maar spreekt van standaardbedragen tussen 750 en 1.000 euro. "Als je dan nog een helikopter nodig hebt, kost dat al snel 10.000 euro."
Niet onlogisch dat je dan even moet slikken. "Maar die reddingswerkers nemen zelf ook risico's om je te helpen, dat mag je niet vergeten", zegt Overlaet.
Klimaat
Hoewel de berggids benadrukt dat de Italiaanse Alpen niet gevaarlijker zijn dan andere regio's, zegt hij wel dat het gebied moeilijker in te schatten is door de klimaatverandering.
Berggids Bart Overlaet: "Condities voor bergwandelen veranderen ook door klimaatopwarming"
De bergen lopen qua condities altijd een maand voor op hoe de toestand vroeger was. "De bergen zijn nu een pak droger, alsof het al eind augustus is. Dat zorgt voor steenslag en gletsjers die veel chaotischer zijn."
Dat erkent ook Dellantonio bij de Italiaanse krant Corriere della Sera. "Het lijkt wel alsof de mensheid wil ontsnappen aan de ondraaglijke temperaturen in de steden en daarom naar de bergen trekt."
