Minister van Justitie Verlinden wil 2.037 extra plaatsen in gevangenissen creëren tegen 2030: "Ambitieuze uitdaging" 

Tegen 2027 zouden er 1.105 plaatsen moeten bijkomen, tegen 2030 nog eens 932. Na 2030 zouden nog eens 1.044 nieuwe plaatsen gecreëerd moeten worden. Afhankelijk van het budget dat wordt voorzien, kunnen de cijfers nog veranderen. Al is het een ambitieus plan om de overbevolking in de gevangenissen aan te pakken.

"Het is inderdaad heel ambitieus, maar de urgentie is dan ook bijzonder groot", aldus minister Verlinden in De Ochtend op Radio 1. "Elke dag horen we over de overbevolkte gevangenissen en de druk op het gevangenispersoneel. Dat heeft gevolgen voor de veiligheid van zowel de cipiers als de gedetineerden."

Het plan dat de minister van Justitie heeft uitgewerkt, is goedgekeurd op de ministerraad van 18 juli. "We willen oude gevangenissen langer openhouden, nieuwe gevangenissen voorzien en ons ook richten op kleinschalige detentie- en transitiehuizen. Zo kunnen we ook werken aan de re-integratie van gedetineerden."

Hoe ambitieus het plan van Verlinden ook mag zijn, met iets meer dan 2.000 nieuwe plaatsen wordt de overbevolking in gevangenissen niet opgelost. "Er is inderdaad meer nodig, maar daarvoor is er een fundamenteel debat nodig over ons strafrecht en het strafuitvoeringswetboek." 

Met extra plaatsen in de gevangenis bestaat er ook de kans dat je meer veroordeelden naar de gevangenis gaat sturen. Door het debat over het strafrecht aan te gaan, wil Verlinden ook kijken naar "alternatieven met het oog op re-integratie". 

Maar er is nog een ander probleem. In het paasakkoord van april kreeg Justitie een budget van 55 miljoen euro om samen met Asiel & Migratie, Binnenlandse Zaken en Volksgezondheid te gebruiken voor de strijd tegen de overbevolking. In de nieuwe plannen van Verlinden wordt de kostprijs geschat op meer dan 1 miljard euro.

"Om deze ambitie waar te maken, zal ik de steun nodig hebben van de regering om extra middelen te voorzien. Ik ben me bewust van de budgettaire uitdagingen in ons land, maar ook de veiligheid in ons land is een belangrijke uitdaging."

Robbie De Kaey van de socialistische vakbond ACOD reageert kritisch op de plannen van minister Verlinden. Volgens hem zal het heel moeilijk zijn om voldoende personeel te vinden om al die plannen uit te voeren. 

"De gevangenissen van Antwerpen en Sint-Gillis langer openhouden, de nieuwe gevangenissen in Vresse-sur-Semois en Leopoldsburg, de containerunits... Je hebt daar wel personeel voor nodig."

"Je bent niet aantrekkelijk als werkgever omwille van de overbevolking en de omstandigheden in de gevangenissen, en je zit met een regering die dan ook nog eens een zware aanval doet op het statuut van ambtenaren. Vind dan maar eens mensen die voor ons willen komen werken", klinkt het bij De Kaey. 

Ook de kostprijs van het plan baart De Kaey zorgen. "Met 55 miljoen euro een planning opstellen die 1 miljard kost, dan zeg je eigenlijk: 'Ik wil veel maar ik kan het niet', en we moeten af van die politiek van het wel willen maar niet kunnen.'"

Prioritair voor De Kaey is vooral dat de overbevolking in de gevangenissen wordt aangepakt. "De eerste zaak is: overbevolking aanpakken. En niet grote plannen maken die een miljard kosten maar waarvoor je de centen niet hebt, en waarin wordt gesproken over 2027 en 2030."

"Het is vandaag 1 augustus 2025, en wij willen weten hoe het binnen een week of een maand gaat zijn. 2027? I don't care, het gaat over nu."