Ook geen YouTube meer voor kinderen: Australië breidt 's werelds strengste verbod op sociale media uit

Door het verbod zal de verantwoordelijkheid om kinderen jonger dan 16 jaar te beschermen bij de socialemediaplatformen komen te liggen.

De platformen moeten zelf voorkomen dat kinderen een account op hun sites kunnen aanmaken. Kinderen die toch accounts aanmaken, moeten geblokkeerd worden. Anders riskeren de platformen een boete van 43 miljoen dollar.

Het Australische parlement keurde het wetsvoorstel vorig jaar in november al goed. De wet treedt in voege vanaf 10 december dit jaar. 

De Australische regering liet gisteren weten dat ook YouTube, het grootste videoplatform ter wereld, onderworpen zal zijn aan dezelfde regels als andere toonaangevende platformen. Daarmee komt de regering terug op een eerdere vrijstelling voor het platform. 

Volgens de overheid komt dat besluit er na een onderzoek bij enkele duizenden kinderen. Daaruit is gebleken dat zo'n 4 op de 10 van de ondervraagde kinderen (37 procent) aangeeft te zijn blootgesteld aan schadelijke content op YouTube. 

Het gaat dan bijvoorbeeld om seksistische, vrouwenhatende of haatdragende ideeën, gevaarlijke online challenges, gewelddadige content of video's die ongezonde eet- of sportgewoonten aanmoedigen. 

Het onderzoek is deze maand uitgevoerd door een onafhankelijke Australische online toezichthouder, de 'eSafety Commision'. 

"Oneindig scrollen, automatisch afspelen, en algoritmische feeds: YouTube maakt gebruik van dezelfde stimulerende mechanismen als andere socialemediaplatformen", motiveerde Australisch minister van Communicatie Anika Wells gisteren de beslissing in het parlement. 

"Onze kinderen maken geen schijn van kans, en daarom heb ik de aanbeveling van de eSafty Commissie geaccepteerd. YouTube zou niet anders behandeld moeten worden dan andere socialemediaplatformen."

YouTube Kids valt niet onder het Australisch verbod, omdat gebruikers daar geen video's mogen uploaden of erop mogen reageren.

YouTube is niet opgezet met het aangekondigde verbod. Moederbedrijf Google, dat eigendom is van Alphabet, klaagt de beslissing aan, en houdt vol dat YouTube strikt genomen geen socialemediakanaal is. 

“We delen het doel van de overheid om schadelijke content online aan te pakken en te verminderen", schrijft de woordvoerder in een mail aan persbureau Reuters. "Maar ons standpunt blijft duidelijk: YouTube is een platform voor het delen van video’s met een bibliotheek aan gratis, hoogwaardige content, die steeds vaker op tv-schermen wordt bekeken. Het is géén sociale media.”

Alphabeth dreigde eerder al met juridische stappen als de Australische regering haar eerder aangekondigde vrijstelling voor YouTube zou intrekken. "We blijven in gesprek met de overheid", aldus de woordvoerder.

YouTube benadrukt ook dat de overheid met deze maatregel "heel wat jonge Australiërs de toegang tot een belangrijk educatief platform ontzegt". Het videoplatform wordt ook veel gebruikt door scholen. 

Minister van Communicatie Wells zegt zich niet te laten intimideren door juridische dreigementen. "Dit is een strijd voor het welzijn van Australische kinderen", zegt ze. Tijdens een persconferentie vergelijkt ze de techbedrijven expliciet met haaien. 

"Het is alsof je kinderen leert zwemmen in de open oceaan, met sterke stromingen en haaien. Als regering kunnen we de oceaan niet controleren, maar we kunnen wel toezicht houden op de haaien. Er is een plaats voor sociale media, maar er is geen plaats voor roofzuchtige algoritmes die onze kinderen viseren."

Toch kent een algemeen verbod ook belangrijke uitdagingen, zoals het controleren van de leeftijd van gebruikers. Critici van het plan uiten hun zorgen over de impact op de privacy van kinderen. 

De Australische overheid heeft daarom tests laten uitvoeren met leeftijdsverificatie. Uit een voorlopig rapport dat in juni werd gepubliceerd , blijkt dat die leeftijdsverificatie op een "private en effectieve manier" kan worden uitgevoerd. 

Maar het rapport concludeert ook dat er "geen sluitende oplossing bestaat die 100 procent effectief is". Ook Wells heeft al erkend dat een verbod nooit perfect zal zijn. "Kinderen vinden wel een manier om dit te omzeilen. Misschien gaan ze wel allemaal op LinkedIn rondhangen. We weten het niet."