Van de 16 plekken in Vlaanderen met een zwem- of recreatieverbod door blauwalgen, liggen er 7 in West-Vlaanderen. Blauwalgen zijn bacteriën in het water die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Volgens experten is West-Vlaanderen zwaarder getroffen door de landbouw en omdat vogels de bacterie snel kunnen verspreiden zodra een zone besmet is.
Kanton Ieper
Waarom zijn er meer blauwalgen in West-Vlaamse poelen en vijvers?
Het droge, zonnige weer, in combinatie met veel regen op korte tijd, is een ideale voedingsbron voor de blauwalgen. "Het is al vroeg op het jaar warm geworden en blauwalgen doen het goed bij mooi weer", legt Joris Moonens uit van het Agentschap Zorg en Gezondheid. "Het probleem wordt elk jaar groter, ook omdat de vijvers elkaar besmetten door watervogels die de blauwalgen van de ene locatie naar de andere brengen. Hoe langer de besmetting duurt, hoe groter de kans dat ook andere plassen aangestoken worden."
Het gaat onder meer om Dikkebusvijver in Ieper, het Vaubanbad in Veurne, het Spaarbekken van de IJzer in Nieuwpoort (recreatievijver) en de coupure in Brugge.
Wat zijn blauwalgen?
"Blauwalgen zijn cyanobacteriën", vertelt Joris Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid. "Als die afsterven, scheiden die stoffen af die schadelijk kunnen zijn voor de mens. Je kunt huid- of oogirritatie krijgen, hoofdpijn en ademhalingsproblemen, maar je kan er ook misselijk van worden."
Waarom meer blauwalgen in West-Vlaanderen?
De vele blauwalgen in West-Vlaanderen kunnen deels verklaard worden door de landbouwactiviteiten in de provincie. "Alles draait om de nutriënten in ons water", vertelt professor biologie Elke Decaestecker. "Door bemesting komt er onder meer fosfor en stikstof in de waterlopen, stoffen waar blauwalgen goed in gedijen." "Bovendien krijgen we in de West-Vlaamse waterplassen een ophoping van deze stoffen uit het binnenland. Bij hevige regen, zoals we die steeds vaker zien, vloeien de stoffen via de rivieren richting onze kust. Voeg daar nog eens warm weer aan toe en dan heb je een ideale voedingsbodem voor blauwalgen."
Meer screening op blauwalgen dan vroeger
"Er moet ook wel bij gezegd worden dat we meer screenen op blauwalgen dan vroeger. Vroeger hadden we ook soms blauwalgen, maar dan wisten we het niet altijd. We hebben dus meer blauwalgen, maar we gaan ook sneller aan de alarmbel trekken."
Hoe bestrijden?
"Als de omstandigheden voor blauwalgen goed zijn, zoals dit jaar, zijn blauwalgen onvermijdelijk", vat Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid samen. "De snelheid waarmee blauwalgen verdwijnen, heeft opnieuw te maken met hoeveel voedingsstoffen er in het water aanwezig zijn. Bovendien kan koud of winderig weer het afbraakproces versnellen. Na een paar dagen of weken verdwijnen de blauwalgen vaak vanzelf, die sterven spontaan."
De blauwalgen zelf uit het water verwijderen, blijkt een moeilijke klus waar nog geen ideale oplossing voor bestaat. "We zijn volop op zoek naar een manier om blauwalgen te bestrijden", vertelt Decaestecker. "Er loopt momenteel een samenwerking met de provincie West-Vlaanderen om het probleem aan te pakken. Maar het is een complex probleem. We hebben al geprobeerd om de algen kapot te schieten met 'ultrasound', hoogfrequente golven. Maar dat lijkt niet zo goed te werken, want je schiet de algen wel kapot, maar de schadelijke stoffen blijven wel aanwezig."
"We zijn nu natuurgebaseerde pistes aan het onderzoeken. Denk dan bijvoorbeeld aan oplossingen zoals organismen aan het water toevoegen die de bacteriën afbreken. Maar het blijft complex. Een andere aanpak zijn flocculatietechnieken waarbij we de algen laten klonteren om erna af te scheppen. Maar het is moeilijk om dat op grote schaal te doen. Mocht de oplossing eenvoudig zijn, hadden we dit al lang toegepast. Bij de bestrijding moeten we eigenlijk op meerdere fronten inzetten. De eerste en belangrijkste stap is de voedingsstoffen voor de blauwalgen naar beneden krijgen in het water."
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd: