Er zijn wel degelijk kinderen die sterven door ondervoeding in Gaza. Volgens voedselwaakhond IPC zijn de laatste 2 weken minstens 16 gemelde sterfgevallen van kinderen onder 5 jaar. Op sociale media voeren pro-Israëlische accounts intussen een felle campagne om sommige beelden van ondervoede kinderen te betwisten. Het klopt dat sommige kinderen lijden aan ziektes die mee verklaren waarom ze sterk vermageren. Maar andere betwistingen kloppen dan weer niet.
Foto’s van ondervoede kinderen in Gaza leiden tot informatieoorlog op sociale media: wat is er aan de hand?
In het kort
Wat? Online worden op verschillende manieren pogingen gedaan om de hongercrisis in Gaza in vraag te stellen. Zo wordt van bepaalde foto’s van sterk ondervoede kinderen beweerd dat zij tijdens de hongersnood in Jemen in 2016 werden gemaakt. Daarnaast wordt van nog andere uitgemergelde kinderen gezegd dat zij er zo uitzien omwille van “onderliggende ziektes”.
Maar? De beelden waarvan sprake werden wel degelijk recent in Gaza gemaakt. Van sommige kinderen is bekend dat zij inderdaad aan een ziekte lijden. Volgens medisch experts zijn ze wellicht sterk vermagerd door een combinatie van ondervoeding en hun ziekte. Officiële cijfers tonen aan dat er in Gaza wel degelijk een hongercrisis is.
"Er is geen uithongering in Gaza", schrijft het Israëlische leger op 29 juli 2025 op zijn Instagram-account.
Niet veel eerder publiceerde de Israëlische televisiezender ILTV Israel News een gelijkaardige boodschap op zijn Instagram-account bij monde van een woordvoerder van het Israëlische leger: "Er is geen hongersnood in Gaza. Het is een valse propagandacampagne van Hamas."
Op sociale media proberen mensen die berichten kracht bij te zetten door te beweren dat beelden van erg magere kinderen ofwel verouderd zijn, of dat ziektes de kinderen zo mager maken. Pro-Israëlische influencers brengen die boodschap via verschillende kanalen.
Maar wat weten we precies over die beelden?
1. Niet uit Jemen, wel degelijk uit Gaza
Op sociale media wordt beweerd dat enkele foto’s van een ondervoed kind niet uit Gaza afkomstig zijn, maar uit Jemen in 2016.
Zo beweren mensen dat een veelgebruikte foto van een ondervoed kind een beeld uit de hongersnood van 2016 in Jemen zou zijn. De Franse krant La Libération , VRT NWS en de Amerikaanse zender CNN hebben de foto in de context van Gaza gepubliceerd.
De accounts die de beelden betwisten, hebben in dit geval geen gelijk. Als we gewoon Google laten zoeken op de afbeelding, vinden we dat de foto een jongetje toont van 2 jaar. Hij heet Yazan en werd op woensdag 23 juli gefotografeerd in het vluchtelingenkamp Al-Shati in Gaza door Omar Al-Qattaa voor persagentschap AFP .
Het tweede beeld – het kind op schoot bij zijn moeder – vinden we terug in de database van persagentschap AP. Het gaat opnieuw om de 2-jarige Yazan, ditmaal gefotografeerd door fotograaf Jehad Alshrafi op 23 juli in hetzelfde vluchtelingenkamp.
We kunnen dus achterhalen waar en wanneer de foto's genomen zijn en door welke fotografen. De beelden zijn wel degelijk recent en afkomstig uit Gaza, en niet uit Jemen in 2016.
2. Kinderen met "onderliggende ziektes"
Een andere verhaallijn om de hongersnood in Gaza te betwisten, zijn de claims die stellen dat erg magere kinderen "niet ondervoed" zijn, maar wel "een onderliggende ziekte" hebben.
Wat weten we daarover?
Mohammed Zakaria al-Mutawaq (1,5 jaar)
Een eerste voorbeeld zijn de beelden van Hedaya al-Mutawaq. Zij poseert met haar ongeveer 1,5 jaar oude zoontje Mohammed Zakaria al-Mutawaq. De beelden gingen viraal als illustratie van de hongercrisis in Gaza.
De beelden zijn onder andere gepubliceerd door de Britse openbare omroep BBC, maar ook door The New York Times en door VRT NWS zelf. In de meerderheid van de artikels wordt (initieel) niet vermeld of de baby ook aan andere ziektes lijdt.
Maar online beweren mensen dat een "onderliggende ziekte" het jongetje zo mager maakt, en niet het gebrek aan voedsel in Gaza. Sommigen wijzen op een foto met zijn oudere broertje dat er "niet ondervoed" zou uitzien.
Volgens de Israëlische journalist David Collier lijdt Mohammed zelfs aan hersenverlamming, heeft hij hypoxemie (een tekort aan zuurstof in het bloed) en is hij geboren met een ernstige genetische afwijking. "Hij heeft sinds zijn geboorte voedingssupplementen nodig", zegt Collier. "Een medisch rapport uit mei 2025 in Gaza bevestigt dit alles."
Of dat effectief in het medisch rapport van baby Mohammed staat, kunnen we niet verifiëren. We contacteren David Collier voor bewijsmateriaal, maar krijgen geen antwoord. We contacteren ook de Basma Association for Relief in Gaza, dat volgens Collier het medisch rapport opstelde, maar zij bezorgen ons evenmin een rapport.
Twee maanden geleden had hij nog geen honger
Hedaya al-Mutawaq, moeder van Mohammed
Via de fotograaf contacteren we de moeder. Zij antwoordt wel en bezorgt ons geen rapport, maar stuurt wel een bericht waarin ze zegt dat haar zoontje een spieraandoening heeft.
"Hij kreeg fysiotherapie en werd beter. Maar de afgelopen maanden is hij verzwakt. Door de voedsel- en medicijnencrisis is zijn toestand verslechterd. 2 maanden geleden had hij nog geen honger."
De moeder voegt ook een foto toe van haar zoontje. Dat beeld – waar de baby er nog beter doorvoed uitziet - zou naar eigen zeggen een 2-tal maanden geleden genomen zijn.
De krant The New York Times laat in een bericht op sociale media intussen ook weten dat ze - om extra context te verschaffen - sinds 29 juli een paragraaf hebben toegevoegd over de gezondheidstoestand van de baby.
"Mohammed had volgens zijn arts al gezondheidsproblemen die zijn hersenen en spierontwikkeling aantastten. Maar zijn gezondheid ging de laatste maanden snel achteruit, omdat het steeds moeilijker werd om voedsel en medische zorg te vinden. De medische kliniek die hem behandelde, gaf aan dat hij aan ernstige ondervoeding lijdt." Ook VRT NWS voegde die paragraaf toe aan het originele artikel.
Mager door onderliggende ziekte of door honger? Medisch experten lichten toe
"Hoe jonger het kind, hoe gevoeliger voor ondervoeding en eens de ondervoeding er is, is het ook zeer moeilijk het tij te keren", zegt kindergastro-enteroloog Stephanie Van Biervliet (UZ Gent). "Elke bijkomende ziekte zal extra risico veroorzaken."
"Een kindje met hersenverlamming heeft het in ieder geval moeilijker om te eten. Daarbij zijn samenstellingen heel belangrijk omdat ze het anders niet goed kunnen slikken. Als ze per uitzondering andere dingen moeten eten, hebben ze het moeilijk om evenveel te eten."
"En hoe jonger het kind, hoe meer voedsel ze relatief nodig hebben, omdat ze snel moeten ontwikkelen. Dat zijn de zwaksten van populatie, ze zullen het snelst ondervoed raken", zegt ook professor emeritus gespecialiseerd in voeding en kindergeneeskunde Patrick Kolsteren (UGent).
"In het UZ Gent hebben we een kind opgevangen dat Gaza mocht verlaten omwille van een medisch probleem. De ernst van de ondervoeding maakte dat alle zorgverleners gedegouteerd waren", zegt Van Biervliet. "Dit had ik nog nooit gezien in mijn carrière, want zelfs kinderen met een medisch probleem horen er niet zo mager uit te zien."
Osama al-Rakab (vijf jaar)
Een ander beeld dat op sociale media viraal gaat, is dat van de 5-jarige Osama al-Rakab. Mensen beweren dat zijn foto wordt gebruikt "om de wereld te manipuleren en hen te laten geloven dat Israël kinderen uit Gaza laat verhongeren".
Maar wat weten we over Osama?
Op 1 mei 2025 fotografeerde persagentschap AP hem nog in de ondervoedingsafdeling van het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis. Zijn moeder zei toen nog dat "zijn taaislijmziekte verergerd is sinds het begin van de oorlog vanwege het gebrek aan vlees, vis en enzymtabletten om hem te helpen voedsel te verteren".
De Italiaanse factcheckers van Open zijn te weten gekomen dat Osama intussen al meer dan een maand niet meer in Gaza is. Het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt dat het kind op 11 juni 2025 naar Italië geëvacueerd is en opgenomen is voor de behandeling van verschillende aandoeningen.
Op 24 juli 2025 publiceerde een pro-Palestijns Instagram-account enkele foto's van Osama vóór zijn aankomst in Italië en een nieuwe foto van 23 juli 2025 waarop te zien is dat hij aan de beterhand is. Dat beeld kunnen we zelf niet verifiëren.
Conclusie: van een aantal kinderen is inderdaad bekend dat zij een aandoening hebben. Wat de exacte medische toestand van de kinderen is, kunnen we vaak niet nagaan. Volgens medisch experten is hun toestand wellicht een combinatie van ziekte en onvoldoende toegang tot (de juiste) voedingsmiddelen en medicijnen.
1 op de 5 Gazanen kampt met extreem voedseltekort
Dat mensen in Gaza honger lijden, staat onomwonden vast. Voedselwaakhond IPC heeft op dinsdag 29 juli nog meegedeeld dat "in Gaza zich het ‘slechtst denkbare scenario’ van hongersnood aan het ontvouwen is".
"Tussen april en half juli zijn meer dan 20.000 kinderen opgenomen voor behandeling van acute ondervoeding, waarvan meer dan 3.000 ernstig ondervoed", klinkt het in het rapport.
Ziekenhuizen melden bovendien een snelle toename van hongergerelateerde sterfgevallen onder kinderen jonger dan 5 jaar, met minstens 16 gemelde sterfgevallen sinds 17 juli.
Ook de beelden die door officiële persagentschappen worden verspreid, tonen dat aan. (opgelet, harde beelden)
Conclusie
Op sociale media beweren mensen dat beelden van een sterk ondervoed kind niet afkomstig zijn uit Gaza, maar uit Jemen in 2016. We beschouwen de claim als onwaar omdat de foto’s wel degelijk recent zijn en uit Gaza komen.
Daarnaast beweren mensen dat 2 kinderen van wie de beelden heel ruim verspreid werden, niet mager zijn vanwege ondervoeding, maar door een onderliggende ziekte. Van deze 2 kinderen weten we dat ze inderdaad aan andere aandoeningen lijden. Er is onvoldoende bewijs om de precieze medische toestand van de kinderen te kennen, maar volgens medisch experten gaat het wellicht om een combinatie van ziekte en ondervoeding die ertoe leidt dat ze zo mager zijn.
Van de hongercrisis in Gaza is er overigens wel voldoende bewijs. Dat tonen zowel officiële cijfers en beelden van persagentschappen.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
