Oud-guerrillaleider Georges Abdallah na 40 jaar vrijgelaten uit Franse gevangenis: wat had hij nu weer op zijn conto?  

Vanuit de gevangenis van Lannemezan, een dorpje diep in het zuiden van Frankrijk, is vanmorgen vroeg een konvooi vertrokken. Aan boord: meer dan waarschijnlijk Georges Abdallah. De Libanese pro-Palestijnse activist mag na 40 jaar dan toch de cel verlaten. Tig verzoeken en evenveel afwijzingen gingen aan die beslissing vooraf.

Tot het hof van beroep in Parijs besliste dat hij mocht vrijkomen. 

Zijn vrijlating komt wel met voorwaarden: hij moest het land meteen verlaten. En dus ging het konvooi meteen richting de luchthaven van Tarbes. Vandaar is de bestemming Parijs, vervolgens Beiroet en ten slotte Kobayat, zijn geboortedorp in het noorden van Libanon. Hij mag ook nooit meer terugkeren naar Frankrijk. 

Zijn advocaat, Jean-Louis Chalanset, vertelde aan AFP dat Abdallah "blij, emotioneel" is: "Het is een politieke overwinning na al die tijd. Hij had allang vrij moeten zijn." Eerder had hij ook al gezegd dat Abdallah beseft dat "hij in het Midden-Oosten terecht zal komen in een moeilijke situatie voor de Libanese en Palestijnse bevolking". 

AFP kon na de beslissing van het hof ook kort met de man zelf spreken: "40 jaar is lang, maar je voelt het niet als er een strijdlust heerst". 

De afgelopen dagen heeft Abdallah zijn cel leeggehaald: de rode Che Guevara-vlag ging van de muur, zijn stapels boeken en kranten heeft hij gegeven aan de mensen die hem steunden, zijn kleren gingen naar zijn medegevangenen. Volgens zijn advocaat heeft hij "slechts een kleine koffer" meegenomen. 

Zijn aanhangers noemen hem "de oudste politieke gevangene van Frankrijk en Europa". Tot vandaag kwamen betogers met de regelmaat van de klok ook protesteren voor zijn vrijlating. Zijn tegenstanders zien hem vooral als een terrorist. 

De zaak gaat terug tot 1982. Ook toen liep de spanning hoog op in het Midden-Oosten, meer bepaald tussen Israël en Libanon die op dat moment op de rand van oorlog stonden. Op 18 januari 1982 werd Charles Ray vermoord in Parijs. Hij was een veteraan van de Vietnamoorlog en was in de Franse hoofdstad gestationeerd om inlichtingen te verzamelen.

De aanslag werd opgeëist door de Fractions Armées Révolutionnaires Libanaises (kortweg de FARL), een Libanese marxistische gewapende groep, die banden heeft met de Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO. In de jaren 80 pleegde de terreurgroep verschillende (dodelijke) aanslagen met autobommen 

In april 1982 werd ook Yacov Barsimantov vermoord, ook in Parijs. Ook Barsimantov was diplomaat, en werd beschouwd als het hoofd van de Israëlische geheime dienst Mossad in Frankrijk. Hij werd in koelen bloede doodgeschoten voor de ogen van zijn vrouw en kinderen. 

Pas 2 jaar later, in 1984, werd Abdallah gearresteerd in Lyon. Al hadden de agenten in eerste instantie niet door wie er echt voor hen zat, want Abdallah werd in eerste instantie enkel beschuldigd van een vals paspoort. Pas op het moment dat speurders in Parijs het moordwapen vonden waarmee Ray en Barsimantov vermoord werden, kon hij gelinkt worden aan de moorden. 

Uiteindelijk werd hij in 1987 tot levenslang veroordeeld voor zijn betrokkenheid bij de moorden. Op dat moment was hij uitgegroeid tot staatsvijand nummer 1 in Frankrijk. In de loop naar zijn proces werd Frankrijk immers opgeschrikt door een reeks terroristische aanslagen waarbij 13 slachtoffers vielen. Bij onze zuiderburen zagen ze daarin een vergelding en een drukkingsmiddel om Abdallah vrij te laten. Later werd duidelijk dat hij, noch zijn groepering FARL betrokken waren - de aanslagen waren het werk van Hezbollah. 

Abdallah heeft zijn betrokkenheid bij de moorden altijd ontkend, maar heeft ze tegelijk ook altijd verdedigd. Berouw kwam er nooit en dat was een groot struikelblok om hem vervroegd vrij te laten. 

En zo zat hij sinds 1984 onafgebroken in de cel. Er was even sprake om hem te ruilen tegen de directeur van een Frans cultureel centrum die in 1985 in Tripoli gegijzeld werd door FARL. Frankrijk stemde zelfs toe, waardoor de gijzelaar vrijkwam, maar trok die toestemming daarna terug in. 

Sinds 1999 heeft hij maar liefst 11 keer geprobeerd om vrij te komen. Eén keer was hij er kortbij, in 2013. Maar de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken stak er op het laatste moment een stokje voor. In een brief aan de Franse regering had ze toen gevraagd of er "toch geen manier zou zijn om de vrijlating te betwisten". Met succes, want de toenmalige Franse minister Manuel Valls weigerde zijn uitzettingsbevel te ondertekenen. 

De zaak was dan wel wat in de vergetelheid geraakt - zelfs president Macron wist in 2018 nauwelijks waar het over ging, Abdallah had wel nog heel wat sympathisanten. Elk jaar protesteerden betogers aan de gevangenis voor zijn vrijlating. In 3 Franse gemeenten werd hij zelfs uitgeroepen tot ereburger - iets wat wel heel wat controverse uitlokte. 

Afgelopen donderdag was het dan toch zover. Volgens het hof was zijn straf "onevenredig" aan zijn misdaad, en het hof hield ook rekening met de leeftijd van Abdallah. "Georges Abdallah is een symbool uit het verleden van de Palestijnse strijd", klonk het. De FARL is intussen ook al lang opgeheven en "heeft sinds 1984 geen enkele gewelddadige actie meer ondernomen". 

Ze zien dan ook geen gevaar meer in de intussen 74-jarige Abdallah. "Hij wil zijn dagen slijten in zijn dorp, door zich bijvoorbeeld in te zetten voor de lokale politiek."

Het openbaar ministerie was nog in beroep gegaan tegen de beslissing van het hof, maar de beslissing was niet opschortend en dus kon Abdallah alsnog vertrekken. 

Met zijn 40 jaar op de teller is Abdallah effectief een van de langstzittende gevangenen in Frankrijk. Enkel Tommy Recco en Marcel Barbeault hebben meer jaren op de teller (al kwam Recco tussendoor wel even vrij). De 2 zitten in de cel voor een reeks moorden. 

Ook in ons land komen zulke lange gevangenisstraffen trouwens voor. Staf Van Eyken bijvoorbeeld zit intussen meer dan 50 jaar in de gevangenis voor de moord op 3 vrouwen.