NMBS wil dan toch treinen bestellen bij Spaanse CAF: raad van bestuur hakt knoop door over omstreden miljardencontract

Wie mag 180 nieuwe treinen bouwen voor de NMBS? Daarover zat de raad van bestuur van het spoorbedrijf vandaag bijeen, nadat een eerdere beslissing was vernietigd door de Raad van State. De raad van bestuur besliste nu - opnieuw - om het Spaanse bedrijf CAF te selecteren als voorkeurskandidaat en verder met het bedrijf te onderhandelen om tot een definitieve deal te komen.

De beslissing doet al lang veel stof opwaaien, bij de politiek en de industrie. Het contract heeft een waarde van 1,7 miljard euro, goed voor 54.000 zitplaatsen of 180 treinen, maar dat kan nog worden uitgebreid naar 3,4 miljard (170.000 zitplaatsen). Er waren 3 kandidaten om de treinen te bouwen: het Spaanse CAF, het Duitse Siemens en het Franse Alstom. 

CAF was volgens een puntensysteem de beste kandidaat. Dat puntensysteem houdt rekening met de prijs van de offertes, maar ook met de technische kwaliteit en bijvoorbeeld het energieverbruik van de treinen. De prijs - de aankoopprijs en onderhoudskosten - telde mee voor 50 procent van die puntenverdeling. De technische kwaliteit telde mee voor 36 procent.  

Omdat CAF de beste punten kon voorleggen, selecteerde de NMBS het Spaanse bedrijf eind februari al eens als voorkeurskandidaat. Maar die beslissing was om verschillende redenen controversieel en werd dan ook aangevochten.

Een van de concurrenten van CAF, Alstom, heeft in België namelijk een fabriek in Brugge (700 werknemers) en Charleroi (1200 werknemers). Het miljardencontract aan Alstom geven, zou die jobs verzekeren in België. Onder andere Brugs burgemeester Dirk De fauw (CD&V) en de PS, die de burgemeester levert in Charleroi, gaven daarom kritiek op de keuze voor CAF. 

Bovendien is het aanbod van CAF duurder, zegt Alstom. Het zou om een verschil van 107 miljoen gaan met de offerte van Alstom. Zo werd ook de druk verhoogd op de raad van bestuur van de NMBS, die politiek is samengesteld.

Tot slot is CAF nog controversieel omdat het zou helpen om illegale nederzettingen in Jeruzalem te verbinden met het stadscentrum daar. “CAF is hoofdverantwoordelijke voor de exploitatie en uitbreiding van de Jerusalem Light Rail, een grootschalig infrastructuurproject dat illegale Israëlische nederzettingen in bezet Oost-Jeruzalem verbindt met het stadscentrum”, zei de partij Groen, die voorstelt om CAF om die redenen uit te sluiten.

De concurrenten van CAF spanden daarom een procedure aan bij de Raad van State. Die schorste de beslissing van de raad van bestuur van de NMBS om te onderhandelen met CAF. 

Volgens de Raad van State was de NMBS niet transparant genoeg over de manier waarop het puntensysteem werkte. Daarom moest de raad van bestuur vandaag een nieuwe beslissing nemen. 

Nu bevestigt de raad van bestuur dus opnieuw dat ze verder in zee gaan met CAF. Er zouden wel 2 elementen toegevoegd zijn in het besluit van de raad van bestuur. Zo zou ook CAF moeten onderzoeken of het mogelijk is om de treinen of onderdelen ervan in België te produceren. "En de kwestie rond de banden met Israël moeten worden uitgeklaard", meldt CD&V. 

CAF wilde aan onze redactie niet reageren op de beslissing en wenste niet dieper in te gaan op de details van het contract met NMBS.

Alstom, dat opnieuw naast de bestelling grijpt, laat in een eerste reactie weten teleurgesteld te zijn in de beslissing van NMBS: "Wij gaan nu de tijd nemen om de impact hiervan op ons bedrijf te bekijken." Het bedrijf wil nog niets kwijt over de mogelijkheid om in onderaanneming van CAF te werken of om opnieuw juridische stappen te ondernemen.