De VRT en de Vlaamse regering hebben voor de komende 5 jaar een nieuwe beheersovereenkomst beklonken. Daarin ligt de nadruk op betrouwbaarheid, toegankelijkheid en een sterk aanbod voor kinderen en jongeren. Voor de moeilijke discussie over de reclame-inkomsten is een compromis gevonden. Dit zijn de grote lijnen.
Klemtoon op vertrouwen en iets meer flexibiliteit in reclame: dit is de nieuwe beheersovereenkomst van VRT
De nieuwe beheersovereenkomst legt de koers voor de VRT vast tot en met 2030. Ze bepaalt wat de precieze opdracht is van de openbare omroep en op welke centen die kan rekenen.
Een woord dat deze keer onmiddellijk opvalt, is 'vertrouwen'. "In een wereld vol desinformatie, AI en internationale mediareuzen, blijft VRT – als het huis van vertrouwen – overeind", klinkt het. Daar hangt ook een cijfer aan vast: 70 procent van de Vlamingen moet vertrouwen hebben in VRT en VRT NWS.
In dat opzicht moet de VRT ook een leidende rol spelen in de strijd tegen desinformatie. Ze moet inzetten op factchecking, beeldverificatie en mediawijsheid om desinformatie te doorprikken – met bijzondere aandacht voor jongeren en kwetsbare groepen. Een doelstelling daar: meer dan 15 onderzoeksjournalistieke projecten per jaar.
Ook moet de openbare omroep kwalitatieve content blijven aanbieden voor kinderen. Die content moet helpen bij "taalontwikkeling, maatschappelijke betrokkenheid en weerbaarheid in en kennis van een digitale omgeving". Voor de allerkleinsten moet er ook prikkelarme content zijn.
Vlaamse taal en cultuur
Het aanbod van de VRT moet ook breed, divers, inclusief en toegankelijk zijn. Ondertiteling, audiodescriptie en Vlaamse Gebarentaal moeten daarbij helpen. Op vlak van sport moeten vrouwensport, G-sport en minder populaire sporten 30 procent vormen van het aanbod van Sporza. De VRT moet uiteindelijk wekelijks 85 procent van de Vlamingen bereiken.
In de beheersovereenkomst wordt ook aandacht gevraagd voor Vlaamse cultuur en de Nederlandse taal, wordt een sterke samenwerking met de Vlaamse mediasector verwacht (onder meer via samenwerking met productiehuizen en start-ups of via coproducties of kennisdeling) en moet de VRT ook werk maken van technologische innovatie (denk aan AI-projecten).
Wat de interne werking van de VRT betreft, eist de Vlaamse regering dat ze aandacht heeft voor het welzijn van het personeel en voor opleidingen en talentontwikkeling. Verder moet de openbare omroep meer aandacht hebben voor duurzaamheid.
Online reclame
En dan zijn er nog de centen. Zo moet de VRT tegen 2030 nog eens 16 miljoen euro kosten besparen. Dat zal gebeuren zonder gedwongen ontslagen. Tegelijk houdt de Vlaamse regering de dotatie op peil, goed voor 60 procent van de inkomsten, en is er een compromis gevonden over de moeilijke discussie rond het reclameplafond.
Dat zat zo: de Vlaamse regering legt de VRT een plafond van 87 miljoen euro op om niet al te veel inkomsten af te snoepen van de commerciële omroepen. Alleen: doordat de inkomsten uit radioreclame dalen, haalt de VRT dat reclameplafond zelfs niet meer.
En dus kijkt de openbare omroep nadrukkelijker naar online reclame, waar wel nog groei in zit. "Maar op dat vlak was de VRT dan weer gebonden aan allerlei regels, waardoor die inkomsten al bij al beperkt bleven", vertelde VRT NWS-journalist Steven Rombaut in De Ochtend op Radio 1. "Het zijn net die regels die de VRT versoepeld wilde zien: niet om méér reclame-inkomsten binnen te halen, wel om te proberen om opnieuw aan dat plafond te geraken."
Vandaag spreekt de Raad van Bestuur van VRT zich uit over nieuwe beheersovereenkomst
Het gaat dan bijvoorbeeld om reclame op VRT MAX. Als je nu een programma opvraagt, krijg je eerst reclame te zien (een zogenoemde 'preroll'). Maar de VRT vroeg om die advertenties ook in de loop van een programma te kunnen tonen ('midrolls' in het jargon). "Dat hoeft alles samen niet per se tot meer reclamedruk te leiden voor de kijker", weet Rombaut. "Maar omdat er almaar meer programma's en video's op VRT MAX verschijnen, kan dat wel meer inkomsten opleveren."
Het compromis is nu dat die midrolls nog niet toegestaan zijn, maar dat de VRT wel veel meer inkomsten mag halen uit digitale reclameformaten. Als dat niet volstaat om het reclameplafond te bereiken, moet de Vlaamse regering onderzoeken hoe ze dat tekort wegwerkt. Na het eerste jaar van de beheersovereenkomst wordt dat geëvalueerd.
En dus ook de discussie over de 'midrolls' kan dan opnieuw op tafel komen, vertelt CEO Frederik Delaplace in De Wereld Vandaag: "We zijn ervan overtuigd dat de discussie ooit gevoerd moet worden. De logica van de marktontwikkeling van de reclamemarkt is wat ze is, en wij zijn zeer sterk vragende partij om er samen met de andere omroepen voor te zorgen dat er meer reclamegelden in Vlaanderen blijven. En dan denk ik dat wij een volwaardige rol moeten gaan spelen in die digitale reclame."
