De rechtbank van eerste aanleg in Brussel heeft een trans wielrenster gelijk gegeven in een zaak die ze had aangespannen tegen de internationale wielerorganisatie UCI en de Belgische wielerfederatie. De vrouw is ten onrechte uitgesloten van wedstrijden, oordeelt de rechtbank. Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, dat ook partij was in de zaak, noemt de uitspraak van groot belang voor trans wielrensters.
Rechter geeft trans wielrenster gelijk die uitgesloten werd van wedstrijden door strengere regels
Joris Truyts
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De zaak was aangespannen door een intussen 51-jarige trans vrouw. Ze moest haar wielerlicentie bij de vrouwen inleveren omdat de regels rond trans personen in het wielrennen verstrengd waren door wielerbond UCI. Als ze nog aan wedstrijden wou deelnemen, moest ze overschakelen naar de mannen.
Aangescherpte regels
Over welke regels gaat het juist? De UCI bepaalde in juli 2023 dat trans vrouwen enkel toegelaten zijn in internationale wielerwedstrijden als ze hun transitie hebben doorgemaakt voor de puberteit . Anders zouden ze daaruit een blijvend voordeel halen. De UCI zei dat het wielrennen open wil staan voor iedereen, maar dat de organisatie ook de plicht heeft om iedereen gelijke kansen te bieden.
Voor de wijziging was de voorwaarde om deel te nemen aan wielerwedstrijden een zeer laag testosterongehalte houden gedurende ten minste 24 maanden.
Onvoldoende wetenschappelijk bewijs
De rechtbank oordeelt nu dat de regels te ver gaan en niet gebaseerd zijn op voldoende wetenschappelijk bewijs. "Het staat niet wetenschappelijk vast dat wielerwedstrijden voor vrouwen waaraan zowel cisgender- als transgendervrouwen deelnemen, een probleem vormen voor de sportieve eerlijkheid."
Nog volgens de rechter komt de voorwaarde om voor de leeftijd van 12 jaar in transitie te gaan, in de praktijk neer op een volledige uitsluiting van trans personen.
Deze kwestie verdient beter dan een simplistische oplossing die erin bestaat trans vrouwen systematisch uit te sluiten
Liesbet Stevens
Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en mannen juicht de uitspraak toe. "Deze kwestie verdient beter dan een simplistische oplossing die erin bestaat trans vrouwen systematisch uit te sluiten van sportcompetities voor vrouwen. Deze benadering is vaak gebaseerd op vooroordelen, heeft geen solide wetenschappelijke basis en respecteert de fundamentele rechten van individuen niet", zegt adjunct-directeur Liesbet Stevens.
Stevens erkent dat er regels nodig zijn, maar die moeten wel redelijk zijn en wetenschappelijk onderbouwd. "Natuurlijk moet vrouwensport eerlijk blijven en moeten we daar duidelijke regels voor hebben. Maar op dit moment is er onvoldoende wetenschappelijk bewijs om te spreken over competitievervalsing."
Beroep mogelijk
Het Instituut spreekt over een uitspraak van groot belang. De wielerfederatie heeft nu niet langer het recht om op basis van het bestaande reglement een licentie te weigeren aan trans personen, luidt het.
Bij de Belgische wielerfederatie kijken ze naar de UCI. "We zijn met hen in overleg over wat dit nu betekent voor de reglementen. De UCI is dat aan het bekijken. Als nationale federatie nemen wij hun regels over", zegt Massimo Van Lancker, directeur Sport bij Belgian Cycling.
Van Lancker heeft begrip voor de vrouw die de rechtszaak is gestart, maar benadrukt dat de regels er gekomen zijn om het vrouwenwielrennen te beschermen. "We willen een eerlijke strijd creëren naar de andere rensters toe", zegt hij. "Het is een dunne lijn."
Of de UCI in beroep gaat tegen de uitspraak, is nog onduidelijk.
