Voor het personeel van de VN geldt een uitgebreid beschermingsrecht. Dat zegt professor Internationaal Recht Jan Wouters (KU Leuven) na de aanval van Israël op de gebouwen en het personeel van de Wereldgezondheidsorganisatie, gisteren. Sommige medewerkers moesten zich uitkleden en werden onder schot ondervraagd. Volgens Wouters is dat mogelijk "een oorlogsmisdaad". Volgens Israël gaat het om collateral damage en waren er gijzelaars in de omgeving.
"Als WHO het doelwit was, dan is dat een oorlogsmisdaad", zegt expert over aanval op VN-organisatie in Gaza
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
Gisterenavond werd een gebouw van de Wereldgezondheidsorganisatie - een VN-organisatie - 3 keer getroffen. Het gaat onder andere om een opslagplaats voor medisch materiaal.
Tijdens de aanval moesten vrouwen en kinderen vluchten, en werden mannelijke medewerkers geboeid en verplicht zich uit te kleden. Terwijl werden ze onder schot gehouden en ondervraagd.
VN-personeel is beschermd
"Er is een verdrag uit 1994 dat heel duidelijk stelt dat VN-personeel, hun uitrusting en hun gebouwen niet mogen worden aangevallen", zegt professor Internationaal Recht Jan Wouters (KU Leuven) in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Ze mogen ook niet ondervraagd worden, wat hier wel is gebeurd."
Israël moet sowieso het internationaal oorlogsrecht volgen en alle nodige maatregelen treffen om burgerslachtoffers te vermijden
Jan Wouters, professor Internationaal Recht (KU Leuven)
Een belangrijk verdrag dus, dat werd ondertekend "door 95 landen, waaronder ook België en Palestina, "maar niet door Israël".
Israël heeft dat verdrag dus niet geschonden, maar "er is een resolutie aangenomen op de VN-Veiligheidsraad die alle landen oproept om VN-personeel en humanitaire werkers te respecteren en te beschermen", weet Wouters.
De WHO heeft zelf beelden vrijgegeven van de aanval
Mogelijk oorlogsmisdaad
Israël heeft naar eigen zeggen wel een excuus voor de aanval. Ze zeggen dat er gijzelaars in de buurt werden vastgehouden. Maar "Israël moet sowieso het internationaal oorlogsrecht volgen en alle nodige maatregelen treffen om burgerslachtoffers te vermijden. Als het blijkt dat de WHO het doelwit was, dan is dat strikt genomen een oorlogsmisdaad", zegt Wouters.
Wouters stelt alvast dat eerste in vraag, want "de WHO zegt in haar persbericht dat ze duidelijk heeft gecommuniceerd aan het Israëlische leger waar hun opslagplaatsen zijn."
Ook voor het Rode Kruis gelden (andere) regels
De regels voor VN-personeel gelden niet als een algemene regel. Voor ander hulppersoneel - dat ook al is gedood door het Israëlische leger - gelden soms andere regels. "Het Rode Kruis is geen internationale organisatie, het is ook geen ngo, maar het heeft wel humanitaire taken toebedeeld gekregen onder de Conventies van Genève en daarom moeten aanvallen op gebouwen of personeel altijd vermeden worden."
Het is aan Israël om een onderzoek op te starten
Jan Wouters, professor Internationaal Recht (KU Leuven)
"Ngo's genieten trouwens ook bescherming in gewapende conflicten. Dat is ook nodig, want één van de regels van het oorlogsrecht is dat een burgerbevolking beschermd moet worden, bijvoorbeeld tegen uithongering. Ze moeten ook verzorgd kunnen worden. Als je dan het humanitair personeel aanvalt, dan is dat een oorlogsmisdaad."
Welke bescherming genieten internationale organisaties als WHO in conflictgebied?
Juridische gevolgen
Dat is de theorie, maar in de praktijk is het moeilijk om dit te onderzoeken. "In feite is het aan Israël om een onderzoek op te starten. De Veiligheidsraad heeft daar vorig jaar nog uitdrukkelijk op aangedrongen", aldus Wouters.
"Als dat niet gebeurt, dan kan het Internationaal Strafhof nog een onderzoek opstarten. Ten derde kan ook de Veiligheidsraad de actie veroordelen." Voor dat laatste acht Wouters de kans klein, want de VS, de belangrijkste bondgenoot van Israël, "beschermt Israël meestal met zijn veto".
