Hoe een overspelige CEO en zijn HR-directrice wereldnieuws werden

Een video van 14 seconden, meer was het niet. Maar het kostte Andy Byron wel zijn job als CEO van het technologiebedrijf Astronomer.

Innig knuffelend werd hij woensdag gespot door de kisscam, een camera die verliefde stelletjes op groot scherm projecteert, tijdens een concert van Coldplay in het Amerikaanse Foxborough. Alleen was de vrouw in zijn armen niet zijn echtgenote, wel zijn HR-directrice.

De video ging viraal op sociale media, werd opgepikt door nieuwsmedia over de hele wereld en wordt druk becommentarieerd op café en in vriendengroepen.

Ook op onze kanalen zijn de artikels bij de best gelezen artikels van afgelopen week. Het bedrijf zette beiden op non-actief, gisteren nam Byron zelf ontslag. 

Hoe kon dat zo'n vaart nemen? “Ik denk dat het vooral het klunzig gedrag van de twee is, dat tot de verbeelding spreekt”, zegt socioloog Walter Weyns van de UAntwerpen.

“In de sociale psychologie is het bekend dat je, wanneer je gedrag vertoont dat je beschamend vindt, je gezicht verbergt. Dat zie je bijvoorbeeld ook bij kinderen. Hier gebeurt hetzelfde. De vrouw draait zich om, de man duikt weg.”

“Het heeft iets heel herkenbaars: je wordt betrapt in een moreel laakbare positie en je verbergt je. Je wil letterlijk even verdwijnen. Het is gedrag dat heel leesbaar is. Je moet geen expert zijn in sociaal gedrag om te begrijpen wat er aan de hand is.”

“Bovendien is er ook het contrast. Het gaat hier om twee mensen in een hoge positie, die zich plots gedragen als kleine kinderen die met hun hand in een snoepdoos betrapt worden. Het deftige, formele van de hoge positie die ze bekleden, contrasteert met hun gedrag.”

De video van het kisscam-incident werd gemaakt door een vrouw in het publiek, ene Grace Springer. In een gesprek met de Britse tabloid The Sun zegt ze dat ze hem deelde omdat ze het "een boeiende reactie" vond.

Nadien was het een kwestie van tijd voor ijverige internetspeurders achterhaalden dat Byron getrouwd is en twee kinderen heeft. Zijn HR-directrice Kristin Cabot bleek recent gescheiden.

Ook een derde medewerkster van het bedrijf werd al snel belaagd. Zij was, volgens internetspeurders, de vrouw die in de video naast het koppel stond te lachen. Astronomer haastte zich vrijdag om te zeggen dat dat niet kon kloppen, want dat de medewerkster in kwestie niet op het concert aanwezig was.

"Het is verontrustend hoe gemakkelijk we geïdentificeerd kunnen worden via biometrie, hoe onze gezichten online staan en sociale media ons kunnen volgen", liet Mary Angela Bock van de Austin School of Journalism and Media optekenen bij persagentschap AP.

"Het internet is geëvolueerd van een plek voor interactie naar een gigantisch surveillancesysteem. We worden bespioneerd via onze sociale media. Ze volgen ons in ruil voor vermaak."

Zonder sociale media had dit wellicht nooit dezelfde aandacht gekregen, zegt ook Weyns. "Maar als beiden niet zo hadden gereageerd, had er wellicht ook geen haan naar gekraaid. Dus het is vooral hun gedrag dat ervoor zorgt dat dit rondgaat."

Maar waarom trekt dit zo massaal onze aandacht? Uit morele verontwaardiging? Leedvermaak? “Met verklaringen voor dat soort zaken moet je altijd opletten, want voor je het weet ben je aan het projecteren", is Weyns voorzichtig.

"Als je echt wil weten waarom dit mensen zo interesseert, zou je dat eigenlijk moeten bevragen. Maar ik denk dat het in de eerste plaats gaat om een soort van nieuwsgierigheid om te zien hoe iemand die een morele code doorbreekt, betrapt wordt. En dat zorgt voor leedvermaak.”

“Het zit een beetje in dezelfde sfeer als ‘de boekjes’. Waarom lezen mensen roddelbladen? Omdat ze iets willen te weten komen over zaken die bekende of machtige mensen meemaken, die speciaal of enigszins vervelend zijn.”

“Het is eigenlijk een soort van roddelmateriaal. Iemand geeft ongewild iets bloot, en dat is leuk om te delen en over te praten. Doorgaans zien we van mensen die we niet kennen enkel de façade. Als dat gordijn dan plots opengaat en je krijgt daar een inkijk in, geeft dat een speciaal gevoel. Het is spannend om te beseffen dat er achter die façade een verborgen leven zit."

Sociale media speelden hun rol, maar ook nieuwsmedia gingen er gretig op in en pikten de video massaal op, net als het nieuws dat de CEO uiteindelijk moest aftreden. “Verontwaardiging, opschudding of de afgang van machtige mensen, is natuurlijk een dankbaar thema”, zegt Weyns.

“Nieuwsmedia pikken eigenlijk gewoon de graantjes mee. Ze merken dat het wordt aangeklikt en bekeken, dus kunnen ze bijna niet anders dan daarop in te gaan. Zo is dat een vliegwiel dat blijft draaien. Of toch voor even, want binnen drie dagen is iedereen dat ook weer vergeten.”

“Maar als ik streng zou zijn, zou ik zeggen dat een ernstig journalistiek medium hier geen aandacht aan besteedt", oordeelt Weyns. "Het is geen wereldnieuws. Het is eigenlijk zelfs geen nieuws, behalve dat het mensen even een kickje geeft.”

“Als journalist weet je wel dat dit niet noodzakelijk is. Iemand die hierover niet geïnformeerd is in onze samenleving, komt eigenlijk niets tekort. Maar mensen zijn erin geïnteresseerd, het is brood en spelen. Dus je voedt het publiek wat het graag heeft.”

“Kan dat kwaad?" Weyns twijfelt. "Ik zou het toch niet verheffend noemen, omdat het eigenlijk vooral een soort leedvermaak triggert."

“Al is het gedrag van de twee natuurlijk opmerkelijk. Vanuit sociaalpsychologisch standpunt is het eigenlijk wel interessant. Het is bijna een schoolvoorbeeld voor gedrag dat mensen stellen die betrapt worden."

En we mogen toch nog altijd lachen, in tijden van wereldellende? "Echt lachen zou ik het niet noemen”, zegt Weyns. “Want je kan hier ook niet echt je hart aan verwarmen. Het heeft iets triest. Ik denk dan toch eerder dat het gewoon leedvermaak is. Het is een soort van moordkuil: je vergenoegen in het leed van een ander."