De berin die in 2023 een Italiaanse jogger in de Alpen doodbeet, is eindelijk verhuisd. Het dier, dat bekendstaat onder de naam JJ4, is gisteravond overgebracht naar een wildpark in Duitsland. De berin, en wat er met haar moest gebeuren, is al heel lang het middelpunt van rechtszaken en controverse in Italië.
Berin JJ4, die een Italiaanse jogger doodde, vindt een nieuwe thuis in Duitsland
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Begin april 2023 ging de 26-jarige Andrea Papi uit het dorpje Caldes, in de provincie Trentino in de noordelijke regio Trentino-Alto Adige, joggen in de bossen. Hij keerde niet terug en werd de dag nadien dood aangetroffen. Een autopsie wees uit dat hij gedood werd door een beer. Het was de eerste keer in de recente geschiedenis dat een beer in Italië iemand doodde.
Het duurde niet lang voor de beer kon worden geïdentificeerd. Dat gebeurde aan de hand van DNA-stalen. Het was een vrouwelijke Europese bruine beer, JJ4, die een tweetal weken na de dood van Papi gevangen werd. JJ4 bleek in 2020 al betrokken te zijn geweest bij een incident, toen viel ze een vader en zijn zoon aan. Ook was ze de zus van Bruno, een zogenoemde 'probleembeer' die in 2006 in Beieren was doodgeschoten.
Bruno de beer?
Bruno werd in 2006 opgemerkt in Beieren, in het zuidoosten van Duitsland. Vermoedelijk was hij via Oostenrijk het land binnengekomen. Hij was naar alle waarschijnlijkheid de eerste bruine beer in 170 jaar die zich in Duitsland kwam vestigen.
De terugkeer van de bruine beer in Duitsland veroorzaakte ophef, in een tijd en in een gebied waar de kans op contact met mensen veel groter is dan weleer. Soms dook Bruno op in de buurt van bewoonde gebieden. De beer viel af en toe ook schapen en andere dieren aan.
Uiteindelijk werd beslist om het dier af te schieten, nadat pogingen om hem te vangen mislukten. Na zijn dood werd zijn lichaam opgezet en in een museum tentoongesteld. Bruno's verhaal kreeg veel aandacht en hij werd een symbool van de terugkeer van beren in Europa.
Afmaken? Of verhuizen?
De discussie over wat er met JJ4, andere 'probleemberen' en bij bij uitbreiding met alle beren in het gebied, moest gebeuren, was toen al hoog opgelaaid. Aanvankelijk had de provincie Trentino beslist dat JJ4 moest worden afgemaakt, maar een rechtbank in de stad Trento schortte dat bevel op.
De gerechtelijke procedures over het al dan niet afmaken van de berin volgden elkaar op. Dierenrechtenactivisten, milieuorganisaties en zelfs internationale instanties mengden zich in de zaak en kantten zich tegen het doden van JJ4. Ze wilden dat het dier naar een ander gebied zou worden overgebracht.
Intussen werd ook nagedacht om een deel van de beren in de regio te verhuizen naar andere regio's in Italië of naar andere Europese landen. Eind jaren 90 werden opnieuw bruine beren geïntroduceerd in het bergachtige en beboste noorden van Italië. Intussen zouden er ongeveer 100 beren wonen.
Niet alle inwoners zien de komst van de beren zitten en zeggen dat ze zich onveilig voelen. Over een eventuele verhuis van een deel van de populatie is veel overleg, maar definitieve stappen zijn er vooralsnog niet gezet.
Van Italië naar Duitsland
JJ4 verbleef al die tijd in het dierenopvangcentrum van Casteller, niet ver van de stad Trento. Daar worden gewonde en zieke wilde dieren opgevangen. Meer dan 2 jaar na de feiten is de berin gisteravond uiteindelijk vertrokken uit Italië.
De reis ging naar Duitsland, waar ze wordt opgevangen in het 'Alternativer Wolf- und Bärenpark Schwarzwald'. Dat is een park voor beren en wolven in Bad Rippoldsdau-Schapbach, aan de rand van het Zwarte Woud. Het park vangt al 2 andere beren op die uit Casteller komen, Jurka en DJ3. Ook zij waren uit het wild weggehaald. Op dit moment woont nog maar 1 beer in Casteller, M49. Ook voor hem wordt een ander verblijf gezocht.
"Vandaag is de lang gekoesterde wens om beer JJ4 naar Duitsland te verplaatsen in vervulling gegaan", zei provincieraadslid Roberto Failoni zaterdag. "Het doel is om Casteller te herstellen in zijn oorspronkelijke staat, gewijd aan gewonde of zieke dieren, en niet aan de permanente gevangenschap van problematische dieren."
"Nu begint JJ4 aan een nieuw hoofdstuk in haar leven"
Op zijn Facebook-pagina gaf het Alternativer Wolf- und Bärenpark Schwarzwald updates van tijdens de reis. Ze konden alvast vaststellen dat JJ4 fysiek in goede gezondheid is en geen overdreven stress vertoonde. Intussen is JJ4 aangekomen in haar nieuwe thuis in Duitsland. Het park is vandaag gesloten.
De verhuizing had al maanden geleden moeten plaatsvinden, maar moest meermaals worden uitgesteld vanwege het slechte weer en de noodzakelijke aanpassingswerken. De stichting die het park beheert, neemt de technische en financiële kosten van de verhuizing volledig op zich. Wie dat wil, kan een bijdrage storten.
Te midden van deze debatten wordt vaak vergeten wat de eerste prioriteit zou moeten zijn: het dier zelf
Alternativer Wolf- und Bärenpark Schwarzwald
"Het lot van JJ4 is een voorbeeld van falend wildbeheer en de vraag naar de plaats van grote roofdieren in onze samenleving", schrijft het Duitse park op zijn website . "Te midden van deze debatten wordt vaak vergeten wat de eerste prioriteit zou moeten zijn: het dier zelf."
"JJ4 werd een leven in vrijheid ontzegd. Nu begint ze aan een nieuw hoofdstuk en we doen er alles aan om haar veilige aankomst te garanderen."
