Goed nieuws op de jaarlijkse koninklijke zwanentelling op de Thames in Londen, in het Verenigd Koninkrijk. Er zijn 115 jonge zwanen geteld, een duidelijke stijging tegenover de 86 van vorig jaar. De traditie van zwanen tellen bestaat al sinds de 12e eeuw, en dient anno 2025 vooral om aandacht te vragen voor natuurbehoud en dierenwelzijn.
Britse koninklijke zwanentellers zien het aantal zwanen op de Thames weer stijgen
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Koning Charles draagt als staatshoofd van het Verenigd Koninkrijk en het Britse Gemenebest heel wat titels. 'Seigneur of the swans', 'Heer der zwanen', is waarschijnlijk een van de minder bekende.
Sinds de 12e eeuw zijn alle niet-geringde knobbelzwanen in open water in het koninkrijk eigendom van het koningshuis. En dat vanwege hun vlees, dat gezien werd als een delicatesse. De Britse vorsten serveerden het maar wat graag op hun koninklijke banketten en feesten.
Om een idee te hebben van het aantal knobbelzwanen, moesten ze elk jaar worden geteld. Een formeel proces dat 'Swan upping' heet, waarbij mannen gekleed in een rode livrei de zwanen vingen, opmaten en weer vrijlieten. Jonge zwanen werden geringd, om duidelijk te maken dat het de zwanen van de koning waren.
In houten bootjes op zoek naar zwanen
Tegenwoordig worden geen zwanen meer gegeten, maar de vogels behoren nog altijd toe aan de Britse vorst. Al wordt dat eigendomsrecht enkel nog uitgeoefend op de rivier Thames in Londen en enkele bijrivieren. De jaarlijkse telling is wel nog gebleven en vindt traditioneel plaats in de derde week van juli.
Vijf dagen lang spoort een team van zorgvuldig geselecteerde roeiers, de 'Swan uppers', de zwanen in een bepaald deel van de Thames op. In 6 houten bootjes, sommige getooid met kleurrijke vlaggen, varen de roeiers van Sunbury Lock in het westen van Londen naar Abingdon Bridge in Oxfordshire. Een afstand van goed 130 kilometer.
Als ze een familie zwanen spotten, weerklinkt de kreet 'Allemaal omhoog', een teken dat de roeiers moeten stoppen. De 'Uppers' vangen de dieren en controleren op signalen van ziekte of letsel. Indien nodig worden ze door een arts behandeld.
Gisteren werd de telling voor dit jaar afgerond. En dit keer kon David Barber, de 'King's swan marker', goed nieuws brengen. Er werden 115 jonge zwanen geteld, een sterke stijging in vergelijk met de 86 van vorig jaar. Het lijkt erop te wijzen dat de zwanenpopulatie zich mogelijk aan het herstellen is.
"Rampzalige impact" van vogelgriep
Al enkele jaren worden opvallend minder zwanen geteld. Niet langer het gevolg van de jacht, maar wel van ziekte, vervuiling, vandalisme en wreedheid, zegt David Barber. Hij overziet als 'Kings' swan marker' de hele tel-operatie.
Vooral de vogelgriep heeft er de voorbije jaren stevig ingehakt. In 2022 werden nog 155 zwanen geteld, vorig jaar waren het er dus amper 86. "Een rampzalige impact", zegt Barber daarover. "Gelukkig is het aantal gemelde gevallen van vogelgriep in het Thames-gebied de voorbije maanden gedaald."
"Een traditie met een nuttig doel"
De 'Swan uppers' in hun houten boten, met hun felle roodwitte outfit, lokken elk jaar veel nieuwsgierigen. Mensen verzamelen zich langs de oevers om het spektakel gade te slaan. En interesse voor natuur en natuurbehoud, dat is een van de doelen die David Barber voor ogen heeft. Hij betrekt scholen en wil jongeren ertoe aanzetten om de dieren met respect te behandelen.
Barber is al 30 jaar de 'King's swan marker', een titel die hij met veel trots draagt. Hoewel er dit jaar meer zwanen zijn, blijft hij zich zorgen maken. Dit jaar moesten bijvoorbeeld veel dieren schoongemaakt worden omdat ze vervuild waren met motorolie. De roeiers zagen ook meerdere verwondingen door visgerei, aanvallen van honden en vandalisme door mensen.
"Het zwanen tellen is een traditie, maar ik denk dat het ook een zeer nuttig doel dient", zegt Barber.
