Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) wil op verschillende manieren de controle versterken op de doorvoer van militaire goederen naar Israël. Een rechter tikte gisteren de Vlaamse controledienst op de vingers, nadat vredesorganisaties hen attent hadden gemaakt op een container die via Antwerpen naar Israël zou vertrekken.
Diependaele (N-VA) belooft "sterkere controle" op wapendoorvoer naar Israël nu rechter Vlaamse overheid op vingers tikt
Tobias Santens
Gepubliceerd:
In het kort:
Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) belooft strengere controles op de doorvoer van militaire goederen naar Israël
Een container met onderdelen voor Israëlische pantservoertuigen werd in juni tegengehouden in Antwerpen, nadat vredesorganisaties een melding maakten en naar de rechter stapten.
De Vlaamse regering versterkt de samenwerking tussen douane en controledienst en voegde extra personeel toe aan de dienst die strategische goederen controleert.
In juni werd een container aan de kant gezet die vanuit Frankrijk, via Antwerpen, onderweg was naar Israël. De lading: 3 paletten met kegelrollagers. De ontvanger was Ashot Ashkelon Industries, een Israëlische bedrijf dat onder andere Merkava-tanks en Namer-pantserwagens produceert die in Gaza worden ingezet.
De container werd pas aan de kant gezet na een melding van een groep vredesorganisaties die naar de rechter stapten. Die tikte gisteren de overheid op de vingers: “De overheid kan haar wettelijke en verdragsrechtelijke verplichtingen niet afwentelen op een collectief van wakkere burgers”, besloot de rechter. “De overheid moet die verplichtingen niet alleen passief, maar ook actief naleven. Ogenschijnlijk gebeurt dat niet of niet voldoende.” De container mag voorlopig niet vertrekken.
“Controles schieten tekort”
“Het is specifiek de Vlaamse dienst controle strategische goederen, de DCSG, die moet zorgen dat het wapenhandeldecreet gehandhaafd wordt”, verduidelijkt directeur Nils Duquet van het Vlaams Vredesinstituut. “En die Vlaamse dienst moet veel meer gaan doen om die regels te handhaven, zegt de rechter.”
De kern van het probleem, zegt het Vredesinstituut, is dat de douane en die Vlaamse diensten te weinig met elkaar communiceren. “De douane zegt dat ze pas kunnen controleren als de Vlaamse overheid zegt dat er iets is wat ze moeten controleren. En Vlaanderen zegt dat ze pas ingrijpen als de douane dat zegt”, aldus Duquet. “Er wordt onvoldoende informatie uitgewisseld, waardoor deze transporten nog kunnen plaatsvinden.”
Dat stelde ook de rechter vast. “Maandelijks varen er een vijftal schepen vanuit de haven van Antwerpen naar havens in Israël, met goederen die mogelijk in aanmerking komen voor een vergunningsplicht”, staat in het vonnis. “Er vonden kennelijk reeds verdachte doorvoeren plaats.”
Sterkere controles
Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) zegt dat de Vlaamse regering die controles op verschillende manieren wil versterken. “Eind vorig jaar hebben we een eerste stap genomen”, zegt hij in De ochtend op Radio 1. Dat ging om een protocol dat de samenwerking tussen de douane en de Vlaamse controledienst versterkt.
Daarnaast wil Diependaele ook de DCSG zelf versterken. Daar werd al naar gehint in het Vlaams regeerakkoord van 2024, en dat is bevestigd in het Defensieplan dat in april dit jaar werd goedgekeurd. “Er zijn in september 2024 al 2 voltijdse jobs bijgekomen bij de dienst”, verduidelijkt het kabinet-Diependaele, “specifiek van profielen die de machtiging hebben om controles uit te voeren.” Bij de opmaak van de begroting in 2026 wordt nu bekeken of er nog personeel moet bijkomen.
Regering in beroep
De Vlaamse regering ging gisteren wel in beroep tegen de uitspraak van de rechter. Daarover was onenigheid binnen de regering: volgens Vooruit was die beslissing niet doorgesproken.
Volgens de minister-president dient dat beroep vooral om juridische duidelijkheid te krijgen. De rechter wil dat de regering meer voorzorgsmaatregelen treft en goederen blokkeert als er een risico is dat het om militaire goederen voor Israël gaat.
Daardoor riskeert Vlaanderen procedures “van de andere kant, van het uitvoerend bedrijf”, zegt Diependaele. “Dat kan zeggen: u blokkeert mijn goederen.” Over de specifieke container zei Diependaele nogmaals dat “niemand de intentie heeft om die goederen naar Israël te sturen”.
