ACOD kritisch over noodwet Verlinden: "Overbevolking gevangenissen vermindert niet op korte termijn"

De noodwet van Verlinden is donderdag door de Kamer goedgekeurd. In de wet staat onder meer dat kortgestraften al na een derde van hun straf voorwaardelijk vrij kunnen komen. Tegelijkertijd wordt het stelsel van verlengd penitentiair verlof afgeschaft dat werd ingevoerd door voormalig minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD). Ook zullen daders die tot een celstraf van 3 jaar of minder uitzitten opnieuw stelselmatig opgeroepen worden. Zij werden tot nu toe in de praktijk niet uitgenodigd om hun straf aan te vatten.

Volgens de vakbonden dreigt op die manier een nuloperatie. "De minister zegt dat er een impact zal zijn van 700 gedetineerden minder, maar in het uitdovende stelsel van voorwaardelijk penitentiair verlof zitten ook ongeveer 700 gevangenen", zegt Robby De Kaey (ACOD). "De intentie is om die zogenaamde 'stock' weg te werken tegen eind 2026. Ik vrees dus dat het teveel aan gedetineerden niet op korte termijn zal verminderen."

De overbevolking in de gevangenissen is een lang aanslepend probleem. Volgens cijfers van Verlinden telde ons land op 17 juli 2025 in totaal 12.954 gedetineerden, terwijl de totale gevangeniscapaciteit slechts 11.040 plaatsen bedraagt. In de nacht van 16 op 17 juli sliepen meer dan 200 gevangenen op een matras op de grond. Tegelijkertijd zijn er nog 3.500 veroordeelden die wachten op een uitnodiging om zich aan de gevangenis te melden.

"De noden zijn groter en urgenter dan degene die door de noodwet gelenigd worden", zegt De Kaey. "Daarom hebben we aan de minister gevraagd om niet te investeren in avonturen in Kosovo (waar de regering mogelijk gevangenissen wil laten bouwen, red.), maar wel in projecten met pontons (drijvende gevangenissen, red.). Die kunnen op relatief korte termijn zorgen voor extra capaciteit en extra tewerkstelling."