De Britse premier Keir Starmer en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz hebben in het Verenigd Koninkrijk een bilateraal verdrag getekend, het eerste sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. De deal omvat een samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie, handel en wetenschappelijk onderzoek, maar het moet vooral de hernieuwde vriendschap tussen de 2 landen in de verf zetten.
Starmer en Merz blazen Duits-Britse 'vriendschap' nieuw leven in met eerste verdrag sinds Tweede Wereldoorlog
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
De handtekening van beide leiders maakt een einde aan een lange diplomatieke inspanning, die een tijd geleden werd opgestart door de voorganger van Merz, Olaf Scholz. Nog tot een dag voor de ondertekening werd er gebakkeleid, onder meer over hoe de deal genoemd zou worden. Uiteindelijk werd ook die laatste hindernis overwonnen en was het 'Verdrag van Vriendschap en Bilaterale Samenwerking' geboren.
Defensie, klimaat en handel
Naast de symbolische waarde van het verdrag (het eerste sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog), is het ook inhoudelijk een duidelijk signaal naar de rest van de wereld. Vooral veiligheid staat centraal in de tekst.
Beide landen beloven dat ze op verschillende vlakken beter zullen samenwerken voor defensie, zoals bijvoorbeeld gezamenlijke militaire trainingsoefeningen, samenwerking om dreigingen rond cyberveiligheid en informatie-oorlogsvoering aan te pakken, en inspanningen om de wapenexport te coördineren.
Naast defensie willen beide landen ook beter samenwerken om de klimaatopwarming tegen te gaan. Het Verenigd Koninkrijk en Duitsland herbevestigen hun intentie om de opwarming van de aarde te beperken tot anderhalve graad, zoals dat werd overeengekomen in het Klimaatakkoord van Parijs.
Beide landen willen ook extra inspanningen leveren om de Duits-Britse handel nieuw leven in te blazen. In het akkoord worden inspanningen beloofd om de open handel tussen de landen te stimuleren. Het verdrag wil ook de samenwerking bevorderen in de ontwikkeling van wetenschap en technologie, waaronder gezamenlijke onderzoeksinitiatieven en onderwijsprojecten.
Nieuwe vriendschap?
En nog belangrijk: het verdrag zorgt voor een heel systeem van jaarlijkse vergaderingen tussen ministers en topambtenaren op het vlak van defensie, veiligheid, financiën, binnenlandse zaken, investeringen en meer, om "het beleid op elkaar af te stemmen", klinkt het. Daarbovenop komen de regeringsleiders om de 2 jaar samen om een actieplan vast te leggen.
Dat klinkt misschien vaag, maar het geeft een duidelijk signaal aan overheden en het bedrijfsleven over de gedeelde prioriteiten en de gezamenlijke intentie.
Eerste akkoord sinds de Tweede Wereldoorlog?
Na de Tweede Wereldoorlog koos Europa (inclusief Duitsland en het VK) bewust voor multilaterale samenwerking om vrede, veiligheid en economische wederopbouw te waarborgen. Dit deden de landen in internationale organisaties als de NAVO, de Raad van Europa, en later in de Europese Unie.
Veel samenwerking verliep via deze multilaterale structuren, waardoor bilaterale verdragen vaak overbodig waren. Na de Brexit (2020) veranderde dit enigszins. Het VK moest nieuwe afspraken maken met EU-lidstaten, waaronder Duitsland.
