In de VS heeft het ministerie van Justitie federaal openbaar aanklager Maurene Comey ontslagen. Ze was hoofdaanklager in de zaak-Epstein, een zaak die weer veel stof doet opwaaien in de Amerikaanse politiek. Daarbovenop is ze de dochter van voormalig FBI-directeur James Comey, die in 2017 door Donald Trump werd ontslagen. "Haar ontslag is niet toevallig."
Regering-Trump ontslaat Maurene Comey, hoofdaanklager in Epstein-zaak en dochter van ontslagen FBI-directeur
Het ministerie gaf geen specifieke reden voor het ontslag van Maurene Comey. In het bericht dat ze ontving, wordt verwezen naar artikel 2 van de Amerikaanse Grondwet, waarin de brede macht van de president wordt beschreven.
Comey was al bijna 10 jaar aan het werk als federaal openbaar aanklager in Manhattan. Volgens The Washington Post werd ze erg gerespecteerd en was ze ook een mentor voor jongere collega's.
Comey was onder meer hoofdaanklager in het strafproces tegen de Amerikaanse rapper Sean 'Diddy' Combs wegens sekshandel en afpersing. Hij werd begin juli schuldig bevonden aan het vervoeren van mensen met prostitutie als doel. De jury sprak hem wel vrij voor de zwaardere misdrijven van mensenhandel en deelname aan een criminele organisatie, een nederlaag voor de aanklagers. Diddy riskeert nu een celstraf van maximaal 10 jaar.
Maar Comey was ook en vooral hoofdaanklager in de Epstein-zaak. En om die zaak is er de laatste tijd weer heel wat te doen in de Amerikaanse politiek.
Wat is de Epstein-zaak?
De voormalige rijke zakenman Jeffrey Epstein werd in 2019 aangeklaagd voor misbruik van minderjarige meisjes. Daarnaast zou hij een "grootschalig netwerk" hebben opgebouwd waarbij minderjarigen voor seksuele diensten werden aangeboden aan verschillende vrienden binnen de wereldwijde 'high society'.
Epstein pleegde zelfmoord in zijn cel nog voor zijn proces van start ging. Zijn ex-partner Ghislaine Maxwell werd in 2022 tot 20 jaar cel veroordeeld voor haar rol in het misbruikschandaal.
De regering-Trump heeft maandenlang beloofd om duidelijkheid te scheppen over een 'klantenlijst' van Epstein, die zou bestaan. Maar begin deze week kondigde het ministerie van Justitie aan dat het toch geen details en documenten van het FBI-onderzoek publiek zou maken. Het ontkent ook het bestaan van die klantenlijst.
Al jaren gaan er samenzweringstheorieën rond dat de Amerikaanse regering onder verschillende presidenten belangrijke zaken in het onderzoek toedekt om machtige mensen die bij de Epstein-zaak betrokken zouden zijn, te beschermen. Zelfs mensen die nu voor de regering-Trump werken, pookten die samenzweringstheorieën op, zoals huidig FBI-directeur Kash Patel.
Veel radicaal-rechtse aanhangers van Trump, uit het zogeheten MAGA-kamp, pikken het niet dat de regering de documenten toch niet vrijgeeft. Ze beschuldigen nu ook de regering-Trump van een doofpotoperatie. Intussen zou Trump aan de minister van Justitie Pam Bondi gevraagd hebben om de "geloofwaardige delen" van het onderzoek vrij te geven.
Dat nu net Comey wordt ontslagen, de hoofdaanklager in de Epstein-zaak, is opvallend. Een poging van Bondi om de MAGA-achterban te kalmeren? "Het ministerie heeft geen uitleg gegeven, maar haar ontslag is niet toevallig", zegt Björn Soenens, Amerikakenner bij VRT NWS en voormalig VS-correspondent.
Hij verwacht niet dat de MAGA-achterban daarmee gesust zal worden. "Zij willen die lijst zien. Ze geloven niet dat die niet bestaat." Bondi en Trump daarentegen willen de zaak-Epstein begraven. "De vraag is nu of Comey vervangen zal worden of is het case closed? Want Epstein mag dan dood zijn en Maxwell veroordeeld, maar als er een lijst bestaat, moeten er dan niet nog meer mensen ondervraagd worden? Nu lijkt het erop dat het ministerie niemand meer wil vervolgen."
"Dit is een heel vreemde zaak en Trump zit ermee verveeld. Dit gaat maar niet liggen."
Dochter van aartsvijand
Daarbovenop komt nog eens dat Maurene Comey ook de dochter is van James Comey, de voormalige FBI-directeur die tijdens de eerste ambtstermijn van Trump werd ontslagen. Volgens Trump was hij "niet in staat om de FBI efficiënt te leiden".
Vader Comey, een Republikein, werd in 2013 onder president Barack Obama aangesteld als hoofd van de FBI. Hij leidde onder meer het onderzoek naar de Russische inmenging in de presidentsverkiezingen van 2016 en de mogelijke banden tussen de Russische regering en het campagneteam van Trump, door Trump steevast de "Russische hoax" genoemd.
"Comey is nog altijd de aartsvijand van Trump", weet Soenens. Comey publiceerde na zijn ontslag een boek waarin hij Trump "ego-gedreven" noemde en hem vergeleek met een maffiabaas.
Onlangs raakte bekend dat de Amerikaanse geheime dienst Comey nog altijd schaduwt en een onderzoek heeft geopend naar mogelijk aanzetten tot haat tegen president Trump. En het ministerie van Justitie maakte vorige week bekend dat het een strafonderzoek heeft geopend tegen vader Comey. Waarom is niet duidelijk. Volgens sommige Amerikaanse media zou de zaak te maken hebben met zijn rol in het Rusland-onderzoek.
Maar de aversie van Trump tegenover Comey heeft niet alleen met dat Ruslandonderzoek te maken. Trump heeft Comey er ook vaak van beschuldigd dat hij samen met de presidenten Barack Obama en Joe Biden de hele Epstein-zaak opgepookt heeft. "Trump zegt nu: zij hebben dit dossier gemaakt en ervoor gezorgd dat wij nu in de problemen zitten", legt Soenens uit. "Toevallig is zijn dochter hoofdaanklager in die zaak. Haar ontslag kan dus aan heel veel zaken gelinkt worden."
Zuivering bij ministeries
Het ontslag van Maurene Comey is niet het eerste door het ministerie van Justitie. De voorbije dagen en weken zijn tientallen mensen ontslagen binnen het ministerie en bij de FBI. Vaak zonder enige uitleg. Vorige week ontsloeg Bondi nog 20 mensen die meegewerkt hebben aan federale onderzoeken tegen Trump. Sommigen van hen waren betrokken bij zaken tegen Capitoolbestormers. Ook 2 medewerkers van voormalig speciaal aanklager Jack Smith werden ontslagen.
Het is duidelijk dat de regering-Trump "bezig is met een zuivering in alle ministeries. Het ministerie van Justitie is daar één van", zegt Soenens. "Grondwettelijk kan dat allemaal." In principe zou Maurene Comey haar ontslag kunnen aanvechten, "maar ik wens haar veel succes".


