Professionele pianisten krijgen in Alden Biesen les over pijn bij pianospelen: "Krachttraining kan pijnklachten voorkomen"

Onderzoek toont aan dat 50 tot 70 procent van de professionele pianisten pijn ervaart bij het spelen. In het kader van een internationale stage voor professionele pianisten in Alden Biesen heeft professor Nathalie Roussel van de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen aan de Universiteit Antwerpen daarom een workshop gegeven over het thema.

Ze is gespecialiseerd in chronische lage rug- en nekpijn en heeft samen met collega's onderzoek gedaan naar pijnklachten bij muzikanten en dansers. "Veel pianisten hebben vage klachten van pijn, vermoeidheid en stijfheid ter hoogte van de elleboog, de pols en de vingers. Soms hebben ze ook last van schouder- of nekpijn", legt Roussel uit.

"Dat komt door 3 factoren: pianisten spelen meerdere uren per dag, zeker als ze concerten spelen", zegt Roussel. "Daarnaast weten we dat levensstijl en psychosociale factoren een impact hebben op pijn: door verstoorde slaap kun je meer klachten voelen en piekeren kan er voor zorgen dat de pijn standhoudt."

Opvallend: dat een slechte houding pijn zou veroorzaken, blijkt een mythe te zijn. "Het klopt wel dat pijn kan ontstaan door een statische belasting als het lichaam daar niet voldoende op getraind is." Krachttraining kan daarom nuttig zijn voor pianisten om pijn te voorkomen. "Dat is inderdaad zo, maar het is wel belangrijk dat ze dat doen onder professionele begeleiding."

Victoria De Roeck (20) studeert aan de Universität der Künste in Berlijn en neemt al voor het 5e jaar deel aan Piano Lab. Voor haar is het thema heel herkenbaar: "Ik heb recent halfjaar last gehad van een elleboogontsteking. Ik ben er van af geraakt door mezelf rust te geven en stukken te studeren voor enkel de linkerhand."

"Ik ga morgen al beginnen met zwemmen", zegt de 22-jarige pianist Jef Kolacny na de workshop. "Grappig genoeg ervaar ik geen pijn als ik speel, maar bijvoorbeeld wel als ik naar een concert ga en voor me uit kijk. Dat gebeurt na drukke periodes. Je moet toch rekenen dat we 6 tot 8 uur per dag spelen."

"Ik heb gelukkig nog geen langdurige blessure gehad in mijn carrière, maar ik ben er wel actief mee bezig om dat te voorkomen", zegt Floris van den Ende (24), een pianist uit Nederland. "Een aantal jaren ben ik wat intenser beginnen te sporten, krachttraining met name. Door sterkere core spieren ervaar ik een groter gevoel van vrijheid. Als ik een week niet heb kunnen sporten voel ik het verschil."

In Alden Biesen vindt van 12 tot 19 juli de 5e editie van Piano LAB plaats. De internationale stage voor veelbelovende jonge pianisten is een initiatief van Liebrecht Vanbeckevoort samen met de Landcommanderij Alden Biesen en de Vlaamse overheid. De deelnemers zijn jonge pianisten en docenten uit onder meer buurlanden, maar ook China, Japan en Zuid-Afrika.