België dreigt 600 miljoen euro extra per jaar aan douanerechten aan de Europese Unie te moeten afstaan. Dat blijkt uit het voorstel van de nieuwe Europese meerjarenbegroting 2028-2034 dat de Europese Commissie heeft gedaan.
Europese Commissie wil dat België 600 miljoen euro per jaar extra afdraagt aan EU-budget
Rob Heirbaut
Gepubliceerd:
De Europese Unie is een douane-unie. Auto's uit de VS, fietsen uit Taiwan, soja uit Brazilië, en nog duizenden andere goederen: op de invoer ervan in een EU-land moeten invoerrechten betaald worden. Of het product via de haven van Antwerpen, Marseille of Rotterdam binnenkomt, dat maakt geen enkel verschil. Overal geldt hetzelfde EU-tarief.
De nationale douanediensten innen de invoerrechten, maar ze moeten 75 procent doorstorten aan de Europese Unie. 25 procent mogen de lidstaten zelf houden, als vergoeding voor de lonen van de douaniers en het materiaal dat ze gebruiken.
In 2024 kwam er zo in totaal 20 miljard euro in de EU-begroting terecht. De EU-begroting dient om bijvoorbeeld subsidies voor landbouwers, fondsen voor wetenschappelijk onderzoek, Erasmusbeurzen, of grote infrastructuurwerken te betalen. De douanerechten zijn goed voor ongeveer 15 procent van het EU-budget. De overige 85 procent betalen de lidstaten voornamelijk uit hun schatkist, met de belastingopbrengsten uit hun eigen land.
België doet de op twee na de grootste "afdracht" van douanerechten
De Europese Commissie vindt het overdreven dat lidstaten 25 procent van de geïnde douanerechten mogen houden. Ze stelt voor om het te verlagen naar 10 procent. België zou in dat scenario nog maar 400 miljoen euro overhouden, in plaats van 1 miljard. Een verlies aan inkomsten voor de federale overheid, van 600 miljoen euro per jaar, vanaf 2028. Wat het nog moeilijker kan maken om het begrotingstekort te verlagen tot 3 procent van het BBP.
Door de inningskosten te verlagen, zouden er elk jaar ongeveer 4 miljard euro extra douanerechten in de EU-begroting terechtkomen. Landen zonder grote havens zullen dit amper voelen. Voor België en Nederland zijn de gevolgen wel groot.
Morgen bespreken ministers van de 27 lidstaten een eerste keer de voorstellen van de Europese Commissie over de meerjarenbegroting 2028-2034. De onderhandelingen zullen wellicht duren tot diep in 2027.
Federaal minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) is kritisch voor het voorstel van de Commissie. "Dit is uiteraard nog maar het startpunt van de onderhandelingen, maar het belang voor ons land valt niet te onderschatten. De Europese Commissie moet erkennen dat lidstaten met grote handelsstromen ook stevige douanekosten dragen om de interne markt mee te beschermen."
Vincent Van Peteghem: "De Europese Commissie moet erkennen dat lidstaten met grote handelsstromen ook stevige douanekosten dragen om de interne markt mee te beschermen."
Zeven jaar geleden ving de Europese Commissie bot
In 2018 stelde de Europese Commissie ook al eens voor om de inningskosten te verlagen (van toen 20 procent) naar 10 procent. Het leidde tot hevig verzet van Nederland en België. Tijdens de ultieme Europese top - die vier dagen en nachten duurde - over de meerjarenbegroting 2021-2027, werd het percentage uiteindelijk niet verlaagd maar wel verhoogd, naar 25 procent.
De haven van Antwerpen is, samen met Rotterdam, één van de grootste van Europa. En dus int onze douane in verhouding veel meer douanerechten dan de douane van andere landen: ongeveer 4 miljard euro per jaar. Daarvan mag België 1 miljard houden, 3 miljard stort het door aan de EU. Alleen Duitsland en Nederland storten meer door dan België.
