België gaat door met de aankoop van Noorse NASAMS-luchtafweersystemen om het grondgebied beter te beschermen tegen aanvallen vanuit de lucht. Dat bevestigt Chef Defensie Frederik Vansina. "België is werkelijk een zwarte vlek in Europa", zegt hij. "We beginnen volledig van nul."
België zet door met aankoop luchtafweersysteem uit Noorwegen: "We zijn een zwarte vlek in Europa"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Ons land plant om samen met Luxemburg via Nederland 10 luchtafweersystemen, waarvan 9 bedoeld voor ons land, aan te kopen voor zo'n 2,5 miljard euro. Het kernkabinet bereikte daarover eind vorige maand een overeenkomst. Volgens legertopman Frederik Vansina wordt daarvoor gekeken naar het Noorse systeem van het type NASAMS.
"Zwarte vlek dichten"
Vansina zegt in De ochtend op Radio 1 dat de aankoop van dat luchtafweersysteem noodzakelijk is om ons land te beschermen tegen inkomende luchtaanvallen. "Op dit moment is België echt een zwarte vlek in Europa."
"Met onze NAVO-bondgenoten hebben we afgesproken om ons te focussen op 5 prioriteiten", zegt hij. "Eerst en vooral maken we werk van een gemotoriseerde brigade (wielvoertuigen voor transport en soms ook voor gevechtstaken, red.). Ten tweede willen we ook onze munitiestocks aanvullen en daarnaast werk maken van meer F-35's."
"Ten vierde moeten we de rol van België als transitieland waarmaken, en uiteindelijk focussen we ook op luchtafweer." Voor dat laatste moet België echt van nul beginnen, zegt Vansina. Ondanks het enorme belang van de Haven van Antwerpen/Zeebrugge, zowel economisch als militair, is ons land op dit moment niet in staat om inkomende raketprojectielen met luchtafweer neer te schieten.
1 miljoen per raket
Het Noorse NASAMS-luchtafweersysteem is performant, maar duur. Volgens rapporten zou het tot 94 procent van de inkomende projectielen succesvol uit de lucht halen. De performantie van NASAMS komt wel tegen een aanzienlijk prijskaartje.
NASAMS is een geavanceerd, modulair systeem met meerdere componenten (radars, commandoposten, lanceerinstallaties, communicatiesystemen). Elk van deze onderdelen is technologisch geavanceerd en erg duur om te ontwikkelen en te produceren.
Ook de (Amerikaanse) raketten zelf zijn zeer duur. Een enkele raket kan al snel honderdduizenden tot meer dan een miljoen euro kosten, afhankelijk van de variant. Wanneer je bedenkt dat een lanceerinstallatie zes raketten kan bevatten en er meerdere installaties per batterij zijn, lopen de munitiekosten snel op.
Voor de NASAMS-systemen betalen België en Luxemburg 250 miljoen euro per batterij, in totaal dus 2,5 miljard euro, maar daar zijn de dure raketten dus nog niet bij inbegrepen.
Tijdens een NAVO-oefening in Noorwegen zag collega Bert De Vroey de NASAMS-luchtafweer aan het werk. Het wapensysteem deed wat het moest doen: inkomende projectielen uit de lucht halen. Toch waren er wel degelijk momenten dat "niet alles liep zoals voorzien in het draaiboek" en "soms haperden de wapensystemen", al zou het gaan om andere systemen dan de NASAMS.
Collega Bert De Vroey zag in mei dit jaar het luchtafweersysteem aan het werk
Rol weggelegd voor FN Herstal?
De aankoop van de Noorse wapensystemen zou ook de Belgische defensie-industrie ten goede komen, want het Waalse wapenbedrijf FN Herstal zou de raketten voor het luchtafweersysteem op termijn mogen produceren.
Het Amerikaanse RTX, het bedrijf achter de productie van de AMRAAM-raketten, zou onderhandelen in alle stilte met de Waalse wapenproducent. FN zelf zegt dat er nog geen akkoord is met RTX, de Amerikaanse producent van de missiles.
Het zou wel nog een tijdje duren eer de productie daarvan op gang komt. In tussentijd zou België raketten kunnen 'lenen' van Polen.
Beluister het gesprek met Frederik Vansina in De ochtend op Radio 1
