Verlinden wil strenger regime voor zware drugscriminelen in gevangenissen en kijkt naar buitenland: hoe pakken Nederland, Frankrijk en Italië dat aan?

Met de drugsoorlogen die worden uitgevochten in Antwerpen en Brussel heeft Justitie al jaren de handen vol met drugscriminaliteit. Gevolg is dat er bijna wekelijks grote en minder grote criminelen in ons land achter de tralies belanden.

Afgelopen zondag nog landden 3 drugsbaronnen in Oostende die werden overgeleverd door de Verenigde Arabische Emiraten, onder wie Othman El Ballouti, kopstuk uit het Antwerpse drugsmilieu. Het afgelopen jaar gebeurde hetzelfde met Flor Bressers en Nordin El Hajjioui, bekend als Dikke Nordin.

Je zou er vanuit kunnen gaan dat wanneer zulke grote vissen in de cel belanden, dat ook het einde betekent van hun criminele activiteiten. De realiteit is dat ze hun organisaties vaak nog aansturen vanuit hun cel met telefoons die de gevangenis worden binnengesmokkeld.

In landen als Italië, Frankrijk en Nederland worden zware drugscriminelen daarom onderworpen aan aangepaste detentieregimes. In Italië geldt bijvoorbeeld een regime waarbij gedetineerden geïsoleerd worden, minder bezoek mogen ontvangen en onder permanente bewaking staan.

Frankrijk gaat nog een stap verder: het plant tegen 2028 een zwaarbeveiligde supergevangenis voor zware drugscriminelen en terroristen in het Amazonewoud in Frans-Guyana. Om elk contact met de buitenwereld te verhinderen en criminele aansturing vanuit de cel onmogelijk te maken, zal de bewaking gebeuren door een paramilitaire eenheid.

Bij onze noorderburen worden zware (drugs)criminelen ondergebracht in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught of op Afdelingen Intensief Toezicht (AIT). De meest bekende crimineel in Vught, is Ridouan Taghi. Hij werd vorig jaar tot levenslang veroordeeld voor grootschalige internationale cocaïnehandel en liquidatiemoorden.

"Gevangenen als Taghi worden in de EBI volledig geïsoleerd van de buitenwereld", weet Jan Meeus, misdaadverslaggever bij NRC Handelsblad. "Elk contact wordt volledig gemonitord. Zo kan Taghi maximaal 10 minuten per week bellen en dat kan enkel met mensen die vooraf gescreend zijn en inbellen vanuit een politiekantoor."

In de EBI in Vught is er ook een rechtszaal gebouwd om te voorkomen dat topcriminelen getransporteerd moeten worden. Daar gaan de maatregelen nog iets verder.

"Bij de eerste zitting met Taghi verklaarde hij dat hij naakt geboeid en gevisiteerd werd. Dat wil zeggen dat de anus gecontroleerd wordt om te zien of er iets verstopt wordt. En als hij terug naar zijn cel ging, gebeurde dat opnieuw. Dat geeft aan hoe extreem de maatregelen kunnen zijn."

"Je kan de vraag stellen in hoeverre die vorm van detentie geen schending is van de mensenrechten", stelt Meeus.

Justitieminister Verlinden gaat de voorbeelden uit het buitenland bestuderen om in te schatten wat er in ons land kan worden ingevoerd. Daarnaast moet bekeken worden welke gevangenissen in aanmerking komen voor welke maatregelen. De minister wil tegelijk ook de veiligheid van het gevangenispersoneel verhogen.

Volgens Verlinden bestaat er vandaag al een wettelijke basis voor een apart veiligheidsregime voor grote drugscriminelen. Dat wettelijk kader werd vorig jaar gerealiseerd door haar voorganger, Paul Van Tigchelt (Open VLD). Hij bezocht tijdens zijn periode als Justitieminister gevangenissen in Italië en Nederland om ervaring op te doen.

Het zijn die bevindingen waarop Verlinden nu grotendeels voortborduurt. Volgens de minister moet er mogelijk wel nog bijkomend wetgevend werk gebeuren.

Om dat allemaal te doen is er een werkgroep opgericht met onder meer de politie, het federaal parket en Staatsveiligheid.