Het grootste stukje van de planeet Mars dat ooit op aarde is beland wordt later vandaag geveild bij Sotheby's in New York. Het gaat om een meteoriet van maar liefst 25 kilogram die in 2023 werd gevonden in de Sahara-woestijn in het Afrikaanse land Niger. De verwachte opbrengst: tussen de 2 en 4 miljoen dollar.
Veiling van grootste Mars-steen die ooit op aarde gevonden werd: "Geschiedenis van zonnestelsel zit in zo'n steen"
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Een wel heel bijzondere veiling vandaag bij Sotheby's: een steen van de planeet Mars van 24,67 kilogram . Het is het grootste deeltje van Mars dat ooit al op aarde teruggevonden werd. En die vondst werd gedaan in november 2023, in de Sahara-woestijn in Niger.
De Mars-steen meet 37,5 op 15,2 centimeter en heeft een rood-bruin-grijze kleur. Volgens Sotheby's vertegenwoordigt het gesteente bijna 7 procent van al het materiaal dat momenteel op aarde is. Er zijn meer dan 77.000 erkende meteorieten op aarde, slechts 400 daarvan komen van Mars, aldus het veilinghuis.
Wie de eigenaar van de Mars-meteoriet is, geeft Sotheby's niet prijs. Eerder was de meteoriet al tentoongesteld bij de Italiaanse ruimtevaartorganisatie ASI.
Meteoriet, meteoroïde en meteoor
Een meteoroïde is een stuk rots of metaal dat rondzweeft in de ruimte.
Als een meteoroïde de atmosfeer van de aarde binnendringt en verbrandt, krijgen we soms een mooi schouwspel. We noemen dat een vallende ster, officieel is dit een meteoor.
Een meteoriet is dan weer een stuk rots of metaal dat vanuit de ruimte het aardoppervlak bereikt. Het is niet (volledig) verbrand op zijn val door de atmosfeer op aarde.
"Ongelofelijk dat dit door de atmosfeer geraakt is", zegt Sotheby's
"Olivijn-microgabbroïsche shergottiet"
Het is niet precies duidelijk wanneer de Mars-meteoriet op aarde gevallen is, maar dat zou volgens onderzoek in de afgelopen jaren gebeurd zijn, zegt Sotheby's.
Het zou gaan om een "olivijn-microgabbroïsche shergottiet", een type Marsgesteente ontstaan door de langzame afkoeling van Marsmagma. Het heeft een grofkorrelige textuur en bevat de mineralen pyroxeen en olivijn, zegt Sotheby's. De meteoriet heeft ook een glasachtig oppervlak, waarschijnlijk door verbranding door de hoge hitte toen het door de atmosfeer van de aarde viel, zegt Sotheby's.
"Het komt zeker van Mars"
Dat het om iets heel uitzonderlijks gaat, blijkt uit de geschatte prijs die het gesteente zal opleveren: 2 tot 4 miljoen dollar. Omgerekend is dat 1,7 miljoen tot 3,4 miljoen euro.
"We hebben nog nooit brokstukken van op Mars rechtstreeks naar de aarde kunnen brengen", zegt ruimtevaartdeskundige Nancy Vermeulen. "Zo'n sample return mission staat wel gepland, maar pas ten vroegste in de jaren 30. Dus het is echt wel heel bijzonder dat we dat gesteente hier hebben."
We hebben nog nooit brokstukken van op Mars rechtstreeks naar de aarde kunnen brengen. Het is echt wel heel bijzonder
Ruimtevaartdeskundige Nancy Vermeulen
De Mars-meteoriet is het resultaat van een inslag van een planetoïde op Mars. Brokstukken die daarbij losgekomen zijn, zijn jaren later op aarde beland. Dat we zeker weten dat het om een stukje Mars gaat, komt omdat we al het een en ander weten over de samenstelling van de bodem op Mars, zegt Vermeulen.
"We hebben metingen van bijvoorbeeld de Viking-lander vroeger of de Curiosity-lander die nu op Mars werkt. Stenen die gevonden worden, worden gelabeld en vergeleken met wat men tot hiertoe zeker weet over de samenstelling. Het komt zeker van Mars."
"Heel veel geschiedenis van planeet of sterrenstelsel in zo'n steen"
Een Mars-gesteente is om meerdere redenen waardevol, zegt Vermeulen. "Je vindt heel veel van de geschiedenis van een planeet of een sterrenstelsel terug in zo'n steen."
"De geschiedenis van ons eigen zonnestelsel is nog niet helemaal bekend. Door stenen te bestuderen, niet alleen van de aarde, maar ook van Mars en in de verre toekomst misschien van Venus, kunnen we meer leren over onze ontstaansgeschiedenis. En over wat ons in de verre toekomst te wachten staat."
De Mars-steen hoort eigenlijk bij het collectief archief voor de mensheid
Ruimtevaartdeskundige Nancy Vermeulen
De kennis die we halen uit zo'n gesteente kan ook toekomstige Mars-missies vooruithelpen. "Wat ons interesseert, is om te weten in welke mate er water zit in de bodem van Mars. Wat we kunnen gebruiken om raketbrandstof van te maken, maar ook zuurstof voor astronauten."
Vermeulen vindt het jammer dat de Mars-steen niet meteen aan een museum of aan de wetenschap geschonken werd, wat bijvoorbeeld wel het geval was met maanstenen. "Daar hoort het eigenlijk thuis, als collectief archief voor de mensheid."
Dinoskelet is andere topper op de veiling
De veiling van de Mars-meteoriet maakt deel uit van Sotheby's 'Geek Week' , waar nog andere wetenschappelijke vondsten en eigenaardigheden worden geveild. In het pakket van 122 items zitten nog andere meteorieten, mineralen van edelsteenkwaliteit en fossielen.
Een daarvan is een bijzonder fossiel : dat van een skelet van een jonge Ceratosaurus nasicornis. Ceratosaurussen waren tweevoetige dinosaurussen met korte armen. Ze lijken wel wat op een Tyrannosaurus rex, maar dan kleiner. Ze konden 7,6 meter groot worden, T-rex'en zowat 12 meter.
Het skelet werd in 1996 gevonden in de buurt van Laramie, in de Amerikaanse staat Wyoming, in een regio die bekendstaat als een goudmijn voor dinofossielen. Het dateert uit de late Jura, zo'n 150 miljoen jaar geleden.
Vorig jaar kwam het skelet in handen van Fossilogic, een bedrijf in Utah dat zich bezighoudt met het prepareren en monteren van fossielen. Experts gebruikten bijna 140 fossiele botten, aangevuld met kunstmatig materiaal om het skelet te reconstrueren en te monteren. Het wordt geschat op 4 tot 6 miljoen dollar (3,44 tot 5,1 miljoen euro).
Sotheby's veilt een groot brokstuk van Mars
