De Italiaanse overheid krijgt heel wat kritiek omdat ze Valeri Gergjev, een internationaal gerenommeerde dirigent, maar tevens ook dichte bondgenoot van Poetin, laat optreden op een muziekfestival bij Napels. Onder meer de weduwe van de Russische oppositieleider Aleksej Navalny vraagt Italië om het optreden af te gelasten.
Italiaanse overheid onder vuur nu dirigent en "beste vriend van Poetin" ondanks boycot mag optreden op festival
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Voor het eerst sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 is dirigent Valeri Gergjev opnieuw welkom in Europa. Op 27 juli mag hij optreden op Un’Estate da Re, een muziekfestival in het beroemde kasteel van het Caserta, boven Napels.
Voor zijn Europese comeback treedt hij op met enkele solisten uit het orkest van Mariinskytheater uit Sint-Petersburg en het Filharmonisch Orkest G. Verdi di Salerno.
Daarmee lijken de (Europese) deuren dus opnieuw open te gaan voor de internationaal gerenommeerde dirigent, en daar is lang niet iedereen tevreden mee. Valeri Gergjev ligt immers al lang onder vuur wegens zijn steun aan de Russische president Poetin en zeker na de inval in Oekraïne steeg de druk om hem uit concertzalen en operahuizen te weren.
"Beste vriend" van Poetin
Gergjev steunt immers volmondig het binnen- en buitenlands beleid van de Russische president Vladimir Poetin. In 2012 verscheen hij zelfs in een verkiezingsvideo voor Poetin.
Toch werd de uitgesproken link met Poetin vaak oogluikend toegelaten, tot Gergjev - samen met andere kunstenaars - een open brief ondertekende om de inval van Rusland in Oekraïne te steunen. Omdat hij zich niet wil uitspreken tegen de oorlog in Oekraïne, werd hij al snel persona non grata in het Westen.
Toch kan hij zijn carrière verderzetten, al is het dan vooral in Rusland zelf en in China. In zijn vaderland kreeg hij de prestigieuze positie van directeur van het Bolsjojtheater in Moskou. Samen met zijn post in Sint-Petersburg maakt dat van hem één van de machtigste kunstenaars in Rusland.
Dat hij nu opnieuw welkom is in Europa, stoot veel mensen tegen de borst. Onder meer Yulia Navalnaya, de weduwe van oppositieleider Aleksej Navalny, vindt het niet kunnen dat "de vriend van Poetin" opnieuw welkom is in Europese concertzalen.
Dat hij nu weer mag optreden op Europese podia, noemt ze "een geschenk aan de dictator (lees: Poetin)". In de Italiaanse krant La Repubblica schrijft ze dat hij niet alleen "de beste vriend" is van Poetin, maar ook "zijn criminele beleid promoot".
"De verschrikkelijke en verwoestende oorlog in Oekraïne gaat nog steeds door. Elke dag sterven er mensen en staan Oekraïense steden in brand," zegt ze. "Hoe is het mogelijk dat in de zomer van 2025, drie jaar na het begin van het conflict, Valeri Gergjev – een handlanger van Poetin die op de sanctielijsten van verschillende landen staat – plotseling wordt uitgenodigd om deel te nemen aan een festival in Italië?"
Betaald met Europees geld
Ook het feit dat het festival deels gefinancierd wordt met Europese middelen maakt heel wat kritiek los. Europarlementariër Pina Picierno schrijft op X datze het "onacceptabel" vindt dat Europese fondsen worden gebruikt om een optreden te financieren van "Kremlin-supporter Valeri Gergjev". Het is niet duidelijk of de EU de subsidies nu zal schrappen of niet.
In een verklaring verdedigt de Italiaanse minister van Cultuur Alessandro Giuli de beslissing om Gergjev te laten optreden. "Kunst is vrij en kan niet gecensureerd worden", schrijft hij.
"Propaganda, daarentegen, zelfs al wordt het op een getalenteerde manier gebracht, is iets anders. Het festival riskeert om de verkeerde boodschap te verspreiden en in een Russisch klankbord voor propaganda te veranderen." Toch benadrukt de minister dat het niet de taak is van de overheid om aan de organisatoren op te leggen wie ze wel of niet kunnen uitnodigen voor hun festival.
Het leek er een tijdje op dat Gergjev deze zomer ook zou kunnen optreden in Barcelona, maar de aankondiging op de site - die in Spanje heel wat ophef veroorzaakte - lijkt nu mysterieus verdwenen. Voorlopig lijkt de Europese comeback van Gergjev zich dus voorlopig te beperken tot het ene festival in Italië.
Wereldberoemde dirigent
Valeri Gergjev is 68 en afkomstig uit Noord-Ossetië in de Kaukasus. Hij is wereldwijd een van de bekendste dirigenten, met als thuisbasis het Mariinskitheater in Sint-Petersburg.
Hij dirigeerde opera's in de Beierse Staatsopera in München, in San Francisco en ook tien jaar lang in de Metropolitan Opera in New York. Hij had ook jarenlang de leiding over het London Symphony Orchestra. Sinds 2015 is hij de dirigent van het Filharmonisch Orkest van München. Eind 2021 was hij nog te gast voor 2 concerten in Bozar met het Mariinski-orkest.
Valeri Gergjev aan het werk
