Europese Commissie stelt meerjarenbegroting van 2.000 miljard euro voor: "Komt overeen met onze ambities"

2.000 miljard euro komt overeen met 1,26 procent van het bruto binnenlands product, de totale waarde aan geproduceerde goederen en diensten binnen de Europese Unie. 

Op het eerste gezicht lijkt dat een forse stijging in vergelijking met de vorige meerjarenbegroting (die bedroeg 1.074 miljard euro of 1,13 procent van het bbp), maar een deel van het geld zal gebruikt worden om het coronaherstelfonds terug te betalen, een fonds van meer dan 750 miljard euro. Geld dat de Commissie grotendeels geleend heeft op de financiële markten en dus moet terugbetalen.

Daardoor komt het eigenlijke budget van de nieuwe begroting neer op 1,15 procent van het bbp, een lichte stijging in vergelijking met de vorige begroting.

Van die 2.000 miljard euro zou 300 miljard naar landbouw en visserij moeten gaan. Minder ontwikkelde regio's kunnen op een pot van 218 miljard euro rekenen. 130 miljard euro wordt dan weer uitgetrokken voor defensie en ruimtevaart, 5 keer meer dan nu.

35 procent van het budget zou volgens Von der Leyen naar klimaat en biodiversiteit gaan, wat neerkomt op zo'n 700 miljard euro. 410 miljard gaat naar een fonds voor concurrentievermogen, bijvoorbeeld voor investeringen in de groene en digitale transitie.

Het budget voor migratie en grensbeheer zou verdrievoudigd worden. Het budget voor het onderzoeksfonds Horizon wordt verdubbeld tot 175 miljard. De Europese Commissie zet ook 100 miljard opzij voor hulp aan Oekraïne. 

Hoewel het Europese budget toeneemt, wil de Europese Commissie er met nieuwe inkomsten voor zorgen dat de bijdragen van de lidstaten aan de EU min of meer stabiel blijven. Die nieuwe inkomsten zouden dan onder meer gehaald worden uit accijnzen op tabak en een belasting op elektronisch afval. Er zou ook een heffing komen op de omzet van de grootste bedrijven.

Commissievoorzitter Von der Leyen schat dat de totale eigen inkomsten op die manier kunnen toenemen tot bijna 60 miljard euro per jaar.

Volgens Von der Leyen is de nieuwe meerjarenbegroting een belangrijke wijziging in hoe de EU fondsen werft. Ze heeft het over de "meest ambitieuze begroting ooit voorgesteld". 

"Dit is een begroting voor een nieuw tijdperk, die past bij de ambitie van Europa, die de uitdagingen van Europa aanpakt en die onze onafhankelijkheid versterkt", schrijft ze op X.

Dit voorstel voor een meerjarenbegroting is een voorstel van de Europese Commissie. De lidstaten (Europese Raad) en het Europees Parlement moeten er nog mee instemmen. Bij de lidstaten is unanimiteit vereist. Allicht gaan daar nog een reeks moeilijke onderhandelingen tussen de verschillende instellingen aan vooraf.

De hoofdonderhandelaar van het Europees Parlement liet op X alvast zijn ongenoegen blijken. "De Commissie is de onderhandelingen over de meerjarenbegroting verkeerd begonnen. De belangrijkste rode lijnen van het parlement zijn genegeerd."

In een persbericht wijzen enkele onderhandelaars van het parlement er ook op dat een budget van 1,26 procent van het bbp lang niet genoeg is voor de uitdagingen waar de EU voor staat. Ze vrezen dat er gesnoeid zal moeten worden in belangrijke EU-programma's.

Met het geld voor de terugbetaling van het coronaherstelfonds en de inflatie in rekening gebracht, "zal de EU stilstaan", klinkt het. "Deze begroting getuigt van een verbazingwekkend gebrek aan ambitie."

Daarnaast hebben ze ook kritiek op de plannen van de Commissie om bepaalde fondsen te herschikken en samen te voegen in "nationale en regionale partnerschappen".

Vanuit sommige lidstaten komt dan weer kritiek dat het budget net veel te groot is.