In Gent sluit het winkelcentrum Shopping Zuid vandaag na 30 jaar de deuren. Het complex opende in 1995 en kende eind jaren 2000 een korte glorieperiode. Het concept bleek nooit echt een hit. De voorbije jaren groeide de leegstand. Er komt een totaalrenovatie met winkels en horeca aan de buitenkant, en kantoren, woningen en hotelruimte aan de binnenkant.
Winkelcentrum Gent Zuid sluit na 30 jaar en krijgt nieuwe bestemming: "Concept heeft nooit écht gewerkt"
Ward Schouppe
Gepubliceerd:
In het kort:
Shoppingcenter Gent Zuid sluit vandaag na 30 jaar definitief de deuren door aanhoudende leegstand en veranderende winkelgewoonten.
Het complex krijgt een totaalrenovatie en een nieuwe bestemming, met ruimte voor winkels, horeca, kantoren en een hotel.
Een deel van de kantoorruimte moet dienen om Gent nog meer op de kaart te zetten als technologiestad.
In 1995 opende het toen hypermoderne winkelcentrum Shopping Zuid aan het Woodrow Wilsonplein. Het nieuwe winkelcomplex was er een in ware Amerikaanse stijl met een grote overdekte binnenkoer en verschillende verdiepingen. Het winkelcomplex moest de verloederde Zuidbuurt nieuw leven inblazen.
Tot begin de jaren 80 gold de wijk immers nog als dé uitgaansbuurt van Gent. Er waren veel danscafés, hotels, restaurants en cinema's. De Kuiperskaai was een begrip. Dat was historisch zo gegroeid, ooit lag aan 'de Zuid' nog het kopstation van Gent.
Dat is bij de wereldtentoonstelling in 1913 echter veranderd. Toen werd Gent-Sint-Pieters gebouwd en verdween het Zuidstation. De buurt raakte de decennia erop langzaamaan meer in verval. De verkrotting was, vanaf de jaren 80 dus, een doorn in het oog van vele Gentenaars. Ook de politiek wilde de groeiende verwaarlozing er aanpakken.
De oude situatie met links de locatie waar nu het winkelcentrum is en rechts het verdwenen Zuidstation.
Het toenmalige stationsplein, met de gebouwen die plaats zouden ruimen voor het winkelcentrum.
Het Hotel de la Paix op de hoek met de Vlaanderenstraat.
Een prentkaart van de Kuiperskaai, de laatste gebouwen werden gesloopt voor de bouw van het complex.
In 1991 werd de toenmalige cinema Coliseum gesloopt, de spanten zijn bewaard in het winkelcentrum.
In 1993 waren de werken aan het complex halfweg.
Gent gaf projectontwikkelaars in 1991 de toestemming om een deel van de wijk aan het oude stationsplein te slopen. Bij die werken gingen ook oude art-decogebouwen tegen de vlakte, zoals de bekende cinema Coliseum. Het Urbiscomplex, met daarin ook Shopping Zuid, kreeg een vergunning en kwam er in de plaats. De metalen spanten van de gesloopte cinema werden er wel gerecupereerd.
Moeizame start, kortstondige glorie en lange zwanenzang
Het complex oogstte al van in het begin kritiek. Sommige Gentenaars noemden het smalend 'Het paleis van Ceaușescu', verwijzend naar de Roemeense dictator en zijn megalomane woonst. Ook het stadsbestuur was niet gelukkig met het ontwerp, maar was wel opgelucht dat er iets kwam. De eerste jaren sloeg het concept niet aan, er was leegstand en bezoekers vonden de weg niet. Dat veranderde stilaan eind de jaren 90.
Enkele belangrijke retailmerken openden toen filialen in het winkelcomplex. Er kwamen ook kantoorruimtes die voor meer passage zorgden. Er was eind de jaren 2000 een korte glorieperiode. Het winkelcentrum lokte toen tot 3,5 miljoen bezoekers per jaar. De populariteit was echter van vrij korte duur.
Kort daarna begonnen winkels weg te trekken uit Shopping Zuid. Ketens kozen vaker voor minder filialen in de stad, en dan ook liever op meer zichtbare plaatsen, zoals bijvoorbeeld in de Veldstraat.
De opkomst van het online winkelen én de coronacrisis versterkten later de neergang die al langer bezig was. De voorbije jaren kampte het winkelcomplex met almaar meer leegstand.
"We gaan het heel erg missen"
Veel bezoekers misten ziel en vonden Shopping Zuid een kille plek. Toch had het winkelcentrum ook hevige fans. "Het is een mastodont in het Gentse die verdwijnt", zegt Dominique De bont. Hij heeft een verzekeringskantoor verderop. "Ik kwam hier bijna dagelijks, het is de kortste weg om naar de parkeergarage te gaan. Wat kan je meer wensen? Een winkelcomplex in het hart van de stad, met parkeergelegenheid. Ik liep hier vaak oude bekenden tegen het lijf. Ik vind het jammer, ik ga het missen."
"Ik deed hier vaak boodschappen op weg naar mijn kot. De voorbije jaren merkte ik wel dat veel verschillende winkels het hier geprobeerd hebben. Ik denk dat veel mensen niet zo goed wisten welk aanbod er was, langs buiten kon je dat ook niet zo goed zien. Tegelijk heb je veel alternatieven in de buurt, die bekender zijn. Het miste wel wat uniciteit", zegt studente Chloé Wispelaere.
Hoezo geen ziel? De sfeer maak je toch zelf? Ik vond het super, alles dicht bij elkaar met parkeerplaats onder de grond, of bus en tram voor de deur.
een grote fan van Shopping Zuid
"Het doet mij wel iets. De ligging is fantastisch, ook vlak bij de tram- en buslijnen. Ik denk dat de huurprijzen gewoon te hoog waren. Ik ga het wel echt missen, ik kwam hier vaak", zegt Joeri Depré. "Er waren hier veel interessante winkels, maar het heeft nooit echt goed gedraaid. Ik vind het spijtig, want in Gent hebben we voor de rest geen shoppingcenter", zegt een andere frequente bezoekster.
De weinige winkels die er nog waren gaan nu finaal dicht. "Ik had een goed draaiende broodjeszaak in het winkelcentrum en moest verplicht sluiten", zegt Florencia Coene. Ze nam de zaak 3 jaar geleden over. "Wij hadden wachtrijen tot buiten, voor ons werkte de formule alleszins wél. Ik begrijp niet waar het voor andere uitbaters fout liep", zegt Coene. "Voor mij begint er nu een nieuw hoofdstuk, ik weet nog niet wat het wordt."
"Ruimte om Gent nog meer als technologiestad op de kaart te zetten"
Het stadsbestuur wil al enkele jaren dat het winkelcentrum een nieuwe bestemming krijgt. Het complex is echter in privéhanden. Er is al maanden overleg achter de schermen bezig. De eigenaar sluit de boel nu en start met een totale renovatie. Er zijn afspraken gemaakt met de stad.
"Het is een ideale kantoorlocatie door de vlotte bereikbaarheid én de nabijheid van de binnenstad", zegt schepen Sofie Bracke (Voor Gent). "Het gebouw is bovendien een perfecte aanvulling op alles wat er gebeurt in het Wintercircus." Dat is een nieuwe technologiehub, waar heel veel jonge ondernemers uit binnen- en buitenland bedrijven opstarten. "Het complex kan hen extra ruimte bieden en zo een belangrijke rol spelen om Gent als technologiestad nog meer op de kaart te zetten", stelt Bracke.
Naast de kantoren rekent de stad op winkels, horeca en diensten - vooral aan de buitenkant van het gebouw. "Het complex moet opener zijn en een sterkere verbinding maken met de omgeving", stelt Bracke. De bedoeling is om woningen en hotelruimte te voorzien op de bovenverdiepingen. Bracke lanceerde tijdens de verkiezingscampagne AI-gegenereerde beelden. Wat het écht wordt, valt af te wachten.
Petitie voor solidaire invulling
Er komt kritiek op de nieuwe invulling van het winkelcentrum. Er loopt een petitie met 600 ondertekenaars die vragen dat er ruimte voorzien wordt voor burgerinitiatieven, deelprojecten, sociale organisaties en duurzame makers. "Het zou een bruisende plek kunnen worden waar mensen, goederen en ideeën samenkomen", klinkt het in een open brief van de organisatie De Transformisten.
Daklozenorganisaties benadrukken dat de overdekte winkelhal nu onderdak biedt aan mensen zonder vaste verblijfplaats. Ze kunnen er schuilen als het slecht weer is, of vinden er verkoeling bij warme periodes. In de nieuwe plannen lijkt de overdekte publieke hal voorlopig te sneuvelen, al is nog niets definitief afgeklopt.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd: