Franse wetenschappers hebben een bloedgroep ontdekt die zo zeldzaam is dat er wereldwijd maar 1 bekende drager van bestaat: een vrouw afkomstig van het Caribische eiland Guadeloupe. De bloedgroep kreeg de naam 'Gwada-negatief' en is inmiddels officieel erkend als de 48e bloedgroep door de Internationale Vereniging voor Bloedtransfusies. "Ze is de enige persoon ter wereld die alleen compatibel is met zichzelf", aldus medisch bioloog Thierry Peyrard van het Franse bloedinstituut EFS.
Franse vrouw heeft zeldzaamste bloedgroep ter wereld: "Ze is alleen compatibel met zichzelf"
Ann Willems
Gepubliceerd:
De ontdekking begon ruim 15 jaar geleden tijdens een routinecontrole voor een geplande operatie. De toen 54-jarige vrouw bleek een onbekende antistof in haar bloed te hebben. Geen enkel donorbloed – zelfs niet dat van haar broers en zussen – bleek met haar bloed te matchen.
De antistof werd al in 2011 opgemerkt, maar door beperkte technologie kon men niet onmiddellijk achterhalen wat de oorzaak was. Pas in 2019, met behulp van moderne DNA-technologie, slaagden onderzoekers erin het mysterie te ontrafelen. Dankzij zogenoemd ‘whole exome sequencing’, een methode waarbij meer dan 20.000 menselijke genen worden geanalyseerd, werd een zeldzame mutatie ontdekt in het gen PIGZ.
Een ontbrekend suikermolecuul
In het DNA van de vrouw vonden wetenschappers een foutje in het PIGZ-gen dat normaal gezien zorgt voor het toevoegen van suikermoleculen aan rode bloedcellen. Door die fout ontbreekt 1 klein suikerdeeltje op het oppervlak van haar bloedcellen.
Net dat ontbrekende suikertje zorgt ervoor dat haar bloedcellen anders zijn dan die van iedereen anders. Het verschil is genoeg om te spreken van een volledig nieuwe bloedgroep. Mensen bij wie het suikerdeeltje wél aanwezig is, zijn Gwada-positief. De vrouw uit Guadeloupe is tot nu toe de enige bekende persoon bij wie het ontbreekt. Zij is dus Gwada-negatief.
Doordat er geen enkele bekende compatibele donor bestaat, zou een bloedtransfusie voor de vrouw bijzonder riskant zijn: wetenschappers vermoeden dat haar immuunsysteem een heftige afstotingsreactie zou vertonen tegen Gwada-positief bloed.
Daarom wordt momenteel een speciaal onderzoeksprotocol opgestart, in de hoop andere Gwada-negatieve personen te vinden – vooral onder bloeddonoren in Guadeloupe. Aangezien beide ouders van de vrouw drager waren van het gemuteerde gen, is de kans klein maar niet uitgesloten dat er meer gevallen bestaan.
De ontdekking heeft mogelijk ook medische implicaties: de vrouw kampt met een lichte verstandelijke beperking en verloor 2 kinderen bij de geboorte. Onderzoekers denken dat dit verband houdt met de mutatie in het PIGZ-gen.
Internationale erkenning
In juni 2025 werd de nieuwe bloedgroep officieel erkend tijdens een congres van de Internationale Vereniging voor Bloedtransfusie in Milaan. Daarmee is Gwada-negatief de 48e erkende bloedgroep ter wereld.
De naam Gwada verwijst informeel naar het eiland Guadeloupe en werd gekozen als eerbetoon aan de afkomst van de vrouw. Volgens de EFS klinkt de naam "in alle talen goed" en werd deze ook goed ontvangen door internationale experts.
