De Europese Commissie heeft een lijst met nieuwe aanbevelingen opgesteld om minderjarigen beter te beschermen tegen verslaving en cyberpesten op socialemedia-apps. Met een lijst concrete aanbevelingen en door de leeftijd van jonge gebruikers te controleren, hoopt de EU dat ze minder snel blootgesteld worden aan schadelijke inhoud.
Komen er nieuwe regels voor sociale media? Europa wil minderjarigen beter beschermen tegen verslaving en cyberpesten
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
De Europese Commissie heeft er een halszaak van gemaakt: de online bescherming van kinderen en jongeren. Eerder richtte de Commissie haar aandacht al op pornosites, nu wordt ook de veiligheid van minderjarigen op socialemediaplatformen opnieuw onder de loep genomen.
De Europese Unie wil jonge gebruikers op de platformen beter beschermen tegen cyberpesten en verslaving, klinkt het.
Meer controle wat jongeren zien en door wie ze gezien worden
Minderjarigen zijn bijzonder kwetsbaar voor praktijken die verslavend gedrag kunnen stimuleren, zo stelt het rapport. De aanbevelingen stellen voor om de blootstelling van minderjarigen aan dergelijke praktijken te verminderen en functies uit te schakelen die overmatig gebruik van online diensten bevorderen, zoals 'streaks' en 'leesbevestigingen' bij berichten.
De aanbevelingen adviseren ook om minderjarigen de mogelijkheid te geven gebruikers te blokkeren of te dempen, en ervoor te zorgen dat zij niet aan groepen kunnen worden toegevoegd zonder hun uitdrukkelijke toestemming. Ook zullen gebruikers inhoud die door minderjarigen online werd geplaatst, niet langer kunnen downloaden of er screenshots van maken. Dit om ongewenste verspreiding van geseksualiseerde of intieme inhoud te voorkomen
De aanbevelingen geven jonge gebruikers ook meer controle over wat ze zien en door wie ze gezien worden. De EU roept platforms op om voorrang te geven aan expliciete feedback van gebruikers, in plaats van te vertrouwen op het monitoren van hun zoekgedrag. Als een jonge gebruiker aangeeft een bepaald type inhoud niet te willen zien, mag deze niet opnieuw worden aanbevolen.
Leeftijd controleren
De nieuwe aanbevelingen van de commissie voor de online bescherming van minderjarigen kunnen enkel goed werken als ze gepaard gaan met een controlemechanisme voor de leeftijd van gebruikers. Daarom heeft de Europese Commissie een app gebouwd voor online leeftijdsverificatie.
De app werd ontwikkeld om een ingewikkelde discussie binnen de Europese Unie vooruit te helpen. De Europese Commissie staat onder druk om meer te doen voor de bescherming van kinderen op het internet, maar over hoe dat precies moet gebeuren, bestaat binnen de EU geen overeenstemming.
Er zijn al verschillende regels die online platforms verplichten rekening te houden met leeftijd, maar die blijken in de praktijk vaak ineffectief. Dat komt mede doordat het online gemakkelijk is om te liegen over je leeftijd, bijvoorbeeld bij het aanmaken van een ander account. Veel van de discussie draait daarom om de vraag: hoe kun je iemands leeftijd online betrouwbaar vaststellen?
Gebruikers downloaden de app en koppelen die aan een instantie die hun leeftijd betrouwbaar kan bevestigen, zoals de overheid of een bank. Deze instantie levert een digitaal leeftijdsbewijs, dat versleuteld in de app wordt opgeslagen.
Daarna kan de gebruiker het bewijs inzetten om online aan te tonen dat hij of zij meerderjarig is, bijvoorbeeld bij de aankoop van alcohol of deelname aan online gokken. Volgens de EU wordt enkel leeftijdsinformatie verstrekt, en dus geen andere persoonlijke gegevens.
Moeten bedrijven die nieuwe regels verplicht volgen?
"Wat de commissie vandaag heeft bekendgemaakt, zijn aanbevelingen of handvaten, maar dat betekent niet dat ze niet nageleefd moeten worden", zegt Rob Heirbaut van onze Europaredactie.
"Die aanbevelingen zijn eigenlijk een onderdeel van de Europese Digital Services Act (DSA). Dat is een bindende Europese verordening die regels oplegt aan online platforms om illegale inhoud te bestrijden, transparantie te vergroten en gebruikers, waaronder minderjarigen, beter te beschermen. Tot nu toe bleef de Europese Commissie redelijk vaag over de concrete invulling van die regels, maar met deze aanbevelingen wordt dat nu wel een stuk concreter."
Ook voor pornosites
De nieuwe aanbevelingen zijn er niet enkel voor sociale media, ook pornosites moeten de leeftijdsapp gebruiken. In mei opende de Europese Commissie zelfs een onderzoek naar de 4 grote pornosites Pornhub, Stripchat, XNXX en XVideos omdat ze geen veilige onlineomgeving zouden bieden aan minderjarige jongeren.
De DSA (digital services act) verplicht platformen met pornografische inhoud om effectieve leeftijdsverificatie in te voeren om te voorkomen dat minderjarigen toegang krijgen tot dergelijke content.
Het moet gaan om betrouwbare, proportionele methodes, dus geen eenvoudige "klik op ja als je 18+ bent". Net daar knelt het schoentje: volgens de Commissie zijn de huidige methoden om de leeftijd van gebruikers te verifiëren niet betrouwbaar. Daarom werd er "per direct een diepgaand onderzoek" opgestart naar de betrokken platformen.
