Belgen roken minder en bewegen meer: positieve tendensen in grote bevraging over onze levensstijl

Ongeveer elke 5 jaar voert gezondheidsinstituut Sciensano een grote enquête uit over de gezondheid en de levensstijl van de Belgen. Op die manier kunnen de evoluties op langere termijn in kaart worden gebracht. In de resultaten die vandaag zijn gepubliceerd, ziet Sciensano een aantal positieve tendensen.

Er is onder meer vooruitgang op het vlak van tabaksgebruik. De daling van het aantal dagelijkse rokers zet zich voort: van 15,4 procent bij de vorige bevraging in 2018 naar 12,8 procent nu. Van die dagelijkse rokers zegt ruim 1 op de 3 dat ze het komende jaar willen stoppen.  

Tegelijk stijgt het gebruik van de e-sigaret. 6 procent van de bevolking vapet, tegenover 4 procent in 2018. De grootste toename zit in de groep van de 15- tot 24-jarigen. Opvallend: ruim 40 procent zegt vooral wegwerpvapes te gebruiken. Dat kan nu niet meer, want die zijn onlangs verboden in ons land. 

Het gebruik van de e-sigaret brengt minder gezondheidsrisico’s met zich mee dan traditioneel roken, stelt het rapport, maar risico's zijn er wel degelijk. Door het verslavende nicotine en door stoffen in de damp die gelinkt zijn aan kanker. 

Wat alcohol betreft, is het aantal mensen dat elke dag drinkt, gedaald naar 7,7 procent (9,7 procent in 2018). In het algemene alcoholgebruik is de daling minder uitgesproken. Het effect wordt afgezwakt door mensen die niet elke dag drinken, maar meer alcohol gebruiken op de dagen dat ze wel drinken.

Er is een duidelijk verschil tussen mannen en vrouwen: mannen drinken vaker en meer.

Nog een opvallend cijfer: bijna 1 op de 5 heeft al problemen ondervonden die verband houden met hun alcoholgebruik, bij 1 op de 10 was dat in de laatste 12 maanden.

De Hoge Gezondheidsraad bracht onlangs nieuwe adviezen uit. Daarin staat dat het beste voor je gezondheid is om helemaal geen alcohol te drinken, vanwege de vele gezondheidsrisico's en ernstige sociale gevolgen. Als je toch drinkt, doe het dan niet elke dag en beperk je tot maximaal 10 standaardglazen per week, zegt ook Sciensano.

Het aantal volwassenen dat volgens de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie aan voldoende lichaamsbeweging doet in de vrije tijd, is gestegen tot 34,9 procent in 2023-24. In 2018 was dat nog 30,1 procent. Daarbij scoren mannen, jongvolwassenen en mensen met een hoger opleidingsniveau het best.

Het aantal mensen dat minstens één dag per week met de fiets naar het werk gaat, is gestegen naar 33,6 procent (29,3 procent in 2018).

Daarentegen blijft het aantal mensen met overgewicht (een BMI van 25 of hoger) of obesitas (een BMI van 30 of hoger) licht omhooggaan. Net niet de helft van de Belgen heeft overgewicht en 17 procent heeft obesitas. De cijfers liggen het hoogst bij de ouderen.

Wat betreft gezonde voeding liggen de cijfers in de lijn van de vorige bevraging: het aantal mensen dat dagelijks fruit en 2 porties groenten eet, is constant gebleven. Minder mensen drinken dagelijks gesuikerde frisdrank, maar meer mensen eten dagelijks zoete of zoute versnaperingen.

Nieuw in de bevraging is het schermgebruik van de Belg in de vrije tijd. Dat ligt erg hoog, concludeert Sciensano. 7 op de 10 Belgen ouder dan 15 kijken elke dag minstens 2 uur tv of video. Televisie of video kijken neemt toe met de leeftijd. Jongeren gebruiken meer sociale media, wat dan weer afneemt met de leeftijd.

Tot slot zijn er nog enkele positieve cijfers op vlak van screening en vaccinatie:

• Ons land haalt met 64,5 procent nu de internationale normen voor darmkankerscreening

• Meer mensen uit de risicogroepen hebben zich het voorbije seizoen laten vaccineren tegen griep

• De cijfers voor vaccinatie tegen pneumokokken en tegen humaan papillomavirus (HPV) zijn sterk gestegen

Je kan het volledige rapport lezen per thema op de website van Sciensano.