De Britse premier Keir Starmer heeft een akkoord gesloten met de Franse president Emmanuel Macron om de toenemende migratie over het Kanaal het hoofd te bieden. Voor iedere migrant die het VK terugstuurt naar Frankrijk, zal het VK een migrant accepteren via een "gecontroleerde, veilige en legale weg". Dit jaar zijn al 20.000 migranten het Kanaal overgestoken, een nieuw record. De reële impact van de maatregel wordt al meteen in twijfel getrokken.
"Eén buiten, één binnen": hoe het VK en Frankrijk de migratie over het Kanaal willen beperken
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
In het kort:
Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben een akkoord gesloten om migratie over het Kanaal te beperken: voor elke migrant die het VK terugstuurt naar Frankrijk, mag er één migrant met legitieme redenen naar het VK komen.
In 2025 zijn al 20.000 migranten aangekomen in het VK, een stijging van bijna 50 procent tegenover vorig jaar. Het nieuwe plan moet migranten ontmoedigen de gevaarlijke oversteek te maken.
Zuid-Europese landen uiten kritiek en vrezen gevolgen voor andere EU-lidstaten. Zij vragen een breder akkoord tussen de EU en het VK.
"Voor de eerste keer ooit zullen migranten opgepakt worden en teruggestuurd worden naar Frankrijk. Voor iedere migrant die wordt teruggestuurd, mag er een migrant uit Frankrijk komen die legitieme redenen heeft. Dat zal via een gecontroleerde, veilige en legale weg gebeuren", zegt Starmer."Zij die al een poging hebben ondernomen om met een bootje naar het VK te komen, zullen niet meer in aanmerking komen.
Het klinkt eenvoudig: als één migrant weg moet, mag er één migrant naar binnen. Migranten met een band in het VK, zoals familie, zullen meer kans hebben om toegelaten worden. Dat zouden dan migranten zijn die legitiem asiel mogen aanvragen in het VK.
Recordaantal aankomsten in eerste helft van dit jaar
In 2025 is er al een recordaantal migranten aangekomen in het VK, met vandaag nog "meer dan 200 die zijn aangekomen in Dover", meldt BBC News.
Dit jaar gaat het om in totaal al 20.000 mensen, een stijging van bijna 50 procent in vergelijking met vorig jaar en meteen een record. Daarom komen Starmer en Macron nu met een nieuw plan over de brug: "één binnen, één buiten".
Beperkte reële impact
Volgens de Franse krant Le Monde zou de maatregel eerder symbolisch zijn. Concreet zouden er - in een eerste fase - maar zo'n 50 migranten per week terug worden gestuurd, ofwel zo'n 6 procent van alle migranten (op basis van de cijfers van vorig jaar, red.) die het Kanaal oversteken. Dat aantal kan opgevoerd worden.
De maatregel is volgens het VK en Frankrijk vooral om migranten te ontmoedigen om de gevaarlijke oversteek te maken. Of dat ook effectief een effect zal hebben, is nog maar de vraag.
We accepteren legitieme asielzoekers omdat we een veilige haven moeten zijn voor mensen die het echt nodig hebben
Britse premier Keir Starmer
De Franse president Macron zei eerder al dat er meer moet gebeuren in het VK zelf om migranten te ontmoedigen de oversteek te maken. Zo zou het moeilijker moeten zijn voor migranten zonder papieren om een job te vinden. Iets waar de Britse overheid werk van wil maken.
Daarnaast heeft Starmer tegen Macron gezegd dat het VK steeds meer ongedocumenteerde migranten arresteert. Ook dat strenger beleid zou migranten moeten ontmoedigen, al is het koffiedik kijken of dat ook een effect zal hebben.
Starmer waarschuwt
Ondanks de toestroom van migranten en dit strenger beleid, wil Starmer de deur openhouden voor migratie. "We accepteren legitieme asielzoekers omdat we een veilige haven moeten zijn voor mensen die het echt nodig hebben", zegt de premier.
"We zullen dit probleem oplossen zoals we onze andere problemen ook oplossen: samen." Maar, waarschuwt hij, "pogingen om met kleine bootjes naar het Verenigd Koninkrijk te komen, zullen leiden tot falen, arrestaties en een terugkeer."
Migratiestroom "verergerd door Brexit"
Volgens Macron heeft de Brexit het probleem van illegale migratie voor het VK verergerd. Hij zegt dat een derde van de illegale migranten in Schengenlanden eigenlijk naar het VK wil, en pleit daarom voor EU-breed systeem.
Hij herhaalt zijn scherpe kritiek op de Brexit tijdens de vragenronde. Volgens hem zijn de Britten "een leugen verkocht dat Europa het probleem was", wat heeft geleid tot "een juridisch vacuüm dat de migratieproblemen alleen maar heeft vergroot".
Kritiek vanuit Zuid-Europa
Vanuit de Zuid-Europese landen komt er ook wat kritiek op de beslissing. "Dit initiatief leidt tot heel wat zorgen rond de procedures en de gevolgen voor andere EU-lidstaten." Dat staat in een brief van Italië, Griekenland, Spanje, Malta en Cyprus aan de Europese Unie, meldt de Financial Times .
Volgens die landen kan Frankrijk - via de Europese regelgeving - migranten die terug worden gestuurd vanuit het VK naar Frankrijk, op hun beurt terugsturen naar het land waar ze voor het eerst aankwamen. De 5 landen - ook bekend als de Med5-groep - vragen een breder gedragen akkoord tussen de EU en het VK.
Antwoord tegen uiterst rechts in VK
Dit proefproject - Starmer spreekt over een 'pilot' - lijkt ook een antwoord te zijn op de slinkende populariteit van de Britse premier.
Hij is nu een jaar aan de macht als premier van het Verenigd Koninkrijk en ziet veel kiezers opschuiven naar de uiterst rechtse partij Reform UK van Nigel Farage. Die partij wist nog een grote overwinning te behalen bij de vorige lokale verkiezingen.
Door nu met een harder asielbeleid te komen, hoopt Starmer nu die kiezers tevreden te stellen.
Ook pact over nucleaire afschrikking
Het VK en Frankrijk zijn ook overeengekomen dat ze hun nucleaire afschrikkingsmiddelen samen zullen inzetten als ze worden bedreigd. Dat staat in de Northwood-verklaring, ondertekend door Starmer en Macron. Dat akkoord moet in de eerste plaats een waarschuwing zijn voor Rusland.
Tegenstanders moeten volgens de Britse premier weten dat "elke externe bedreiging voor dit continent een reactie van onze twee landen zal uitlokken". "Als Europa's enige kernmachten en als leiders in de NAVO spelen we een cruciale rol in het bewaren van vrede en veiligheid op dit continent", zegt hij.
