"Als mijn uitkering wegvalt, weet ik niet hoe we moeten overleven": Kristien, Branimir en Ronny over strengere werkloosheidsregels

Vanaf 1 januari 2026 gelden er nieuwe, strengere regels voor wie een werkloosheidsuitkering krijgt. De hervorming van de regering-De Wever, die vannacht is goedgekeurd in de Kamer, houdt in dat werklozen hun uitkering na 2 jaar verliezen.

De strengere regels zouden in totaal ruim 184.000 mensen kunnen treffen tegen juli 2027, zo heeft minister van Werk Clarinval (MR) door zijn administratie laten becijferen. Het gaat voor alle duidelijkheid over een inschatting, op basis van de mensen die binnen die periode minstens 2 jaar werkloos zouden kunnen zijn en op basis van historische trends.

De nieuwe regel zal in verschillende fases worden doorgevoerd: vanaf 1 januari 2026 worden eerst de mensen getroffen die al meer dan 20 jaar werkloos zijn, in maart volgen zij met meer dan 8 jaar werkloosheid, en vanaf april ook mensen met een kortere werkloosheidsduur. In totaal riskeren meer dan 100.000 mensen hun uitkering te verliezen in de eerste 3 fases.

Voor veel werkzoekenden is de onzekerheid groot, zoals bij Branimir Mitrovic en Kristien*. Zij getuigen over de druk die toeneemt nu het vangnet dreigt weg te vallen. Ook Ronny Elaut, die intussen opnieuw aan de slag is, herkent hun verhaal. Hij blikt terug op zijn eigen zoektocht, die ruim 2 jaar duurde. 

De 41-jarige Branimir Mitrovic uit Sint-Lambrechts-Herk heeft 21 jaar lang als vrachtwagenchauffeur gewerkt. Vorige zomer werd hij onverwacht ontslagen wegens besparingen in het bedrijf waarvoor hij reed. Kort daarna kreeg hij ook nog af te rekenen met gezondheidsproblemen. “Ik kreeg plots epilepsie-aanvallen. Daardoor mag ik niet meer rijden, en kan ik niet meer aan de slag als vrachtwagenchauffeur."

Mitrovic koos er meteen voor om zich om te scholen. In september volgde hij een opleiding tot Planner Dispatcher via de VDAB, een erkend knelpuntberoep. Hij rondde de opleiding na 2 maanden succesvol af. “Ik was supergemotiveerd en heel leergierig. Tijdens mijn stage kreeg ik na 8 dagen al een job aangeboden.”

Lang duurde het niet: door een overname moesten interimmers in december vertrekken. Sindsdien heeft hij al 4 extra VDAB-opleidingen gedaan en solliciteert hij bijna dagelijks. Maar zonder succes.

"Ik ben echt een harde werker. Ik heb de afgelopen maanden niet stilgezeten. Dat is aan mijn cv te zien. Ik heb al meer dan 300 keer gesolliciteerd, maar elke keer hoor ik dat ze iemand zoeken met ervaring. Hoe kan ik ervaring opdoen als niemand me de kans geeft", vraagt hij wanhopig.

"Uit wanhoop heb ik zelfs contact opgenomen met het kabinet van Zuhal Demir (Vlaams minister van Werk, N-VA). 300 keer nee krijgen, dat doet echt pijn. Zeker voor iemand die zijn hele leven hard heeft gewerkt", klinkt het. "Ik ben nooit uitgevallen, ik heb altijd mijn belastingen, rekeningen en leningen betaald. Ik heb nooit iets in de schoot geworpen gekregen, nooit gezeurd over een loon. Ik ben geen profiteur en geen crimineel."

Ook zijn VDAB-begeleider erkent zijn inzet, zegt hij. “Die zegt me dat ik alles doe wat ik kan, en dat ik moet opletten dat ik er mentaal niet aan onderdoor ga.”

De voortdurende onzekerheid begint zwaar te wegen, getuigt hij. Met de aangekondigde beperking van de werkloosheidsuitkeringen vreest Mitrovic dat hij niet snel genoeg een nieuwe job zal vinden. “Mijn vrouw werkt 4 uur per dag als poetsvrouw, omdat ze ook voor onze kinderen zorgt. Nu al is het moeilijk. Als mijn uitkering zou wegvallen, weet ik niet hoe we moeten overleven.”

Ook bij Kristien uit Tongeren is de onzekerheid groot. Ze werkte jarenlang in de verkoop, en soms ook in de horeca. Vandaag is ze 57, werkloos en al sinds 2023 actief op zoek naar een nieuwe job.

Voor haar is de angst groot. Omdat ze al meer dan 2 jaar op zoek is naar werk dringt de tijd voor haar, zegt ze.  

De onzekerheid over de hervorming komt voor haar bovenop de onzichtbaarheid die ze al langer voelt. "Als je geen 20 of 30 meer bent, krijg je zelden nog een kans. Ik ben te oud, dat is me ook zo gezegd geweest. Bij een sollicitatie bij een supermarkt zeiden ze me letterlijk dat ze graag een jong team willen."

Volgens haar heeft de regering vooral gefocust op de activering van werklozen, zonder voldoende rekening te houden met "discriminatie door werkgevers", zegt ze. "Ik doe zo hard mijn best om aan een nieuwe job te komen, maar als werkgevers me niet willen aannemen omdat ze me te oud vinden, wat kan ik dan nog doen?"

"De politiek heeft daar absoluut geen rekening mee gehouden en straft op deze manier mensen af die het sowieso al moeilijker hebben op de arbeidsmarkt. Ik moet als 57-jarige vrouw opboksen tegen flexi-jobbers en jobstudenten. Dat zijn jongere mensen en vooral goedkope werkkrachten. Als werkgever zou ik het ook wel weten."

Volgens haar zouden werkgevers meer aangemoedigd moeten worden door de overheid om ook oudere werkkrachten in te zetten en niet te discrimineren. "Zonder die aanmoediging en druk van de overheid staan we er alleen voor. Dat zou toch ook niet mogen?"

*Kristien is een schuilnaam. Haar echte naam is bekend bij de redactie.

Daar is Ronny Elaut uit Aalst het mee eens. Hij viel in 2022 zonder werk en ervaarde dezelfde moeilijkheden als Kristien. "Ik heb ruim 2 jaar gesolliciteerd zonder succes. Ik heb tientallen mails en brieven gestuurd, zeer zelden kreeg ik een reactie."

"Nochtans ben ik meteen met opleidingen begonnen bij de VDAB. Mijn cv staat vol, ik heb mijn hele leven lang hard gewerkt."

Via de VDAB heeft hij zich omgeschoold tot bewaker. Na lang zoeken, vond hij vorig jaar in augustus een job in Antwerpen. Hij werkt nu al een jaar als bewaker op een fabriek in Hoboken. Ondertussen is hij postoverste geworden.

Dat hij tijdens zijn zoektocht naar werk nauwelijks op gesprek is uitgenodigd, ligt volgens hem aan zijn leeftijd. "Ik word in september 60 jaar, het is de ouderdom. Firma's beoordelen je zonder dat ze je gezien, gesproken of gehoord hebben, dat vind ik niet kunnen."

"Terwijl je actief en eigenlijk bijna wanhopig op zoek bent naar een job zie je ondertussen je uitkering met de tijd dalen. In het begin gaat het nog, maar na verloop van tijd moet je naar je spaarcenten grijpen. Dat kan niet blijven duren."

Volgens Elaut worden vooral mensen van oudere leeftijd benadeeld door de strengere reglementering rond de werkloosheidsuitkeringen. "Je bent te oud voor een nieuwe job en te jong om met pensioen te gaan. Zo word je in de ogen van de samenleving gezien", zegt hij. 

"Het is zeker mogelijk om een nieuwe job te vinden, je mag de moed nooit opgeven natuurlijk. Maar het moet van 2 kanten komen, dus ook van de werkgevers. Daar mag de politiek niet blind voor zijn", aldus Elaut.