Meer dan 1 per dag: Amnesty International waarschuwt voor stijgend aantal executies in Saudi-Arabië

Tussen 2014 en juni 2025 werden minstens 1.816 mensen geëxecuteerd, van wie bijna een derde voor drugsdelicten. Driekwart van de geëxecuteerden kwam uit het buitenland, vooral uit Pakistan, Egypte, Ethiopië en Nigeria. Dat blijkt uit een nieuw rapport dat mensenrechtenorganisatie Amnesty International deze week publiceerde.

In 2024 telde Amnesty een recordaantal van 345 executies en ook dit jaar staat de teller al op 180.  Alleen al in de maand juni werden 46 mensen geëxecuteerd, waaronder 37 voor drugsgerelateerde misdrijven. Het gaat om meer dan 1 executie per dag. 

Begin 2021 kondigde de Saudische overheid nochtans een plotse stop op drugsgerelateerde executies aan. Maar in november 2022 werd die weer opgeheven en sindsdien zijn er al zeker 262 mensen geëxecuteerd voor drugsmisdrijven. Dat is bijna de helft van het totale aantal van de laatste 10 jaar.                      

Amnesty spreekt van een "gruwelijke trend" waarbij migranten zonder juridische bijstand worden veroordeeld en soms gemarteld worden om bekentenissen af te dwingen. Buitenlandse veroordeelden spreken vaak de taal niet en krijgen vaak geen eerlijk proces in het weinig transparante Saudische rechtssysteem.

"We zijn getuige van een gruwelijke trend waarbij mensen uit het buitenland in een hoog tempo worden geëxecuteerd voor misdrijven waarop de doodstraf nooit moet staan", zegt Kristine Beckerle van Amnesty International. 

In Saudi-Arabië kunnen rechters bij bepaalde misdrijven - zogenaamde ta'zir-overtredingen - zelf bepalen welke straf ze geven, zoals de doodstraf. De Saudische kroonprins Mohammed bin Salman kondigde in het verleden meermaals aan dat hij de macht van rechters in zo'n zaken wilde inperken.

Het onderzoek van Amnesty toont echter aan dat er net meer executies zijn, ook in zaken waarin rechters eigenlijk helemaal geen macht hebben om de doodstraf op te leggen. Dit jaar werden al 118 ta'zir-executies uitgevoerd. 

Kristine Beckerle noemt de uitspraken van de kroonprins dan ook een schijnvertoning: "Dit rapport ontmaskert de donkere en dodelijke werkelijkheid achter het progressieve imago dat de autoriteiten wereldwijd proberen te projecteren".

Uit het rapport van Amnesty blijkt ook dat een alarmerend hoog aantal sjiitische Saudi's ter dood veroordeeld worden voor terrorisme-gerelateerde aanklachten. Sjiitische Saudi's maken slechts 10 à 12% uit van de hele bevolking, maar wel 42% van alle "terrorisme"-gerelateerde executies. 

Ook lopen er nog steeds 7 jonge mannen risico om geëxecuteerd te worden. Ze waren allemaal minderjarig toen ze hun misdrijf zouden hebben gepleegd. 4 van hen kregen recent nog een nieuw proces, maar werden opnieuw ter dood veroordeeld. 

Volgens het Verdrag voor de Rechten van het Kind - dat Saudi-Arabië als VN-lid ook heeft ondertekend - is het executeren van minderjarigen (of mensen die minderjarig waren ten tijde van het misdrijf) verboden.