Ook internationale rechtbank houdt Rusland verantwoordelijk voor neerhalen van MH17 boven Oekraïne 

Het is de eerste keer dat een internationale rechtbank zich uitspreekt over de rol van Rusland bij de ramp. De zaak werd in 2020 aangespannen door Nederland. De meeste slachtoffers van de ramp waren Nederlanders. 

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelt niet alleen dat Rusland verantwoordelijk is. Het benadrukt ook dat Rusland het leed van de slachtoffers heeft verergerd, onder meer door het verspreiden van desinformatie, het bemoeilijken van het onderzoek naar de ramp en het beperken van de toegang tot de plaats van de ramp.

Volgens het hof zijn de nabestaanden "onmenselijk behandeld". Zo duurde het bijvoorbeeld vele maanden voordat de lichamen van de slachtoffers gerepatrieerd waren.

Door deze uitspraak kan het hof Rusland nu in principe een schadevergoeding opleggen. Maar de kans dat Rusland die betaalt, is zowat onbestaande. Rusland ontkent nog altijd elke betrokkenheid bij de ramp.

De uitspraak van het Mensenrechtenhof heeft dan ook vooral een grote symbolische waarde. Families van de slachtoffers zien het als een belangrijke mijlpaal in hun nu al 11 jaar durende zoektocht naar gerechtigheid.

"Het is een echte stap in het begrijpen van wie echt verantwoordelijk was", zegt Thomas Schansman aan AP. De Nederlander verloor zijn 18-jarige zoon tijdens de ramp.

Schansman heeft ook een individuele zaak aangespannen bij het Mensenrechtenhof. "Het ergste wat we kunnen doen, is stoppen met vechten. MH17 is een zaak die niet zal verdwijnen voor Rusland."

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is verbonden aan de Raad van Europa, de belangrijkste instelling in Europa die zich met de mensenrechten bezighoudt. Bij het hof kunnen zowel burgers als staten terecht voor schendingen van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat door alle aangesloten landen is ondertekend.

Rusland werd enkele jaren geleden uit de Raad van Europa gezet na de start van de grootschalige invasie van Oekraïne. Maar het hof kan nog altijd zaken behandelen die van voor die uitsluiting dateren.

MH17 van Malaysian Airlines, vertrokken vanuit Amsterdam en onderweg naar Kuala Lumpur, stortte op 17 juli 2014 neer boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven. De meesten van hen waren Nederlanders. Er waren ook 6 Belgische slachtoffers.

Na uitvoerig internationaal onderzoek bleek dat het vliegtuig werd neergeschoten vanuit pro-Russisch rebellengebied in het oosten van Oekraïne, met een Russische Boek-raket, die vanuit Rusland naar Oekraïne was gebracht. Pro-Russische separatisten waren begin 2014 een opstand begonnen tegen de Oekraïense overheid en controleerden op het moment van de ramp een groot stuk van de provincies Donetsk en Loegansk.

Eerder oordeelde het luchtvaartagentschap van de Verenigde Naties al dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van het burgervliegtuig.

En eind 2022 werden 2 Russen en een Oekraïense separatist bij verstek tot levenslang veroordeeld tijdens een strafproces in Nederland. De 3 mannen waren verantwoordelijk voor de bestelling en het transport van de raketinstallatie waarmee het vliegtuig werd neergeschoten. Ze werden schuldig bevonden aan meervoudige moord. Samen moeten ze de nabestaanden ook een schadevergoeding betalen van 16 miljoen euro.

De kans dat de 3 ooit echt hun straf zullen uitzitten of met het geld over de brug zullen komen, is echter bijzonder klein. Ze bevinden zich in Rusland of door Rusland gecontroleerd gebied en Rusland levert bijna nooit staatsburgers uit. Zeker niet als het land blijft ontkennen dat het verantwoordelijk is.