In Centraal- en Oost-Europa kunnen teken besmet zijn met tekenencefalitis waar je ziek van kunt worden. Daarom is het volgens experts wijs om je te beschermen tegen tekenbeten als je een reis plant naar die gebieden in de zomer of de herfst. Wie nog wat tijd heeft, kan ook kiezen voor een vaccin.
Kampeer- of wandelvakantie gepland in Oost- of Centraal-Europa? Bescherm je dan tegen teken
Heleen Vander Beken
Gepubliceerd:
Een trektocht of kampeerreisje gepland in Oostenrijk, Zwitserland of Hongarije? Of elders in Centraal- of Oost-Europa? Let dan best op voor teken.
Net zoals bij ons kan een teek in sommige gevallen besmet zijn met een virus en dat aan jou doorgeven. Bij ons kan dat bijvoorbeeld de ziekte van Lyme zijn, maar in die regio's kan dat een virus zijn dat een vorm van hersen(vlies)ontsteking veroorzaakt: tekenencefalitis (soms afgekort als TBE: tick borne encephalitis).
Als je het virus opdoet, kan het goed zijn dat je daar niks van merkt. In 1 op de 3 gevallen word je wel ziek. Eerst grieperig, met symptomen als koorts, vermoeidheid, hoofdpijn, stijve spieren en misselijkheid.
Maar in ongeveer 1 op de 10 gevallen volgt er een tweede fase. Het centraal zenuwstelsel wordt dan aangetast. We spreken dan van meningo-encefalitis: de hersenen en het hersenvlies raken ontstoken, wat bijvoorbeeld leidt tot verlamming en zware hoofdpijn. Voor 0,5 tot 2 procent van die zieken loopt het dodelijk af.
Dat teken er in die regio besmet mee kunnen zijn, is niet nieuw, maar het komt met de jaren wel meer en meer voor. En vooral tussen juni en oktober loop je risico, want dat is het tekenseizoen. Een druk seizoen, dit jaar: bij ons zijn er aan het begin van de zomer al veel tekenbeten gemeld.
Waar loop je risico?
De ziekte is aanwezig in Azië en Europa, maar vooral in Centraal-Europa (Oostenrijk, Zwitserland, Duitsland, de Dolomieten ...), Oost-Europa (Tsjechië, Hongarije, Polen), de Baltische staten (Estland, Letland, Litouwen) en nog enkele gebieden. Ook in sommige regio's Zweden en Finland loop je bijvoorbeeld meer risico. Wil je weten of jij reist naar een gebied waar teken encefalitis kunnen doorgeven? Dan kan je hier een kaartje bekijken .
Tekenbeten voorkomen
Meestal zijn tekenbeten onschadelijk, maar als je geen risico wil lopen op een tekenbeet (en dus mogelijke besmetting), kan je je wapenen tegen teken. Met enkele simpele maatregelen word je veel minder "aantrekkelijk" of makkelijk bereikbaar voor een teek:
Blijf op de paden. Teken zitten vooral op schaduwplekken in dichtere begroeiing en in hoge grassen, dus op het pad loop je minder risico.
Bedek je huid. Draag gesloten schoenen, sokken en een lange broek als je in de bossen of in hoog gras gaat. Je kan je broek in je sokken steken om helemaal geen kans te geven aan de teken
Gebruik een insectenwerend middel op huid die bloot is, bijvoorbeeld met DEET. Voor kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven koop je best een aangepaste dosis.
Doe de tekencheck: kijk van top tot teen na of je een teek hebt na je uitstap. Als je ze snel verwijdert, heb je minder kans op de overdracht van virussen (al kan dit virus al van in het begin worden overgedragen, dus vermijden is nog beter)
Verwijder de teek op een correcte manier
Hoe verwijder je een teek?
Verwijder de teek rustig in één beweging met een tekenverwijderaar. Ze platknijpen of verbranden terwijl ze nog in je huid zit, is geen goed idee. Draai er ook niet aan. Gedetailleerde instructies kan je hier nalezen .
Vaccin beschermt tegen tekenencefalitis
Vertrek je pas over enkele weken, dan kan je ook nog voor een vaccin kiezen dat je beschermt tegen die tekenencefalitis. Dat beveelt de Hoge Gezondheidsraad aan. Je hebt dan 3 dosissen nodig, waarvan de eerste 2 vóór je reis. Die twee moeten met ongeveer een maand ertussen worden toegediend (in tijdnood kan dat eventueel 2 weken zijn). De derde dosis kan nog ná je reis.
Het vaccin is (voorlopig) niet terugbetaald en kost ongeveer 40 euro per dosis, een prijskaartje van 120 euro voor een volledige vaccinatie dus.
LUISTER - Infectioloog Félix De Bièvre geeft uitleg over tekenencefalitis in De Wereld Vandaag.
