Elke Vlaming leeft gemiddeld 13 maanden minder lang gezond door blootstelling aan fijnstof. Dat blijkt uit een studie van Statistiek Vlaanderen. Vlaanderen is daarmee een van de meest ongezonde regio's van Europa. De industrie en het verkeer, maar ook houtkachels en ammoniak uit de landbouw zijn verantwoordelijk voor die hoge concentraties fijnstof.
Statistiek Vlaanderen berekende dat in 2023 zo'n 132 gezonde levensjaren per 10.000 persoonsjaren verloren gingen aan fijnstof. Omgerekend naar een gemiddelde levensverwachting van 83,2 jaar betekent dat dat elke Vlaming doorheen zijn leven ongeveer 13 gezonde levensmaanden verliest.
Bijna 98 procent van de totale gezondheidsimpact door fijnstof wordt veroorzaakt door langetermijnblootstelling aan PM2,5-deeltjes, stofdeeltjes met een diameter kleiner dan 2,5 micrometer. Die gezondheidsimpact uit zich vooral door vroegtijdige sterfte, maar ook een verhoogd aantal patiënten met astma, diabetes en verhoogde bloeddruk spelen een belangrijke rol.
Het goede nieuws is dat we er wel op vooruitgaan: het aantal verloren gezonde levensjaren door blootstelling aan fijnstof daalde tussen 2005 en 2023. In 2018 bleef de impact van fijn stof nagenoeg constant, om dan in 2019 en 2020 weer te dalen. Een verminderde uitstoot van luchtverontreinigende stoffen verklaart mogelijk die dalende trend
Vervuiling door industrie, verkeer en kachels
Toch is Vlaanderen nog altijd een van de ongezondste regio's van Europa. En daar zijn meerdere verklaringen voor. "Er zijn grote industriële spelers, ook het verkeer blijft een grote uitstoter", weet professor bio-ingenieurswetenschappen Roeland Samson (UAntwerpen). Ook de ammoniak, die door de landbouw wordt uitgestoten en door chemische reacties fijnstof vormt, blijft volgens professor Samson een boosdoener.
"Ook alles wat te maken heeft met gebouwverwarming - en dan denk ik aan alles wat te maken heeft met een kachel binnenhuis - stoot enorm veel uit', vult professor Samson aan. "Dat is een zeer grote en gevaarlijke bron van fijnstof, zeker die oudere types. Die veroorzaken niet alleen een hele hoge uitstoot, maar ook binnenshuis hoge fijnstofconcentraties."
