Van tv-chef tot balletdanser: lijst met verdachte Russische overlijdens wordt opnieuw langer

De 27-jarige Oekraïense journaliste Viktoria Rosjtsjyna verdwijnt op 3 augustus 2023 tijdens een reportage op, door Rusland bezet, Oekraïens grondgebied. Daar wordt ze opgepakt door Russische veiligheidsdiensten. Ruim een half jaar later bevestigt Rusland dat Viktoria Rosjtsjyna gevangengehouden wordt in een geheime site in Zaporizja, en later in SIZO‑2 in Taganrog, Rusland. 

In een brief aan haar vader laat Rusland weten dat ze op 19 september 2024 overleden zou zijn tijdens een transfer van Taganrog naar Moskou. Hoe ze precies omgekomen is, is niet helemaal duidelijk: haar lichaam wordt in zeer slechte staat teruggegeven. Volgens de Oekraïense procureur-generaal zijn er wel sporen van foltering als kneuzingen, bloedingen, een gebroken rib, sporen van mogelijke elektrische shocks.

Rosjtsjyna werkte als freelancejournalist voor media zoals Ukrainska Pravda, Radio Free Europe en Hromadske, en werd in 2022 bekroond met een journalistieke prijs voor de moed die ze toonde tijdens haar verslaggeving uit bezet Oost-Oekraïne en de belegering van Marioepol.

Vadim Strojkin (59) is een Russische singer-songwriter. Op 5 februari 2025 valt hij uit zijn keukenraam op de 9e verdieping van zijn appartementsgebouw. 

Strojkin staat op dat moment vooral bekend als een anti-oorlogsactivist. Hij noemt Poetin een "idioot" en uit openlijk steun voor het Oekraïense leger. Op het moment van zijn dood is er een huiszoeking aan de gang door de politie in het kader van een onderzoek naar vermeende financiering van Oekraïense strijdkrachten. Hij zou naar de keuken zijn gegaan "om water te halen", klinkt het volgens bronnen, waarna hij uit het raam zou zijn gesprongen.

Volgens de autoriteiten gaat het om zelfdoding. Pro-Kremlin kanalen zoals Mash melden dat hij "zelf uit het raam sprong", maar nauwe vrienden hebben grote twijfel bij de zelfdoding. Zij noemen hem een levenslustige idealist, niet iemand die aan zelfdoding zou denken. 

Op 23 juli 2024 wordt Valentina Bondarenko (82) dood aangetroffen voor haar appartementsgebouw in Woskresenskoje (Nieuw-Moskou). Ze zou een dag eerder uit haar raam zijn gevallen en ter plaatse zijn overleden aan haar verwondingen. Volgens de Russische autoriteiten is er geen sprake van een misdrijf. De zaak wordt beschouwd als een ongeluk, mede omdat de vrouw langdurig ziek was

Valentina Bondarenko was verbonden aan het Instituut voor Economie van de Russische Academie van Wetenschappen en sinds 1993 directeur van het Internationaal fonds "N.D. Kondrátjev", een internationale economische onderzoeksorganisatie. 

Er is géén direct bewijs dat zij ooit publiekelijke kritiek heeft geleverd op het Russische regime. Haar onderzoek richtte zich op economisch en sociaaleconomisch beleid, zonder dat ze – voor zover bekend – stelling nam in politieke of geopolitieke debatten.

Op 27 juli overlijdt ook Georgi Tsjibisov (44), een topmarketeer bij de Moskouse Beurs. Hij maakte die avond een boottocht met vrienden op de Moskva-rivier. Hij stuurde nog een berichtje naar zijn vrouw, maar iets later slaat het noodlot toe.

Volgens getuigen gaat hij het dek op en valt hij onverwacht in het water. De groep probeert eerst zelf te zoeken, maar uiteindelijk schakelt ze de reddingsdiensten in. Zijn lichaam wordt de volgende dag, op 28 juli 2024, teruggevonden in de rivier.

De officiële verklaring luidt dat het een tragisch ongeluk is: een onverwachte val waardoor hij in het water valt. Toch past zijn dood volgens sommige Russische media en analisten in het lijstje van "mysterieuze overlijdens onder de Russische elite". Hij was immers een e-commerce pionier binnen diverse toonaangevende bedrijven, zoals Lamoda, Ozon, Veon en Tom Tailor.

Aleksej Zimin (52) wordt op 13 november 2024 dood aangetroffen in zijn huurappartement/hotelkamer in Belgrado, Servië, waar hij verblijft om zijn boek Anglomania te promoten en een diner te verzorgen.

Volgens de Servische autoriteiten zijn er geen tekenen van geweld en is de flat van binnenuit afgesloten. Er worden een autopsie en een toxicologisch onderzoek uitgevoerd, de officiële doodsoorzaak is een hartaanval.

Zimin is een openlijke criticus van het Russische regime. In 2015 verlaat hij Rusland uit protest tegen de annexatie van de Krim. In Londen richt hij het restaurant Zima in Soho op en positioneert het als een centrum voor Russische emigranten die zich verzetten tegen het regime. 

In mei 2022 - na de inval in Oekraïne - bekritiseert hij de oorlog via een Instagramvideo waarin hij het anti-oorlogslied "Grab Your Coat and Let's Go Home" zingt en openlijk oproept: "Stop de oorlog. Trek je troepen terug. Laat de soldaten terugkeren naar huis." 

Zijn culinaire tv-show wordt kort daarna abrupt beëindigd vanwege deze uitspraken.

Op 16 november 2024 valt Sjkljarov van het balkon van zijn appartement op de vijfde verdieping van een flatgebouw in Sint-Petersburg. Lokale autoriteiten bestempelen zijn dood als een ongeluk. Hij zou erg veel pijnstillers hebben genomen in aanloop naar een geplande operatie aan zijn wervelkolom. Door zijn rugproblemen zou hij emotioneel erg instabiel zijn geweest, schrijven Russische media.

Collega-danseres Irina Bartnovskaya zegt dat hij een sigaret ging roken op een "erg smal balkon" en dat hij zijn evenwicht verloor: een "dom, ondraaglijk ongeluk", zegt ze daarover. Uit onderzoek blijkt dat er geen aanwijzingen zijn voor een misdrijf. Het wordt gezien als een ongeluk. 

Vladimir Sjkljarov staat bekend als een van de grootste Russische balletdansers van zijn generatie. Hij heeft zich ook al meerdere keren uitgesproken tegen de oorlog in Oekraïne. In maart 2022 publiceert hij een bericht tegen de invasie van Oekraïne: "Ik ben tegen elke vorm van oorlogsvoering", schrijft hij. Een duidelijke kritische houding tegenover Poetin.

Op 19 oktober 2024 wordt het lichaam van Michaïl Rogatsjov, voormalig vicevoorzitter bedrijfsmanagement bij olie- en gasbedrijf Yukos, gevonden op de binnenplaats van zijn appartement in Moskou. Hij valt uit zijn flat, waarschijnlijk van op de 10e verdieping.

De politie gaat uit van zelfdoding: er wordt een overlijdensbrief achtergelaten, waarin hij klaagt over medische miszorg. Rogatsjov lijdt aan een ernstige vorm van kanker en heeft de laatste jaren veel lichamelijke klachten.

Toch leidt zijn dood tot speculatie. Zijn familie en sommige Russische media geven aan dat zijn gemoedstoestand net voor zijn overlijden "normaal" was, wat aanleiding geeft tot twijfel over de precieze doodsoorzaak.

Het levenloze lichaam van Andrej Badalov (62) wordt vroeg in de ochtend op 4 juli 2025 aangetroffen onderaan zijn woontoren in Moskou. Volgens de autoriteiten zou hij zijn gevallen van zijn appartement op de 10e verdieping. Uit onderzoek blijkt dat het zou gaan om zelfdoding.

Badalov werkte jaren in de Russische defensiesector en ontwikkelde onder meer staatsinformatiesystemen voor verkiezingen en justitie. Sinds 2021 was hij vicepresident IT en digitale transformatie bij Transneft, een Russisch staatsbedrijf dat het beheer van de aardoliepijpleidingen.

Badalov zou ook hartproblemen hebben gehad, en droeg een draagbare hartmonitor.

Roman Starovojt, tot voor kort Russisch minister van Transport, is gisteren dood aangetroffen in zijn auto bij Moskou, met een schotwonde. Volgens de Onderzoekscommissie wijst alles voorlopig op zelfmoord. Naast zijn lichaam zou een wapen zijn gevonden. Zijn dood volgt slechts uren na zijn ontslag.

Starovojt was voordien gouverneur van de provincie Koersk, en kreeg internationale sancties voor zijn rol in de oorlog tegen Oekraïne. Er liep een corruptieonderzoek tegen hem, gelinkt aan zijn tijd als gouverneur. Zijn opvolger, Aleksej Smirnov, zou belastend materiaal tegen hem hebben geleverd, maar wordt zelf ook verdacht van grootschalige verduistering.

Er bestaan twijfels over het officiële verhaal. Zijn dood past in een patroon van verdachte overlijdens onder voormalige vertrouwelingen van Poetin. Sommige bronnen beweren zelfs dat zijn lichaam al 2 dagen vóór zijn ontslag werd gevonden. Toch stelt het Kremlin dat zijn ontslag niets te maken heeft met een "verlies van vertrouwen".