Macron spreekt Britse parlement toe: "Het VK is uit de EU gestapt, maar niet uit Europa"

De Franse president sprak beide kamers van het Britse parlement toe, in het Engels, maar met een zwaar Frans accent. In zijn toespraak benadrukte hij het belang van samenwerking tussen de 2 landen. "We moeten samenwerken om een efficiënt multilateralisme te verdedigen en om de internationale orde te beschermen."

Macron wees er ook op dat het Verenigd Koninkrijk dan wel uit de Europese Unie is gestapt, "maar niet uit Europa". De samenwerking van de voorbije maanden in verband met de oorlog in Oekraïne, is daar een bewijs van. Voorts haalde Macron opnieuw het belang van de erkenning van de staat Palestina aan en herhaalde hij nog eens dat Europa minder afhankelijk moet zijn van China en de VS. "We willen samenwerken, maar niet afhankelijk zijn."    

Macron en zijn echtgenote Brigitte kwamen om 12 uur aan in Londen en werden er verwelkomd door kroonprins William en prinses Kate. Om 13 uur werden ze ontvangen door koning Charles III en koningin Camilla op Windsor Castle.

De kans is groot dat daar niet alleen Engels werd gesproken, maar ook een woordje Frans, want de Britse koning spreekt de taal vloeiend. Charles houdt van Frankrijk, dat is bekend. In 2023, tijdens zijn staatsbezoek aan Frankrijk, sprak hij de Franse Senaat in het Frans toe.

De eerste dag van Macrons bezoek is grotendeels gevuld met ceremoniële afspraken en de nodige pracht en praal, waar de Britten zo goed in zijn. Met als hoogtepunt het staatsbanket, vanavond in Windsor Castle. Het politieke hoogtepunt van de eerste dag was zijn toespraak voor de beide kamers van het Britse parlement.

Macron is de eerste Franse president in 17 jaar die een staatsbezoek brengt aan het Verenigd Koninkrijk. Hij is ook de eerste leider van een lidstaat van de Europese Unie die sinds de Brexit een uitnodiging voor een staatsbezoek heeft gekregen.

"Dat zegt op zich al genoeg", zegt correspondente Lia van Bekhoven in De Ochtend op Radio 1. "De banden tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zijn in jaren niet zo hecht geweest als nu."

Na de woelige Brexit-periode - volgens Macron was de Brexit op een leugen gebaseerd - en de rel over het door de Britten weggekaapte defensiepact tussen Frankrijk en Australië, zijn de relaties tussen beide landen in de voorbije jaren inderdaad zichtbaar verbeterd. 

Daar zijn verschillende redenen voor. Macron en de Britse premier Keir Starmer kunnen het persoonlijk goed met elkaar vinden. Maar ook onder premier Rishi Sunak deed de Britse regering al een poging om de relaties te verbeteren. Ook het Franse idee om een Europese Politieke Gemeenschap op te richten, heeft de banden aangehaald. De meest recente top van die EPG vond vorig jaar in Londen plaats.

Maar Parijs en Londen kwamen niet alleen dichter bij elkaar vanwege goede persoonlijke relaties, ook - en vooral - uit strategische noodzaak. De oorlog in Oekraïne en de veranderde positie van de VS in die oorlog hebben beide Europese grootmachten doen inzien dat ze nauwer zullen moeten samenwerken. Dat uitte zich de voorbije maanden in verschillende bijeenkomsten van de zogeheten 'coalitie van bereidwilligen', een groep vooral Europese landen die Oekraïne door dik en dun wil blijven steunen. Macron en Starmer fungeren daarin als de centrale as.

Frankrijk en het VK hebben overigens heel wat gemeen. Het zijn beide Europese grootmachten, beide kernmachten en ze zijn beide permanent lid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. "Ze hebben beide ook veel geïnvesteerd in de verdediging van Oekraïne en zijn gehecht aan een wereldorde gebaseerd op internationaal recht", zegt Van Bekhoven. "Ze hebben daarover eenzelfde mening."

"Het is altijd al een uniek partnerschap geweest", zegt de voormalige Franse ambassadeur in het VK, Sylvie Bermanne, daarover aan de BBC. "Ik denk dat dit partnerschap cruciaal zal zijn in de toekomst."

"Wat dit bezoek ook doet, is een punt zetten achter de problemen van en met de Brexit", zegt Van Bekhoven. Toch is het wantrouwen nog niet volledig weg, zeggen insiders. De relaties staan zeker nog niet op het niveau van voor de Brexit, klinkt het.

Dit driedaagse staatsbezoek kan daar alvast een handje bij helpen. Wat ook kan helpen, is een akkoord over irreguliere migratie. De Britse regering hoopt daar heel hard op, want de Britten zien met lede ogen toe hoe bootjes met transmigranten vanaf de Franse kust naar Engeland blijven varen. "Dat is wat de Britse politiek betreft het meest heikele punt voor Groot-Brittannië", weet Van Bekhoven.  "Als ze zo'n overeenkomst kunnen aankondigden, is dat winst voor de Britse regeringsleider."

Als er een akkoord uit de bus komt, dan zal dat wellicht pas donderdag zijn. Het staatsbezoek wordt dan namelijk afgesloten met een Brits-Franse politieke top. Naast onder meer kernenergie en artificiële intelligentie staan vooral defensie en migratie daar hoog op de agenda.

De voorbije maanden is naar verluidt druk gewerkt aan een soort '1 binnen, 1 buiten'-overeenkomst. Voor elke kleine boot die in het VK aanmeert en Frankrijk terugneemt, zou het VK 1 asielzoeker uit Frankrijk die gezinshereniging vraagt, toelaten. Een akkoord zou dichtbij zijn, maar het is nog niet helemaal zeker of het tijdens dit staatsbezoek bereikt zal worden.