De Amerikaanse president Donald Trump is kwaad op de BRICS-landen, een groep van 10 opkomende economieën. Hij verwijt hen een "anti-Amerikaans" beleid te voeren en dreigt met bijkomende invoerheffingen voor alle landen die dat beleid steunen. Intussen komt de deadline van 9 juli voor handelsakkoorden met de VS dichterbij. Al lijken de betrokken landen nog wat extra tijd te krijgen.
Zenuwachtigheid over invoerheffingen neemt weer toe: Trump haalt uit naar BRICS-landen, deadline voor akkoorden nadert
Freek Willems
Gepubliceerd:
In het kort:
Amerikaans president Trump haalt uit naar de BRICS-landen en dreigt met een bijkomende invoerheffing van 10 procent.
Waarom hij naar die landen uithaalt, is niet meteen duidelijk.
Intussen nadert de deadline van 9 juli voor landen die een akkoord willen sluiten met de VS, om zo hogere invoerheffingen te vermijden.
Al wijzen verschillende Amerikaanse ministers erop dat die hogere tarieven pas op 1 augustus zullen ingaan.
De start van de BRICS-top, gisteren in Brazilië, ontlokte enkele uren later een felle reactie van de Amerikaanse president Donald Trump. In een bericht op Truth Social dreigt hij met extra invoerheffingen.
"Elk land dat het anti-Amerikaanse beleid van BRICS steunt, zal een bijkomende invoerheffing van 10 procent worden opgelegd", klinkt het. "Er zullen geen uitzonderingen zijn. Bedankt voor jullie aandacht hieromtrent!"
Waarom hij hen "anti-Amerikaans beleid" verwijt, daar gaf de president geen uitleg over. Het bericht leidt wel tot bijkomende onzekerheid. Verschillende van die landen onderhandelen momenteel nog met de VS over een handelsakkoord.
Kritiek op invoerheffingen
BRICS is een groep van 10 opkomende economieën: de stichtende landen Brazilië, Rusland, India en China werden later aangevuld met Zuid-Afrika en vorig jaar kwamen daar ook Egypte, Ethiopië, Indonesië, Iran en de Verenigde Arabische Emiraten bij.
De groep vertegenwoordigt intussen meer dan de helft van de wereldbevolking en zo'n 40 procent van de wereldeconomie. Zeker 30 andere landen hebben al interesse getoond om zich aan te sluiten, als volwaardig lid of als partner.
De BRICS-landen zijn het erover eens dat de machtsverdeling in de wereld herverdeeld moet worden, omdat die de huidige economische realiteit niet weerspiegelt. Ze pleiten voor een multipolaire wereldorde, in plaats van een wereldorde die door het Westen wordt gedomineerd. Ze vinden ook dat internationale organen als de VN-Veiligheidsraad en het Internationaal Monetair Fonds dringend hervormd moeten worden.
In zijn openingstoespraak verwees de Braziliaanse president Lula da Silva naar het belang van dat multilateralisme. En hij vergeleek BRICS met de Non-Aligned Movement, een groep van niet-gebonden landen tijdens de Koude Oorlog. "BRICS is daar de erfgenaam van. Nu het multilateralisme aangevallen wordt, staat onze onafhankelijkheid opnieuw onder druk."
Mogelijk wekken zulke uitspraken wrevel bij Trump. Bovendien veroordelen de 10 landen in een gezamenlijke verklaring op de top onder meer de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran. En ze drukken "ernstige zorgen" uit over de toename van het aantal "eenzijdige invoerheffingen" en andere maatregelen. Wellicht is ook dat laatste bij Trump in het verkeerde keelgat geschoten.
In een reactie op het dreigement benadrukt de Zuid-Afrikaanse regering alvast dat Zuid-Afrika niet anti-Amerikaans is en nog altijd bereid is om een handelsakkoord met de VS te sluiten. Ook Rusland benadrukt dat de samenwerking binnen BRICS niet bedoeld is om andere landen te ondermijnen.
Deadline nadert
Intussen nadert de deadline van 9 juli die Trump tientallen landen had opgelegd met rasse schreden. Op 2 april - door Trump 'Liberation Day' genoemd - kondigde de Amerikaanse president een invoerheffing van 10 procent aan op alle producten die de VS binnenkomen. Dat percentage geldt voor zowat alle landen waarmee de VS handel drijft.
Maar een aantal landen kreeg er nog een stevige invoerheffing bovenop. Voor de Europese Unie was dat 20 procent (en 25 procent voor staal en aluminium). Later dreigde Trump zelfs met 50 procent. Het opbod met China ontspoorde helemaal, waardoor het percentage op een gegeven moment opliep tot 145 procent. China van zijn kant verhoogde zijn heffingen op Amerikaanse producten tot 125 procent.
Trump kondigde niet veel later wel een "pauze" aan van 90 dagen voor tientallen landen die zich bereid toonden om een akkoord te sluiten en geen wederkerige maatregelen namen. Die pauze loopt overmorgen, op 9 juli, af.
Sindsdien heeft Trump nog maar met 3 landen een akkoord aangekondigd: met het Verenigd Koninkrijk, Vietnam en China. Met China is in mei een voorlopige handelsovereenkomst ondertekend, waarin beide landen een aantal exportbeperkingen opheffen en zich er ook toe verbinden om voor een voorlopige termijn van 3 maanden de wederzijdse invoerheffingen fors te verlagen.
Met de Europese Unie, dat als een blok onderhandelt met de VS, is er nog geen akkoord. De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zei zondag wel dat er de komende dagen nog verschillende grote aankondigingen over handelsakkoorden zouden kunnen volgen. Volgens hem focust de VS zich nu op 15 tot 18 akkoorden met belangrijke partners. Hij wees er ook op dat de gesprekken met de EU goed vooruitgaan.
Wanneer gaan de nieuwe heffingen in?
De vraag is nu wat er op 9 juli zal gebeuren, als bepaalde landen geen akkoord met de VS hebben gesloten. Gaan de invoerheffingen die Trump op 2 april aankondigde, dan effectief in? Of krijgen ze nog wat uitstel? Binnen de Amerikaanse regering is daar de voorbije dagen verwarrend over gecommuniceerd.
Trump kondigde op Truth Social "met plezier" aan dat de VS vanaf vandaag brieven zal versturen waarin ofwel het onderlinge akkoord uit de doeken wordt gedaan, ofwel de omvang van de invoerheffing wordt bekendgemaakt. Midden vorige week zei hij dat sommige heffingen kunnen oplopen tot 70 procent.
Als je niets in beweging zet, zal je als een boemerang terugkeren naar het niveau van 2 april
Scott Bessent, minister van Financiën VS
Zijn minister van Financiën Scott Bessent wees er bij CNN op dat landen die geen akkoord sluiten, inderdaad te maken zullen krijgen met de invoerheffing die ze op 2 april kregen opgelegd. "Als je niets in beweging zet, zal je als een boemerang terugkeren naar het niveau van 2 april", klonk het.
Dat is duidelijk. Minder duidelijk is wanneer die heffing dan precies ingaat. 9 juli, als de deadline verstrijkt, of toch later? Bessent vermeldt er namelijk bij dat dat op 1 augustus zal gebeuren. Ook minister van Handel Howard Lutnick heeft het over 1 augustus. "De president bepaalt nu de tarieven en de akkoorden, maar de invoerheffingen gaan van kracht op 1 augustus."
Extra onzekerheid
Bessent wil het echter geen "nieuwe deadline" noemen. "We zeggen: dit is het moment waarop het gebeurt. Als je de zaken wil versnellen, doe dat dan. Als je terug wil naar het eerdere tarief, dan is dat jouw keuze."
Nieuwe deadline of niet, als de invoerheffingen pas op 1 augustus van kracht worden, zouden landen die nog geen akkoord hebben gesloten, in principe nog eens 3 weken extra de tijd krijgen om dat alsnog te doen.
Aan de andere kant kan de nieuwe datum tot nog eens 3 weken onzekerheid leiden bij bedrijven, omdat er na 9 juli nog altijd geen duidelijkheid zal zijn over welk percentage nu gehanteerd zal worden.
