Hoe realistisch is nieuwe partij van Elon Musk? "Hij wil vooral Republikeinen iets betaald zetten"

De Amerikaanse techmiljardair Elon Musk heeft een eigen politieke partij opgericht: de America Party. Aan zijn volgers op X had hij in een poll gevraagd of zij een nieuwe partij wilden. Van de 1,25 miljoen mensen die hebben gestemd, heeft zo'n 65 procent 'ja' geantwoord, en zo geschiedde: "You want it and you shall have it", reageerde Musk. 

Vraag is: kan Musk zomaar zijn eigen partij uit de grond stampen? 

Administratief en wettelijk gezien kan hij dat zeker, zegt Bert De Vroey, VRT NWS-journalist gespecialiseerd in de Verenigde Staten. "Musk moet zijn partij registreren in de staten en districten waarin hij wil opkomen. Daarvoor moet je allerlei procedures volgen, maar dat is allemaal niet onoverkomelijk." 

Momenteel is de America Party nog nergens officieel geregistreerd, maar Musk heeft het nieuws ook gisteren pas aangekondigd, benadrukt De Vroey. En hij heeft nog tijd tot de volgende parlementsverkiezingen in november 2026 om zijn partij eventueel uit te bouwen. 

Een andere drempel is geld. "Een kiescampagne voeren, kost veel in de VS. Al is dat voor Musk waarschijnlijk niet zo'n probleem. Het valt gewoon te zien hoeveel geld hij eraan wil uitgeven. En hij zal grote geldschieters in alle uithoeken van de Verenigde Staten nodig hebben om nationaal een impact te kunnen creëren."

Op zowel financieel, administratief als wettelijk vlak is de America Party dus levensvatbaar. Of zijn partij, zoals Musk zelf beoogt, ook het tweepartijenstelsel kan doorbreken, betwijfelt De Vroey. 

De VS teert al jarenlang op een tweepartijenstelsel, wat wil zeggen dat de 2 grootste politieke partijen het politieke speelveld domineren. "Sinds jaar en dag zijn dat de Republikeinen en de Democraten, dus die structuur zit ook zeer diep geworteld. Beide partijen hebben in alle districten en staten hun eigen afdelingen, en dus ook hun tradities." 

Er zijn wel derde partijen, zoals de Groene partij of de Libertarische partij, die een alternatief vormen voor respectievelijk de Democraten of de Republikeinen. "Op nationaal niveau betekenen ze weinig", weet De Vroey. "De Groene partij heeft moeite om in elke staat campagne te voeren." 

Hoewel het bestaan van deze partijen wel degelijk legitiem is, is de enige rol die ze kunnen innemen vaak degene van spelbreker. Dat houdt in: stemmen weghalen bij de partij waar je het dichtst bij aanleunt, en die zonder deelname van een derde partij wellicht zou winnen. 

Met zijn 'America Party' wil Musk stemmen weghalen bij de Republikeinen, omdat Trump hem voor de borst gestoten heeft met zijn Big, Beautiful Bill. Dat is de pas goedgekeurde begrotingswet, waarmee Trump belastingen verlaagt en extra defensie-uitgaven mogelijk maakt, ten koste van onder andere de gezondheidszorg. 

"Er wordt voorspeld dat het begrotingstekort enkel zal stijgen met deze wet. Het zijn net de overheidsuitgaven die Musk in zijn samenwerking met DOGE, het departement van overheidsefficiëntie, wilde drukken", zegt De Vroey. "En ook de fiscale voordelen op elektrische voertuigen zijn afgeschaft." 

"Je kan niet helemaal uitsluiten dat Musk een politieke of maatschappelijke visie heeft, maar hij wil de Republikeinen vooral iets betaald zetten. Daarom keert hij zich tegen Trumps wetten en wil hij zetels van hen afsnoepen." 

Zijn doel: 2 à 3 zetels behalen in de Senaat en 8 à 10 in het Huis van de Afgevaardigden. Liefst wil hij die bekleden met vertegenwoordigers van zijn eigen partij, maar het is waarschijnlijker dat de zetels bij de Democraten terechtkomen. 

"Als hij zich richt op staten waar veel onafhankelijke kiezers zitten die hun keuze elke verkiezing opnieuw herzien, dan zouden er enkele zetels naar de Democraten kunnen gaan. Hij zal de linkse agenda van de Democraten niet willen volgen, maar impliciet zegt hij hier toch te willen samenwerken om de Republikeinen tegen te werken." 

Of Musk daarmee tevreden zal zijn, en of hij ook effectief zal doorzetten met zijn partij, valt nog af te wachten.