Binnen de klimaatbeweging is een zorgwekkende radicalisering aan de gang. Dat schrijft het OCAD in een vertrouwelijk rapport, waarover eerst bericht werd door HLN en dat ook VRT NWS heeft kunnen inkijken. Het OCAD verwijst onder meer naar een actie op 1 maart van dit jaar in de haven van Gent, waarbij zware vernielingen werden aangebracht. "Die hadden gepaard kunnen gaan met dodelijke slachtoffers."
OCAD waarschuwt voor radicalisering bij klimaatactivisten: "Bij sommige acties hadden doden kunnen vallen"
Joris Truyts
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
"De actiemethodes van bepaalde groepen zijn harder geworden, sommige kunnen nog moeilijk onder het label 'activistisch' worden geplaatst, maar verdienen het etiket 'extremistisch'." Dat schrijft het OCAD, het orgaan dat de dreiging analyseert in ons land, onder meer in zijn conclusies.
Het OCAD ziet een geleidelijke evolutie de laatste jaren: van acties die vooral bewustwording wilden creëren naar meer radicale en zelfs gewelddadige acties. Die richten zich voorlopig wel enkel tegen infrastructuur en niet tegen mensen. Al hadden verscheidene recente acties personen in gevaar kunnen brengen, zo luidt het.
Actie in Gentse haven
Daarbij maakt het OCAD een uitgebreide analyse van de actie van Code Rood, een koepelorganisatie van verschillende klimaatbewegingen, op 1 maart in de Gentse haven. Die was gericht tegen Cargill, een grote producent van voedsel- en landbouwproducten. Naast enkele honderden activisten van Code Rood was ook de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg ter plaatse.
Greta Thunberg was bij de actie in de haven van Gent op 1 maart 2025
Bij de actie werden vernielingen aangebracht en die hadden zware gevolgen kunnen hebben. "Door het indrukken van noodstoppen en het doorknippen van datakabels ontstond er in bepaalde installaties een opeenhoping van gassen die voor acuut explosiegevaar zorgden", staat in het rapport.
De activisten hadden volgens het OCAD zo goed als zeker niet de intentie om mensen in gevaar te brengen, "maar het blijft een feit dat er sprake is van een zorgwekkende ontwikkeling".
Naast Cargill was het nabijgelegen staalbedrijf ArcelorMittal eveneens een doelwit. Actievoerders beklommen de hoogovengasleiding en sneden kabels van veiligheidssystemen door, waarna de gasleiding moest worden stilgelegd. Ook hier is er sprake van incidenten die dodelijke gevolgen hadden kunnen hebben.
Wat is Code Rood?
Code Rood is een groep van klimaatactivisten die acties uitvoeren waarbij ze soms de wet overtreden, zogenoemde “burgerlijke ongehoorzaamheid”.
De klimaatactiegroep bezette voor de actie in de haven van Gent al de wegen in de Antwerpse haven en Wilrijk en blokkeerde de toegang tot sites van Total Energies in Feluy (Henegouwen) en Wandre (Luik). Ook hadden de klimaatactivisten het al gemunt op de luchthaven van Deurne en het depot van Alibaba.
Honderden activisten blokkeerden de Cargill-site op 1 maart 2025
Het OCAD spreekt van een zorgwekkende evolutie bij Code Rood naar meer radicalere methoden, waarbij de meer gematigde stemmen afhaken. "Binnen de koepel lijkt het soortelijk gewicht te zijn toegenomen van actoren die onder de noemer 'extremisme' vallen."
Het gaat dan over de radicale, linksextremistische flank die aan invloed wint. Het OCAD verwijst naar groepen als Gauche Anticapitaliste (antikapitalistisch links) en Les Soulèvements de la Terre (opstand van de aarde). Die laatste maakt niet officieel deel uit van Code Rood, maar was wel aanwezig bij acties.
Naast slogans over het klimaat werden bij de actie in Gent ook veel antikapitalistische en anarchistische leuzen aangebracht.
Oorlog in Gaza
Daarnaast richten klimaatactiegroepen zich meer en meer op de oorlog in Gaza en bedrijven die banden hebben met Israël. Nog geen 2 weken geleden richtten actievoerders grote vernielingen aan bij Syensqo in Haren en OIP in Doornik. Dat gebeurde onder de noemer 'Stop Arming Israel'.
Volgens de CEO van OIP werd voor bijna 1 miljoen euro schade veroorzaakt. De actie ging niet uit van Code Rood, maar volgens het rapport van het OCAD -dat opgesteld werd net voor de actie- werkten ze wel actief mee aan de voorbereidingen, onder meer met actietrainingen vooraf.
VRT NWS heeft Code Rood om een reactie gevraagd op het OCAD-rapport, maar voorlopig was niemand bereikbaar voor commentaar.
Anuna De Wever reageert boos op rapport
De bekende klimaatactiviste Anuna De Wever reageert boos op het OCAD-rapport. Ze noemt het een poging om de aandacht af te leiden. "Een genocidaire staat (Israël, red.) is gevaarlijker dan jonge mensen met een verfbus in de hand die protesteren tegen genocide en de klimaatcrisis. Als we dat niet meer zien, zijn we in een omgekeerde wereld beland", schrijft ze op Instagram.
De Wever wordt zelf kort vermeld in het rapport. Er wordt verwezen naar een interview uit 2024 waarin de activiste onder meer zei dat ze niet meer gelooft in vreedzaam protest, maar kiest voor de revolutie.
