Max Richter, bekend van muziek van 'Bridgerton', speelt 2 uitverkochte concerten op Gent Jazz

De Brit Max Richter (59) wordt geboren in Duitsland, maar groeit op in het Verenigd Koninkrijk. Hij is klassiek geschoold. Hij studeert muziek aan de Universiteit van Edinburgh en compositie aan de Royal Academy of Music in Londen.

Na zijn studies is hij een van de medeoprichters van het ensemble Piano Circus. Dat zijn 6 pianisten die werk uitvoeren van onder anderen Arvo Pärt, Philip Glass en Steve Reich. In 2002 debuteert hij solo met 'Memoryhouse', waarop hij klassieke instrumenten samenbrengt met digitale klanken en spoken word.

Richter wordt intussen gezien als een van de meest succesvolle hedendaagse componisten van de 21e eeuw. In zijn werk combineert hij "minimalistische structuren, rijke melodieën en subtiele elektronica tot werelden waar luisteraars volledig kunnen in opgaan", staat er op de website van Gent Jazz.

Zijn concert op 9 juli  was dan ook snel uitverkocht en de organisatie kreeg veel berichten van mensen die toch nog een ticket wilden, vandaar de beslissing om vandaag een extra festivaldag met Richter te organiseren. Het is nog maar de 2e keer dat dit gebeurt.

Twee jaar geleden was de primeur ook al voor een componist en pianist: Ludovico Einaudi. Volgens de organisatie wekt filmmuziek veel interesse op bij een breed publiek. 

Max Richter is een componist met een missie. Zijn recente release 'The blue notebooks (20 year edition)' is een heruitgave van zijn plaat 'Blue note books' uit 2004. Dat album omschrijft hij zelf als een soort protestplaat die hij in 2003 schreef in de aanloop naar de Irak-oorlog. Het wordt zijn doorbraak bij een breder publiek. 

De bekende melodie 'On the nature of daylight' is later onder meer gebruikt in de soundtrack van de serie 'The handmaid's tale', naar het boek van Margaret Atwood, in de HBO-reeks 'The Last of us' en in talloze film- en tv-soundtracks. 

"Ik had het gevoel dat politiek aan het samensmelten was met fictie", vertelde hij begin 2020 na een uitvoering van het stuk tijdens een Tiny Desk Concert (bekijk hieronder vanaf minuut 7.30). "Ik wilde muziek maken die me toeliet om over die situatie na te denken en ze te onderzoeken vanuit een muzikaal standpunt. Ik ben erg geïnteresseerd in het idee dat een muziekstuk een plek is waar je kan nadenken."

In 2023 voert Richter het album in zijn geheel uit op het Glastonbury Festival, samen met actrice Tilda Swinton die de bijhorende teksten van onder anderen Franz Kafka bracht. Het is zijn 1e keer op Glastonbury. 

En eind 2024 kwam nog 'In a landscape' uit, met composities die perfect naast die van 'The blue notebooks' passen. Toen stond Richter ook al 2 avonden na elkaar in uitverkochte zalen in ons land (Bozar in Brussel en de Koningin Elisabethzaal in Antwerpen). Ook in Gent zal hij samen met een strijkensemble werk uit deze albums brengen. 

Richter is ook iemand die zijn klassiekers kent. Met 'Recomposed by Max Richter: Vivaldi - The Four Seasons' brengt hij in 2012 een hedendaagse interpretatie van Vivaldi, die onder meer te horen is in het populaire Netflix-kostuumdrama 'Bridgerton', gebaseerd op de boekenreeks van Julia Quinn.  Max Richter zet de volledige 'Vier seizoenen' naar zijn hand, herkenbaar, maar tegelijkertijd vernieuwend. 

"Richter kent de grote voorbeelden uit de klassieke muziek en weet heel goed hoe een klassiek muziekstuk qua klank, structuur en vorm in elkaar zit", legt Klara-presentator Sander De Keere uit.  

De Keere geeft een inkijk in hoe Richter werkt. "Die bekende vioolconcerto's combineert hij met de elektronische klank van een Moog-synthesizer, die dan dezelfde functie krijgt als een lage strijker." 

"Hij componeert met kennis van klassieke instrumenten in combinatie met de mogelijkheden van een opnamestudio, die voor hem als instrument ook erg belangrijk is. Hij is componist én producer. Op zoek naar de juiste noten én de juiste klank voor élke noot." 

De minimalistische composities van Richter zijn erg sfeervol en beeldrijk, zoals bijvoorbeeld de soundtrack van de reeks 'My brilliant friend', gebaseerd op de boeken van de succesauteur Elena Ferrante. Het verhaal van de vriendschap tussen de Italiaanse vriendinnen Lila en Elena, vanaf hun kindertijd in Napels in de jaren 50.  

Maar waarom spreekt deze muziek zo'n breed publiek aan? Sander De Keere legt het uit: "Zijn muziek is sowieso heel filmisch. Mensen stellen zich altijd graag iets voor bij muziek en hier gebeurt dat vanzelf. Zijn muziek prikkelt je verbeeldingskracht enorm. Richter componeert vaak in functie van beeld, maar zelfs zijn muziek die niet voor soundtracks gemaakt is heeft die kracht in zich."

Het succes van zijn muziek is ook mee te verklaren door het repetitieve karakter waardoor meteen een emotionele spanning ontstaat.

"Richter vertrekt vaak vanuit 1 duidelijke emotie of klank die doorheen het stuk zal evolueren, maar herkenbaar blijft", zegt De Keere. "De intensiteit bij Richter wordt steeds sterker. Hij haalt alles uit 1 gevoel of melodie. Dat is misschien ook een verklaring voor het feit dat veel mensen goed kunnen werken met zijn muziek op de achtergrond. Omdat een bepaalde sfeer wordt aangehouden, met variatie." 

Veel mensen luisteren ook naar Richter omdat ze zijn muziek rustgevend vinden. Eén van zijn meest beroemde composities is het 8 uur durende 'Sleep', de soundtrack bij een perfecte, volledige nachtrust. Zeven jaar geleden hield Richter er ook halt mee in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen, slapen op de 300 opgestelde veldbedden was toegestaan. 

"'Sleep' is een uitnodiging om te rusten", zei hij daar toen zelf over in gesprek met VRT NWS. "We zijn allemaal digitaal overprikkeld. We staan 24 op 7 paraat en we zijn allemaal wat uitgeput, ik toch in elk geval. Daarom wilde ik een stuk maken dat een mini-vakantie is of een pauzeknop. Gewoon een stop voor heel even."