In Palestijnse dorpen op de bezette Westelijke Jordaanoever woedt een "strijd om land". Dat zegt RTL-correspondent Pepijn Nagtzaam, die het gebied recent bezocht. Hij zag hoe de bezetting verhardt en hoe geweld door kolonisten, vaak gepleegd onder de ogen van het Israëlische leger, grotendeels onbestraft blijft. "Er is geen sprake van vervolging of onderzoek. Als je straffeloos kan aanvallen, dan mag en kan je alles.”
"Als je straffeloos kan aanvallen, mag je alles": hoe kolonisten en Palestijnen strijden om land op bezette Westelijke Jordaanoever
Inass Mouhamou
Gepubliceerd:
Terwijl de ogen op een mogelijk staakt-het-vuren in Gaza zijn gericht, gaat het geweld op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever gewoon door. "Iedere keer dat ik er kom - en ik ben er het afgelopen 1,5 jaar vaak geweest - gaat het slechter", zegt RTL-correspondent Pepijn Nagtzaam in De Ochtend.
"Meer wegen zijn afgesloten voor Palestijnen, de economie is volledig ingestort, het leven wordt hen elke keer moeilijker gemaakt", klinkt het.
Straffeloosheid
Nagtzaam bezocht onder meer het Palestijnse dorp Kufr Malik, bij Ramallah. "Dat dorp is in de afgelopen weken meerdere keren aangevallen door Israëlische kolonisten die binnendringen en chaos zaaien, huizen en auto's in brand steken, en de confrontatie opzoeken met de Palestijnen."
Vorige week werden 3 Palestijnse mannen doodgeschoten bij een kolonistenaanval op het dorp. "Het leger heeft toen 2 kolonisten opgepakt en naar een legerbasis gebracht waar ze zijn overgedragen aan de politie. 1 uur later werden ze weer vrijgelaten. Als je dit soort aanvallen straffeloos kan plegen, en je wordt daarna vrijgelaten zonder onderzoek en zonder vervolging, dan mag en kan je alles", zegt Nagtzaam.
Beluister hier het volledige gesprek met RTL-correspondent Pepijn Nagtzaam in De Ochtend op Radio 1:
Dat dit allemaal onder het toeziend oog van het Israëlische leger gebeurt, is geen verrassing, klinkt het. "Het leger wordt vaak opgeroepen bij zulke incidenten, maar het heeft vooral als taak om de kolonisten die op de Westelijke Jordaanoever wonen te beschermen."
Dat zijn er ondertussen ruim 750.000. Zij leven in illegale nederzettingen op de Westbank. "Sinds de start van de oorlog in Gaza hebben de kolonisten er het idee dat ze alles kunnen doen wat ze willen. Zij hebben van de Israëlische regering ook wapens gekregen, zogezegd om zichzelf te verdedigen. Maar die gebruiken ze dus wel degelijk om Palestijnen mee aan te vallen."
Sinds 7 oktober zijn volgens het VN-agentschap OCHA al 955 Palestijnen gedood op de Westbank als gevolg van geweld van zowel Israëlische militairen als Israëlische burgers. Dat dit zomaar kan gebeuren heeft vooral te maken met het straffeloze beleid dat onder de extreemrechtse regering van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu wordt gevoerd op de Westbank.
In de Palestijnse dorpen wordt een strijd om land gevoerd
Pepijn Nagtzaam, RTL-correspondent
Zo maken ministers zoals Bezalel Smotrich (Financiën) en Itamar Ben Gvir (Nationale Veiligheid), hardliners binnen de regering, geen geheim van hun plannen om de volledige Westelijke Jordaanoever te annexeren. Beiden hebben al meermaals openlijk opgeroepen tot de gedwongen verplaatsing van Palestijnen op de Westbank en in Gaza.
Het Verenigd Koninkrijk heeft begin juni samen met Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en Noorwegen sancties ingevoerd tegen de twee ministers wegens "het aanzetten tot extreem geweld en het misbruik van de mensenrechten van Palestijnen".
Straffeloosheid op Westelijke Jordaanoever: hoe geweld van kolonisten tegen Palestijnen (bijna) dagelijkse kost is (Terzake, 30 juni 2025)
Nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever
Israël houdt de Westelijke Jordaanoever sinds 1967 bezet. Sindsdien zijn er ongeveer 160 nederzettingen gebouwd, waar ruim 750.000 Israëlische kolonisten wonen. Zo wil Israël zijn invloed daar vergroten. De nederzettingen variëren van kleine voorposten op heuveltoppen tot volledig ontwikkelde gemeenschappen met appartementencomplexen, winkelcentra, fabrieken en openbare parken.
De ongeveer 3 miljoen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever leven onder Israëlisch militair bestuur. De Palestijnse Autoriteit, geleid door Mahmoud Abbas, heeft maar een beperkte bestuurlijke macht over het gebied. De bouw van nederzettingen is de voorbije jaren versneld, nog voor de aanval van Hamas en het begin van de oorlog in Gaza op 7 oktober 2023. De Palestijnse bevolking moet op steeds kleinere delen van de Westelijke Jordaanoever leven, wat de kansen op een levensvatbare onafhankelijke staat verkleint. Vorig jaar oordeelde het Internationaal Gerechtshof, het hoogste gerechtshof van de Verenigde Naties, dat de aanwezigheid van Israël in de bezette Palestijnse gebieden onwettig is. Het hof eiste een onmiddellijk einde van de bouw van nederzettingen. Israël verwierp het oordeel van het hof en zei dat de gebieden deel uitmaken van het historische thuisland van het Joodse volk.
Straffeloosheid
"In de Palestijnse dorpen wordt een strijd om land gevoerd", zegt Nagtzaam. "Kolonisten nemen heuvels in en zetten caravans neer, die ze later uitbouwen tot nederzettingen."
Nagtzaam heeft het over Israëlische outposts, ongeregistreerde voorposten die later uitgroeien tot illegale nederzettingen, die opgezet worden zonder de goedkeuring van de regering. Zelfs volgens het Israëlisch recht zijn de buitenposten illegaal. Toch worden ze achteraf vaak deels erkend of ondersteund, bijvoorbeeld door infrastructuur of militaire bescherming.
Eind mei zijn 22 nieuwe nederzettingen op de Westbank goedgekeurd. Meerdere daarvan bestonden daarvoor als buitenposten. Het is de grootste uitbreiding van nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever in tientallen jaren.
De beslissing past binnen de evolutie op het terrein na 7 oktober. Sindsdien is het aantal nederzettingen en voorposten in hoog tempo toegenomen. Volgens data van Peace Now , een Israëlische ngo die landroof op Westbank registreert, waren er voor de oorlog 181 buitenposten en 150 officiële nederzettingen. Sinds de start van de oorlog in Gaza zijn er 89 buitenposten bijgekomen.
Ze zien het als een onlosmakelijk deel van een toekomstige staat Israël en willen het gebied volledig annexeren
Pepijn Nagtzaam, RTL-correspondent
De strategie is helder, klinkt het bij Nagtzaam, kolonisten beschouwen de hele Westelijke Jordaanoever als behorend tot Israël. “Voor hen heet het ook geen Westbank, maar Judea en Samaria (Hebreeuwse en bijbelse benaming van het gebied, red.). Ze zien het als een onlosmakelijk deel van een toekomstige staat Israël en willen het gebied volledig annexeren. Internationaal recht interesseert hen niet.”
Vertrekken is geen optie
Niet alleen kolonisten dringen aan op annexatie van de Westbank, de oproep klinkt ook in politieke kringen. Zo hebben 15 prominente leden van de Likud-partij, onder wie ministers en de voorzitter van de Knesset, partijleider Netanyahu gisteren in een brief opgeroepen om de Westelijke Jordaanoever te annexeren vóór het zomerreces van het Israëlisch parlement op 27 juli, zo bericht de Israëlische krant The Times of Israel .
De ministers zien een "momentum door de recente Israëlische successen" in de oorlog met Iran en de steun van de Amerikaanse president Donald Trump om nu snel over te gaan tot verdere annexatie. Netanyahu heeft nog niet gereageerd op de brief.
Maar zelfs zonder formele goedkeuring van de premier voltrekt zich op het terrein al een de facto annexatie, waarschuwen mensenrechtenexperts en organisaties als Human Rights Watch en Amnesty International. Die begint volgens B'Tselem, een Israëlische ngo, bij de systematische vernieling van Palestijnse infrastructuur. Sinds 7 oktober zijn volgens de ngo al 1509 woningen vernield door zowel het leger als kolonisten. Alleen al dit jaar werden 677 huizen gesloopt, waardoor 747 Palestijnen ontheemd raakten.
Maar voor de Palestijnen is, ondanks de dreiging, vertrekken geen optie. “Ze weten wat er gebeurt als je vlucht, dat zagen ze in 1948", zegt Nagtzaam. "Wie toen vertrok, leeft nu nog steeds als vluchteling in andere landen en kan niet meer terug. Maar daarnaast is er ook Palestijnse trots. Mensen zeggen: dit is ons dorp, dit is ons land, dit is ons leven. Dat geven ze niet zomaar op. Het is een strijd voor behoud van hun eigen identiteit, cultuur en waardigheid”, aldus Nagtzaam.
