In Ethiopië zijn de werken aan de Grote Renaissancedam op de Blauwe Nijl afgerond. Aan de stuwdam is 14 jaar gewerkt. Een prestigeproject zonder weerga voor Ethiopië, maar buurlanden Soedan en Egypte maken zich grote zorgen.
Grote Renaissancedam op Blauwe Nijl in Ethiopië afgewerkt, buurlanden Soedan en Egypte bezorgd
Freek Willems
Gepubliceerd:
De Grote Renaissancedam is de grootste stuwdam in Afrika. Hij is 1,8 kilometer breed en 145 meter hoog en heeft een capaciteit van 74 miljard kubieke meter water.
De kostprijs wordt geschat tussen de 4 en 5 miljard dollar. Om het megaproject te financieren, kreeg elke ambtenaar in Ethiopië naar verluidt de vraag om een maandloon af te staan.
De Ethiopische premier Abiy Ahmed maakte het einde van de bouw bekend en kondigde aan dat de dam in september officieel ingehuldigd zal worden. Eigenlijk is hij al 3 jaar gedeeltelijk in gebruik. Al sinds februari 2022 wekt hij elektriciteit op.
De dam moet stroom leveren voor de economie en een bevolking van bijna 130 miljoen mensen. Op termijn moet hij 5.000 megawatt aan elektriciteit opleveren, ongeveer het dubbele van de huidige elektriciteitsproductie in het land.
Conflict met buurlanden
Voor Ethiopië is de dam van uitzonderlijk belang. "De geboorte van een nieuw tijdperk", zei premier Abiy Ahmed enkele jaren geleden, toen de dam voor het eerst in gebruik werd genomen.
Buurlanden Soedan en Egypte kijken er heel anders naar. De Nijl is de belangrijkste bron voor drinkwater in de regio. Egypte haalt meer dan 90 procent van zijn watervoorziening uit de rivier. Ook voor het oosten van Soedan is hij van groot belang.
De 2 landen liggen stroomafwaarts aan de Nijl en vrezen dat de megadam hun waterbevoorrading in gevaar zal brengen. Ethiopië kan nu immers als het ware beslissen om de kraan verder open of dicht te draaien.
Egypte roept een historisch recht in op de rivier en zegt dat de dam een "existentieel" gevaar vormt. Samen met Soedan heeft het al herhaaldelijk opgeroepen om het vullen van het reservoir te staken tot er een akkoord is waar de 3 landen zich in kunnen vinden. Maar dat is er nog steeds niet.
Eerder deze week bevestigden de 2 landen dat ze zullen blijven samenwerken "om de waterveiligheid te garanderen".
In 2022 werd de Grote Renaissancedam voor het eerst in gebruik genomen
Ethiopië ontkent dat de dam een bedreiging is voor de buurlanden. Premier Abiy Ahmed heeft het daarentegen over een "gemeenschappelijke kans". "De energie en de ontwikkeling die de dam zal genereren, zullen niet alleen bijdragen aan de groei van Ethiopië, maar ook aan die van de hele regio", verzekert hij. "De Aswandam in Egypte heeft nog nooit een liter water verloren aan de Grote Renaissancedam."
Ethiopië wil zijn "duurzame elektriciteit" bovendien via Soedan en Egypte naar Europa exporteren, voegt de premier eraan toe. "Dus moeten we samenwerken. Ethiopië wil niemand schade berokkenen."
Vertegenwoordigers en de bevolking van Egypte en Soedan zijn alvast uitgenodigd om de officiële inhuldiging in september bij te wonen.
