"Waarom heeft Antwerpen geen hitteplan?": Groen verwijt stadsbestuur gebrek aan visie over steeds hetere zomers

"Wij vragen al jaren om een concreet hitteplan van de stad", zegt Ilse Van Dienderen (Groen). "Gent geeft een overzicht van tientallen koelteplekken in de stad. Waarom gebeurt dat in Antwerpen niet, terwijl er zoveel wijken kreunen onder een tekort aan groen en manieren om te verkoelen?"

Groen mist een overkoepelende visie in de stadsplanning om Antwerpen koel te houden nu er steeds meer hittegolven zijn. "In 2017 keurde het Antwerpse stadsbestuur een Groenplan goed dat alle wijken klimaatrobuust en groener moest maken. Helaas is dit dode letter gebleven", klaagt Ilse Van Dienderen van oppositiepartij Groen.

"De bedoeling was om groene zones uit te breiden en ze als aders doorheen de stad te laten slingeren. Buiten de stad zouden grote parken verschijnen van waaruit de verkoeling via groene corridors tot binnen de stad komt. Daar is amper iets van uitgevoerd. Het is goedgekeurd zonder enig budget."

Zo kondigde Antwerpen in 2017 zijn Groenplan aan:

Ook in het dossier rond verkoeling via extra water, ziet Groen alleen maar stilstand. "In 2018 is het plan goedgekeurd om de rivier de Schijn weer bovengronds te laten stromen van het Rivierenhof over Park Spoor Noord naar de Schelde. Ook in dat dossier is niets veranderd."

Volgens Groen gebeurt zelfs het omgekeerde. "Er verdwijnt kostbaar groen. De stad schrapt bomen of koelteplekken. Denk aan het Saffierpark in Berchem dat moet wijken voor een betonnen fietsostrade. Of de keerlus in Deurne waarvoor bomen en een hoek van het Te Boelaerpark sneuvelen."

De oppositiepartij klaagt ook aan dat er in de recentere parken zoals Park Spoor Noord of het Zuidpark amper bomen zijn met veel schaduw.  In 2020 stipte bioloog Ivan Janssens (UAntwerpen) al aan dat het onder een boom tot 10 graden koeler is. Oude bomen doen dat ook beter dan jonge. "Groendiensten kiezen meestal soorten uit die geschikt zijn om te overleven in een stedelijke omgeving", zei de bioloog toen. 

Groen verwijt het stadsbestuur ook dat alle bevoegdheden die met dit thema te maken hebben, verspreid zitten over verschillende kabinetten. Zo is schepen Ken Casier (N-VA) bevoegd voor Groen, Karim Bachar (Vooruit) voor Klimaat en Leefmilieu, en Stadsontwikkeling zit bij Patrick Janssens (Vooruit).

"Iedereen is elkaars schoonmoeder", zucht Van Dienderen. "De Antwerpse Klimaatraad had bijvoorbeeld een advies geformuleerd over biodiversiteit. Onze partij wilde dat ter sprake brengen op de commissie van schepen Casier, bevoegd voor het groen in de stad. Maar die wilde het onderwerp niet behandelen en verwees door naar Karim Bachar, terwijl dit wél over groenbeheer gaat."

"Ongeacht de verdeeldheid van bevoegdheden deelt het hele stadsbestuur de bekommernis rond hitte en klimaat", reageert schepen voor Klimaat en Leefmilieu Karim Bachar (Vooruit). 

"We hebben een klimaatplan 2030 waarmee we extra koelteplekken willen realiseren. Denk aan speelplaatsen op scholen of pleinen in de stad die we vergroenen", zegt Bachar. "Er kan ook gezwommen worden buiten in de Boekenbergvijver, het Bonapartedok, Sportoase en aan de vele speelfonteinen."  

Volgens het stadsbestuur wordt elke gekapte boom ook gecompenseerd met een nieuwe. Ook al zijn dat jonge exemplaren met veel minder schaduw. "In onze bomenbank kweken we zelf inheemse bomen om aan te planten. Zo hebben we er al 4.000 uitgedeeld aan onze inwoners", zegt de schepen.

De stad heeft de ambitie om de 3-30-300-regel waar te maken. "Elke Antwerpenaar zou vanuit zijn woning 3 bomen moeten kunnen zien, elke buurt moet streven naar 30 procent bladerdek, en binnen 300 meter van elke woning moet een publieke groene ruimte liggen."

Op de kritiek dat het ambitieuze Groenplan uit 2017 niet gerealiseerd is, antwoordt Bachar: "Ik kijk niet naar het verleden, maar naar de toekomst."