Astronomen hebben voor het eerst visueel bewijs gevonden dat een ster aan zijn einde is gekomen door twee keer te ontploffen. De ontdekking werpt nieuw licht op enkele van de krachtigste explosies in het heelal, meldt de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) in een persbericht.
Het beeld dat de theorie bevestigt: sommige sterren ontploffen niet één, maar twee keer
Belga
Gepubliceerd:
Sommige sterren ontploffen niet één keer, maar twee keer. Tot nog toe was het een theorie gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, maar voor het eerst is er ook visueel bewijs voor geleverd. Dat beeld werd gemaakt met de Very Large Telescope (VLT) van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO).
Op het beeld dat de ESO verspreidt zien we de resten van de zogenoemde supernova SNR 0509-67.5. Meestal ontstaat een supernova wanneer een zware ster aan het einde van zijn bestaan explodeert. Maar er bestaat ook een andere variant, waarbij een witte dwerg - het compacte restant van een gewone ster - een hoofdrol speelt. Zulke witte dwergen kunnen een ander soort supernova (type Ia-supernova) veroorzaken.
Supernova's van dat type zijn essentieel voor ons begrip van het heelal, onder meer omdat veel van onze kennis over hoe het heelal uitdijt, gebaseerd is op hen. Toch is het precieze mechanisme achter hun explosie nog altijd een raadsel.
Dubbele explosie
Volgens alle bestaande modellen ontstaat een type Ia-supernova in een dubbelstersysteem: een witte dwerg en een begeleidende ster draaien om elkaar heen. Als de witte dwerg dicht genoeg bij zijn partner staat, kan hij materiaal van die ster 'stelen'.
De gangbare theorie stelt dat de witte dwerg materie verzamelt tot hij een kritische massa bereikt en dan in één keer explodeert. Recente studies suggereren echter dat sommige van deze supernova's beter verklaard kunnen worden door een dubbele explosie, die al plaatsvindt vóórdat de ster die kritische massa bereikt.
Bekijk: dit is wat er precies gebeurt bij zo'n dubbele explosie
Het bewijs? Een soort vingerafdruk
Astronomen hebben nu voor het eerst een opname gemaakt die dat vermoeden bevestigt: sommige type Ia-supernova's exploderen niet één, maar twee keer.
In dit scenario vormt zich een laag gestolen helium rond de witte dwerg. Die laag wordt instabiel en ontbrandt, wat een eerste explosie veroorzaakt. Die schokgolf zet vervolgens de kern van de witte dwerg aan tot een tweede, krachtigere ontploffing.
Tot nu toe was er geen direct visueel bewijs voor zo'n dubbele ontploffing. Maar wetenschappers voorspelden recent dat dit proces een uniek patroon - een soort vingerafdruk - achterlaat in de nagloeiende resten van de supernova. Precies dat kenmerkende patroon hebben astronomen nu aangetroffen in SNR 0509-67.5.
"Dit tastbare bewijs voor een dubbele explosie draagt niet alleen bij aan het oplossen van een al lang bestaand vraagstuk, maar is tevens een prachtig visueel spektakel", besluit Priyam Das van de universiteit van New South Wales in Australië, die leiding gaf aan het onderzoek.
