De Democratische Republiek Congo en Rwanda hebben een akkoord ondertekend dat een einde moet maken aan het geweld in het oosten van Congo. Vorige week hadden de buurlanden al een voorlopig vredesakkoord ondertekend. Het akkoord werd bemiddeld door de Verenigde Staten en mee ondersteund door Qatar.
"Belangrijke stap richting desescalatie en stabiliteit": Congo en Rwanda tekenen vredesakkoord in Washington
De spanningen tussen Congo en Rwanda laaiden de voorbije jaren opnieuw op door de nieuwe opmars van de M23-rebellengroep, die volgens de VN militaire steun krijgt van Rwanda.
Begin dit jaar hadden de M23-rebellen, met de hulp van het Rwandese leger, hun offensief in het oosten van Congo opgevoerd. Ze slaagden er zo in Goma en Bukavu, de hoofdsteden van de provincies Noord- en Zuid-Kivu, te veroveren. Het geweld heeft alleen al dit jaar aan 7.000 mensen het leven gekost.
Vorige week hadden de Democratische Republiek Congo en buurland Rwanda al een voorlopig vredesakkoord ondertekend. Vrijdag is het definitieve akkoord ondertekend in het kantoor van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. "Dit is een belangrijk moment na 30 jaar oorlog", zei hij.
Rwandese troepen moeten zich binnen 90 dagen terugtrekken
Het vredesakkoord moet een einde maken aan het geweld in Oost-Congo. Het bevat afspraken over respect voor territoriale integriteit, het staken van de vijandelijkheden en toegang tot humanitaire hulp.
Volgens het nieuwsagentschap Reuters is concreet afgesproken dat de Rwandese troepen zich binnen de 90 dagen terugtrekken uit Oost-Congo.
Binnen dezelfde termijn moet ook een kader voor een economisch integratiepact tussen beide landen worden overeengekomen.
Want naast een diplomatieke doorbraak is het akkoord ook de sleutel tot grootschalige economische samenwerking. De Verenigde Staten hebben hun bemiddeling dan ook niet zomaar aangeboden. Via het akkoord hoopt Washington miljarden aan investeringen veilig te stellen in de Congolese mijnbouw.
Volgens het nieuwsagentschap Bloomberg bevat een voorlopige versie van het akkoord al plannen voor het delen van inkomsten van mineralen en voor het delen van spoor- en weginfrastructuur. Ook plannen voor een waterkrachtcentrale op de grens tussen beide landen zouden mee in de deal zitten.
De afspraken in het economische pact zijn weliswaar afhankelijk van de uitvoering van het vredesakkoord. De voorbije jaren werden meermaals akkoorden gesloten met M23, maar die werden telkens geschonden. M23 was niet betrokken bij de onderhandelingen over dit nieuwe vredesakkoord.
"Prachtige dag" en "historisch akkoord"
"Dit is een prachtige dag", reageert de Amerikaanse president Donald Trump op het akkoord. "Vandaag komt er een einde aan geweld en vernietiging en begint de hele regio aan een nieuw hoofdstuk van hoop en kansen, harmonie, welvaart en vrede."
De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot heeft in een reactie op X al laten weten dat hij de ondertekening van het vredesakkoord toejuicht. "Ik feliciteer beide buurlanden met hun moedige keuze voor vrede."
"Een effectieve uitvoering van de aangegane verbintenissen is van cruciaal belang om eindelijk duurzame vrede te bereiken in het Grote Merengebied", zo klinkt het nog. "België zal zich samen met de regionale en internationale partners onverminderd blijven inzetten voor dit doel."
"Het akkoord betekent een belangrijke stap naar desescalatie, vrede en stabiliteit in Oost-Congo en het Grote Merengebied", reageert Antonio Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Hij roept alle partijen op om "ten volle de engagementen te respecteren die ze zijn overeengekomen".
"Een historische stap vooruit na decennia van lijden", omschrijft de Franse president Emmanuel Macron het akkoord. "Frankrijk stuurt een boodschap van hoop naar de Congolezen en Rwandezen", reageert hij op X. "De vrede moet standhouden."
Ook de Afrikaanse Unie omschrijft het akkoord als "een belangrijke stap" om een einde te maken aan het al jaren durende conflict in het oosten van Congo. De voorzitter van de Commissie van de Afrikaanse Unie, Mahamoud Ali Youssouf, woonde de ondertekening bij.
