Orbán sluit uit dat ordediensten tussenbeide komen tegen Pride in Boedapest morgen

De Hongaarse premier Viktor Orbán liet in maart in het Hongaarse parlement een wet goedkeuren die bijeenkomsten verbiedt waar "homoseksualiteit en geslachtsverandering" gepromoot zou worden bij minderjarigen. Dat verbod slaat onder meer op de Pride-parade die jaarlijks plaatsvindt in de hoofdstad Boedapest.

Deelnemers kunnen boetes tot 500 euro krijgen. De organisatoren riskeren zelfs een celstraf, maar zijn vastberaden om dit weekend de straat op te gaan.

De organisatie rekent op meer dan 35.000 deelnemers, wat van deze Pride de grootste zou maken sinds de oprichting ervan in de jaren 90. Ze vinden steun bij burgemeester Gergely Karacsony, een tegenstander van Orbán. Hij trok de organisatie van het evenement naar het lokale niveau, waardoor de organisatoren geen politievergunning nodig zouden hebben. 

De regering houdt echter vol dat de optocht verboden is. Premier Orbán zei vanmorgen nog op de Hongaarse radio dat er "juridische gevolgen" zullen zijn voor wie toch meedoet. Hij laat vanavond wel weten dat de politie niet gaat ingrijpen. 

Daar trekt de burgemeester van Boedapest Gergely Karácsony zich weinig van aan. Ondanks het nieuwe verbod laat de burgemeester de Pride-mars in zijn stad toch doorgaan. "In ons land zouden er geen tweederangsburgers mogen zijn, dus steunen wij het Pride-initiatief", zegt Karácsony tijdens een persconferentie, "om duidelijk te maken dat niemand discriminatie mag meemaken voor de manier waarop hij geboren is".

Karácsony uit ook sterke kritiek op de regering-Orbán. "In plaats van ons land echt te besturen, kiest de regering ervoor om fictieve oorlogen te voeren tegen bepaalde bevolkingsgroepen. De Hongaren moeten helemaal niet worden beschermd tegen seksuele minderheidsgroepen."

"Jullie zijn benieuwd wat er morgen zal gebeuren", zegt de burgemeester tegen de overvolle perszaal. "Wij ook, maar we kunnen al zeggen dat we de steun krijgen van alle grote Europese instituten, want dit gaat verder dan Hongarije. Dit is een Europese zaak geworden."

Ook Eurocommissaris voor Gelijkheid Hadja Lahbib is op de persconferentie in Boedapest.

"Dank jullie wel voor jullie moed", klinkt het.  "Dit weekend zijn alle ogen gericht op Boedapest. Jullie stad straalt. Dit is een viering van LGBTQ-personen, hier en overal ter wereld. Dit gaat over het recht om te zijn wie je bent, om te houden van wie je wil."

"We kunnen niet passief blijven toekijken. Onze waarden worden vandaag aangevallen, waarden die deel uitmaken van wereldwijde vooruitgang: het recht om vreedzaam samen te komen en op te komen voor LGBTQ-rechten."

"De LGBTQ-gemeenschap wordt steeds vaker geconfronteerd met haat en intimidatie. Dat zullen we nooit aanvaarden", aldus Lahbib.

Lahbib zal zelf niet meelopen met de Pride. "We hebben haar die vraag gesteld en het antwoord was duidelijk neen", zegt VRT NWS-journalist Bram Vandeputte vanuit Boedapest.

"Lahbib zei dat ze hier is om steun te betuigen aan de LGBTQ-gemeenschap. Maar ze wil tegelijk de nationale wet respecteren en daarom zal ze niet meelopen in de Pride. Ze is hier als commissaris en niet als privépersoon. Het toont aan hoe gevoelig het thema toch ook ligt voor de Europese Commissie."

Lahbib zegt wel "de Hongaarse overheid aan de fundamentele Europese waarden te zullen herinneren", zegt Vandeputte.

Of die gesprekken en het persmoment met burgemeester Karácsony indruk zullen maken op Orbán, betwijfelt Vandeputte. "Z'n besluit staat echt wel vast. Dat heeft hij vandaag ook nog eens herhaald in een radio-interview. De Pride blijft verboden", klinkt het.

Buitenlandse Zaken heeft alvast het reisadvies voor Hongarije aangepast. Ze wijst erop dat het onduidelijk is onder welke omstandigheden de Pride in Boedapest zal plaatsvinden en dat een deelname aan een verboden demonstratie volgens de Hongaarse wet in principe strafbaar is.

Een deelname aan de Pride in Boedapest is dan ook de verantwoordelijkheid van elke individuele deelnemer, klinkt het. Eventuele deelnemers wordt aangeraden om de nodige waakzaamheid in acht te nemen, afstand te houden van mogelijke tegenmanifestaties en de richtlijnen van de lokale politie te volgen.

"Je voelt toch wel die repressie van de regering-Orbán", zei Vandeputte vanmorgen in De Ochtend op Radio 1. "Zelfs mensen die straks zullen meelopen in die Pride willen zeker niet altijd herkenbaar in beeld. En als je dan hoort dat er gezichtsherkenning wordt ingezet (om deelnemers te identificeren red.), is het wel belangrijk om daar rekening mee te houden."

Vandeputte merkt wel al kleine tekenen van steun in het stadsbeeld: "Een sticker op een lantaarnpaal, kleine regenboogspeeltjes in de vitrine van een boekenwinkel. Het zijn kleine dingen, maar het betekent wel veel voor de LGBTQ-gemeenschap hier."

Voor de rest is het voorlopig rustig in de stad volgens Vandeputte. "Op dit moment is er niet veel extra politie. Maar toen we gisteren aan het parlement aan het filmen waren, werden we wel heel snel door de bewakers gevraagd om wat verderop te gaan staan."

"Heel veel mensen leven hier in Hongarije ook wel een beetje op hoop, ze willen een betere toekomst", besluit Vandeputte."We spraken iemand in een boekenwinkel, die zei: 'Ik volg de regels omdat ik schrik heb om mijn winkel te verliezen. Maar ik hoop dat de democratie binnenkort eindelijk kan terugkeren.'"