In de gevangenis van Haren zijn 2 vrouwen recent in het huwelijksbootje gestapt. Een opvallend verhaal dat vragen oproept: hoe ontstaat liefde in een omgeving waar vrijheid en privacy schaars zijn? En hoe gaan gevangenissen om met relaties tussen gedetineerden?
Liefde achter tralies: hoe relaties ontstaan en groeien in de gevangenis
Hoewel het moeilijk te zeggen is hoe vaak het voorkomt, zijn relaties tussen gedetineerden geen uitzondering. Er ontstaan regelmatig zowel hetero- als homoseksuele relaties in de gevangenis. In België zijn mannen en vrouwen doorgaans strikt gescheiden in aparte gevangenissen of afdelingen.
"Toch zijn er momenten waarop contact mogelijk is, bijvoorbeeld tijdens gezamenlijke activiteiten of opleidingen," zegt Aurore Vanliefde, criminologe en doctoraatsonderzoeker aan het Leuvens Instituut voor Criminologie in 'Zijn er nog vragen?' op Radio 1.
Van brief tot bezoek
Wanneer een klik ontstaat, begint het vaak met briefwisseling of telefoongesprekken. In sommige gevallen kunnen gedetineerden een zogenoemd 'tafelbezoek' aanvragen: een gesprek aan een tafel in een gemeenschappelijke ruimte, onder toezicht.
Als de relatie standhoudt en er bewijs is van minstens zes maanden serieuze betrokkenheid, kan een koppel zelfs een aanvraag doen voor een ongestoord bezoek in een aparte kamer. Die kamer doet denken aan een sobere motelkamer, met een bed en een doucheruimte.
Gezellig is zo'n aparte kamer niet, maar het biedt voor koppels wel een zeldzaam moment van privacy
Aurore Vanliefde, criminologe en doctoraatsonderzoeker aan het Leuvens Instituut voor Criminologie
Het huwelijk van de 2 vrouwen in Haren verandert weinig aan hun rechten. Een huwelijk wordt wel erkend als bewijs van een serieuze relatie, wat kan helpen bij het aanvragen van ongestoord bezoek of informatie bij overplaatsingen. Het biedt geen extra privileges ten opzichte van andere langdurige relaties.
Samen op cel
Relaties tussen gedetineerden kunnen leiden tot een gedeelde cel, al is dat volgens Vanliefde niet altijd even romantisch. "Ik heb koppels gekend die samen op cel zaten, vooral in het kader van een onderzoek naar LGBTQIA+-gedetineerden. 23 uur per dag samen op een cel van 9 vierkante meter, dat vergt veel van een relatie."
Intimiteit is schaars in de gevangenis. "Er is weinig privacy en bij de minste ruzie is iedereen meteen op de hoogte. Cipiers komen regelmatig controleren," klinkt het.
Liefde van buitenaf
Ook relaties tussen gedetineerden en mensen buiten de gevangenis komen voor. Vaak begint dat met briefwisseling. Bezoek is mogelijk, maar enkel als er aantoonbare band is.
"De inhoud van brieven wordt in principe niet nagekeken, maar wel gecontroleerd op verboden middelen," zegt Vanliefde. De directie beslist uiteindelijk of een bezoek wordt toegestaan.
Beluister - Aurore Vanliefde in 'Zijn er nog vragen?' op Radio 1
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant


