Na nieuwe verkeersellende: waarom de Kennedytunnel nog jarenlang een blok aan ons been zal zijn

Opnieuw een hele ochtend verkeershinder in en rond Antwerpen, nadat een vrachtwagen dwars over de rijbaan was beland in de Kennedytunnel. De vrachtwagen takelen was een complexe onderneming, waardoor de tunnel urenlang was afgesloten.

Het is lang niet het eerste verkeersinfarct door een ongeval of werkzaamheden in de Kennedytunnel. Waarom is het zo'n moeilijk verkeersknooppunt? "Het is al jaren een probleemgeval", zegt VRT NWS-verkeersexpert Hajo Beeckman. "Er zijn honderden incidenten per jaar. De meeste zijn klein, maar omdat de tunnel zo oververzadigd is, leidt elke botsing of defecte vrachtwagen tot monsterfiles."

"Op een gemiddelde werkdag komen in de beide kokers samengeteld ongeveer 150.000 voertuigen voorbij, waarvan 50.000 vrachtwagens. De Kennedytunnel is bijna de hele dag door compleet bezet, daar kan niets meer bij."

Het is er dus altijd druk, en dat is niet het enige probleem. "Het verkeer rijdt er heel dicht op elkaar, zodat kleine botsingen snel gebeuren. Bovendien heb je net voor en net na de tunnel een heleboel op- en afritten. Eigenlijk is het een ondergronds knooppunt: je moet er vaak van rijstrook wisselen. Dat is zowat het slechtst mogelijke scenario", zegt Beeckman.

De snelheid in de Kennedytunnel is overdag op werkdagen beperkt tot 70 km per uur. Dat is zo sinds 2006, na een zwaar ongeval met 2 doden en verschillende zwaargewonden. Het aantal ernstige ongevallen is sindsdien afgenomen, maar er blijven dus veel incidenten.

Dat het er zo druk is, komt omdat er nu eenmaal weinig alternatieven zijn. "Je hebt eigenlijk maar 2 assen voor al het verkeer tussen oost en west in ons land", zegt Beeckman. "Ofwel de Ring rond Brussel via het viaduct van Vilvoorde, ofwel de Kennedytunnel in Antwerpen. Er waren vroeger wel plannen om meer snelwegen aan te leggen, onder meer via Mechelen, maar die zijn nooit uitgevoerd."

Bij problemen in de Kennedytunnel wordt de (betalende) Liefkenshoektunnel vaak tolvrij gemaakt, maar de capaciteit daarvan is beperkt en de tunnel ligt erg noordelijk in het havengebied. Je moet dus een eind omrijden.

Het mobiliteitsprobleem in Antwerpen is uiteraard geen nieuwigheid. Beterschap moet komen van de veelbesproken Oosterweelverbinding. Na jaren van vooral veel discussie, zijn de werken nu aan de gang.

"Oosterweel zal het netwerk van snelwegen rond Antwerpen robuuster maken", zegt Hajo Beeckman. "Als er iets gebeurt in de Kennedytunnel, dan heb je nog de Oosterweeltunnel om het verkeer af te leiden. Het lost niet alles op, maar dan heb je wel een plan B."

Voor morgen is dat nog niet. De tunnel moet klaar zijn voor gebruik tegen 2030. En om het hele project rond te hebben is 2033 de richtdatum.

In de periode daarna zal de Kennedytunnel, die dateert van 1969, toe zijn aan een grondige renovatie. Beeckman schat dat we in totaal zeker nog 10 jaar "op onze nagels mogen bijten".

Bovendien, zo waarschuwt Beeckman, leidt meer capaciteit tot meer verkeer. En dat is niet de bedoeling. "Als we niets doen qua beprijzing, zal de verkeersgroei zich doorzetten en dan loopt die nieuwe verbinding ook weer vol. Vanaf het volgende decennium gaan we wellicht rekeningrijden moeten invoeren."