Na de verjaring van de zaak-Annie De Poortere: waarom verjaren misdaden en moet de wet (opnieuw) aangepast worden?

"Het concept 'verjaring' stamt nog uit het Romeins recht, het bestaat dus al heel erg lang", legt professor strafrecht Joachim Meese (UAntwerpen) uit. "Overal ter wereld bestaat er een regime dat maakt dat strafbare feiten na verloop van tijd niet meer kunnen vervolgd worden. Er zijn wel uitzonderingen, zo kwam er in 2024 bij ons nog een wetswijziging waardoor 'maatschappij ontwrichtende moorden' niet meer verjaren."

Die uitzondering geldt onder meer voor moorden zoals in het dossier rond de Bende van Nijvel. Maar volgens strafpleiter Jef Vermassen moet het perfect mogelijk zijn om die uitzondering ook uit te breiden naar 'zware delicten' die te maken hebben met moord, zoals bij de zaak rond Annie De Poortere. Vermassen is de advocaat van de zus van Annie De Poortere.

Meese heeft zijn bedenkingen bij zo'n wetswijziging. "Er zijn al meer dan 15 wijzigingen geweest in de laatste 30 jaar en ik kan u verzekeren, omwille van allerlei procedurele regels, dat een nieuwe wijziging de juridische rechtsgang nog veel complexer zal maken."

"Je moet dan bijvoorbeeld rekening houden met het ogenblik wanneer de wet in werking is gesteld", verduidelijkt hij. "Zo moet je kijken of de feiten niet al verjaard waren op het moment dat de oude wet nog in werking was, dat kan heel wat discussies me zich meebrengen." 

De professor begrijpt wel dat de verjaring een gevoel van onrechtvaardigheid geeft aan nabestaanden, zoals bij die van De Poortere. "Ik snap dat je vanuit de positie van het slachtoffer moeite hebt met bepaalde begrenzingen van de wetgeving, maar er is natuurlijk ook een reden waarom die verjaring bestaat."

"Heel vaak stel je vast dat oude feiten, bijvoorbeeld over mogelijke moord, nog moeilijk bewijsbaar zijn. Het is heel moeilijk aan te tonen wat iemand zoveel jaar geleden gedaan heeft op één specifieke dag."

En wat dan met de evolutie van de wetenschap die mogelijk, bijvoorbeeld door middel van DNA, kan helpen om misdrijven te bewijzen? "Je moet ook rekening houden met het moeilijker worden van het bewijs van iemands onschuld. Zo zullen getuigen misschien niets zinnigs meer kunnen zeggen of zullen er stukken verdwenen zijn. Een eerlijk proces is daardoor niet altijd mogelijk, lang na de feiten."