50 jaar Rock Werchter in 5 momenten volgens Herman Schueremans

De eerste editie van Rock & Blues Festival Werchter wordt in 1975 georganiseerd, de dag na een chirofuif, in dezelfde tent. Een kleine 1.000 mensen komt erop af. Zo veel volk dat het podium niet voor iedereen zichtbaar is door de palen in het midden van de tent.

"Van daaruit is het idee gegroeid: laat ons een eigen openluchtpodium bouwen op een ander terrein, aan de Haachtsesteenweg. Daarin ligt de kiem van wat later onder Hedwig De Meyer podiumbouwer Stageco is geworden. Een wereldbedrijf dat podia levert aan festivals en sterren als U2 en Coldplay", vertelt Schueremans.

"Uit de slechte positionering van die paal in onze eerste festivaltent hebben we een duidelijke les geleerd. De focus van het publiek moet volledig op de artiest kunnen liggen. Daarom zijn in onze concerthallen KluB C (voor 10.000 mensen, red.) en The Barn (voor 20.000 mensen, red.) geen palen te bespeuren."

"Ons hoofdpodium is qua omvang een moderne kathedraal geworden. Daar werken veel technische bedrijven gelegen aan het kanaal Leuven-Mechelen aan mee. Zij zijn samen met ons gegroeid in hun vakgebied. Op die manier heeft ons festival een economisch steentje verlegd."

In de geschiedenis van 50 jaar Rock Werchter maakt de West-Vlaamse stad Torhout 20 jaar deel uit van het verhaal. Van 1977 tot 1998 worden er 2 dagfestivals met dezelfde affiche georganiseerd, eerst in Torhout dan in Werchter. 

Tot Herman Schueremans in 1999 beslist om alleen verder te gaan met 3 dagen festival in Werchter. Vanaf 2003 worden dat 4 festivaldagen. "Een beslissing met spijt in het hart, maar stilstaan is achteruitgaan", zegt Schueremans daarover in de 'Belpop'-documentaire over 40 jaar Rock Werchter.

"We werden voor een voldongen feit gesteld door Herman die geen artiesten meer voor ons wou boeken", vertelt Noël Steen, organisator van het festival in Torhout, in dezelfde 'Belpop'-aflevering. "Herman is altijd een keiharde zakenman geweest en wij waren dat niet." 

"Het festivallandschap is in 50 jaar tijd enorm geëvolueerd. De beslissing in 1999 was zeker de juiste", blikt Schueremans op vraag van VRT NWS terug.

"In de beginjaren moesten we België op de kaart zetten als muziekland. Artiesten reden door ons landje, op weg naar hun shows in Nederland, Parijs of Duitsland. Toen was het een voordeel om als concertorganisator 2 shows aan te bieden."

"Ook voor ons publiek waren die 2 locaties een voordeel, want in de vroege jaren 80 waren Belgen het minder gewend om zich ver te verplaatsen. Het voordeel van 2 festivals op 2 locaties is gaandeweg een nadeel geworden. Centraliseren was een noodzaak om mee te spelen in het groeiende circuit van Europese festivals."

"Ik voelde ook dat onze jonge bezoekers zin hadden in een langer festival van 3 of 4 dagen met betere voorzieningen. Dat lukt beter als je investeert in 1 plek."

"Ik heb lang gezegd dat elk festival zich om de 10 jaar opnieuw moet uitvinden. Tegenwoordig is het om de 3 jaar. De rode draad in onze geschiedenis is dat we proberen leren uit onze fouten. Nu nog schrijven we tijdens het festival verbeterpunten op, die we in de weken nadien bespreken richting volgende editie."

Uit 50 jaar festivalaffiches is het moeilijk om een favoriet kiezen voor Schueremans. Naast de legendarische editie van 1983, met de beginnende U2 naast Simple Minds, Eurythmics en Peter Gabriel blijft een andere grote naam uit de beginjaren hem bij.

"De eerste 2 keren dat ik Talking Heads kon boeken in 1978 en 1979 waren een persoonlijke mijlpaal. En David Byrne blijft zichzelf opnieuw uitvinden. In 2018 heeft hij een memorabel concert gespeeld op Rock Werchter, 40 jaar na zijn eerste passage in Werchter. Ook de terugkeer van Simple Minds dit jaar is voor mij bijzonder."

"Het raakt me enorm als buitenlandse artiesten mooie herinneringen hebben aan Werchter, zoals Metallica of Radiohead. Artiesten hebben een olifantengeheugen. Als ze ergens spelen waar ze het verschil maken en voor het eerst een groot publiek bereiken: zoiets vergeten ze nooit. Dat geeft immens veel voldoening. Daarom is het zo moeilijk om te stoppen met mijn job", lacht Schueremans.

Voor veel Belgische artiesten is Rock Werchter een kantelpunt in hun carrière. Van dEUS op het hoofdpodium in 1995, tot 2manydjs die in 2004 succesvol invallen na de annulatie van David Bowie tot de mediastorm bij de komst van Milk Inc. in 2009: allemaal geven ze een veelbesproken show met impact.

"Ik vind het belangrijker dat Belgische artiesten doorbreken in andere landen dan dat ze potten breken op Rock Werchter. Zodat ze in het buitenland zien dat we veel meer zijn dan dat kleine land van frieten en chocolade."

"Dat gezegd zijnde: het slotconcert van Stromae op Rock Werchter 2014 blijft memorabel. Hij is een fantastische artiest, die terecht veel respect krijgt van internationale collega's omdat hij zo vernieuwend is. Ik kan alleen maar hopen dat hij ooit weer optreedt, zodat hij Rock Werchter opnieuw kan headlinen."

Het kwakkelende Belgische weer is voor alle festivalorganisatoren een stressfactor. Van hittegolven tot modderedities: Rock Werchter heeft in 50 jaar tijd alles meegemaakt. Na de uitgeregende editie in 2016 is er structureel iets veranderd.

"Ik ben enorm fier hoe we de editie van 2024 hebben voorbereid. Na een uitgeregend najaar in 2023 is het blijven regenen tot vlak voor ons festival. Op 1 mei hebben we beslist om water te beginnen afvoeren met industriële pompen. Vanaf dan zijn we de ondergrond extra beginnen verzorgen."

"We hebben tientallen extra rijplaten gelegd en tonnen zand gestort om de bodem te verbeteren. Dat kost veel geld en we zijn er 2 maanden mee bezig geweest. Maar het is ons gelukt om mensen in 2024 op hun witte sneakers te ontvangen."

"Zo goed mogelijk anticiperen op het weer is een belangrijk deel van onze job geworden. Een modderig festivalterrein was ooit charmant en het decor voor legendarische taferelen, maar nu pikken bezoekers dat niet meer. Een festivalterrein is geen veredelde landbouwwei meer."

Daarom is er doorheen de jaren geïnvesteerd in de terreinen in Werchter. "In 2018 is de heraanleg van het Festivalpark afgerond. Dankzij een doordachte nivellering, molsgoten langsheen de permanente verhardingen op het terrein en de aanleg van regenwatertunnels onder het wegdek kunnen we het hele jaar door een betere afloop van het water garanderen." 

Sinds 2018 heeft Rock Werchter er met The Slope een 4e podium bij, waar opkomend talent zijn eerste speelkansen krijgt. Sam Fender heeft het van zijn debuut daar in 2018 geschopt tot een headlinerplek op het hoofdpodium in 2025.

"Als groot festival heb je meerdere podia nodig om jong talent kansen te geven en een gevarieerde affiche aan te bieden. Anderzijds moeten festivalgangers na 4 dagen door de bomen het bos nog zien. Meer bands programmeren is niet altijd beter."

Een 5e podium is niet meteen aan de orde, maar na 50 jaar sluit Schueremans ook niets uit. "Ik vind het belangrijker dat festivalgangers ruimte hebben om te bewegen op het terrein dan om nog een extra podium te bouwen. Maar als iemand in de buurt ons plots een grote lap grond wil verkopen, dan bekijken we de mogelijkheden. Opportuniteiten vallen niet te voorspellen."